1 godzina temu
Kierowcy, którzy są przekonani, iż ich prawo jazdy jest ważne bezterminowo, będą musieli wymienić dokument. Proces rozpocznie się w 2028 roku i potrwa do 2033 roku. Według danych Ministerstwa Infrastruktury bezterminowe blankiety posiada blisko 15 mln osób. Co więcej, wymiana ma być odpłatna, a resort pracował nad podniesieniem opłaty ze 100 zł do 115,50 zł.
Fot. Warszawa w PigułceSprawa dotyczy ogromnej grupy Polaków, przede wszystkim kierowców, którzy otrzymali dokumenty przed zmianą przepisów w 2013 roku. Jest jednak bardzo ważne rozróżnienie. Ważność straci stary dokument, a nie samo bezterminowo nabyte uprawnienie do prowadzenia pojazdów.
Bezterminowe prawo jazdy nie pozostanie w portfelu na zawsze
Przed 19 stycznia 2013 roku polskie przepisy pozwalały wydawać prawa jazdy bez określonej daty ważności, o ile nie występowały ograniczenia wynikające między innymi ze stanu zdrowia kierowcy.
Takie dokumenty przez cały czas posiada 14 941 013 osób, według danych Ministerstwa Infrastruktury na koniec 2025 roku.
Zmiana nastąpiła wraz z wejściem w życie ustawy o kierujących pojazdami. w tej chwili prawo jazdy kategorii B jest co do zasady wydawane na okres 15 lat, choć okres ten może zostać skrócony, o ile wynika to z orzeczenia lekarskiego.
Wymiana ruszy 19 stycznia 2028 roku
To właśnie ta data powinna znaleźć się w kalendarzu posiadaczy starych dokumentów.
Zgodnie z art. 124 ustawy o kierujących pojazdami dokumenty wydane do 18 stycznia 2013 roku mają zostać wymienione od 19 stycznia 2028 roku do 18 stycznia 2033 roku.
Nie oznacza to jednak, iż 19 stycznia 2028 roku niemal 15 mln osób powinno jednocześnie ruszyć do urzędów. Szczegółowe terminy mają zostać określone w przepisach wykonawczych. Harmonogram ma rozłożyć wymianę dokumentów w czasie, aby urzędy nie zostały sparaliżowane przez miliony wniosków.
Nie wymienisz dokumentu? Po 18 stycznia 2033 roku straci ważność
Tu przepisy są jednoznaczne. Bezterminowe prawa jazdy podlegające obowiązkowej wymianie nie zachowają ważności starego dokumentu po zakończeniu procesu.
Najpóźniejszą granicą jest 18 stycznia 2033 roku. o ile dokument nie zostanie wymieniony we właściwym terminie, utraci ważność.
Dlatego określenie „bezterminowe prawo jazdy” może być w tej chwili mylące. Bezterminowość może dotyczyć posiadanych uprawnień, ale nie oznacza, iż ten sam plastikowy dokument będzie można wykorzystywać przez całe życie.
Za obowiązkową wymianę kierowca ma zapłacić
To może wywołać najwięcej emocji. Zgodnie z opisanym stanem prawnym wymiana dokumentu wydanego do 18 stycznia 2013 roku odbywa się na wniosek zainteresowanego po uiszczeniu opłaty.
W materiale źródłowym wskazano, iż obecna opłata wynosi 100 zł. Ministerstwo Infrastruktury rozpoczęło jednak prace nad jej waloryzacją o 15,41 proc. W projekcie pojawiła się stawka 115,50 zł.
Na moment przygotowania materiału rozporządzenie wprowadzające podwyżkę nie zostało jeszcze wydane, dlatego nie można przedstawiać 115,50 zł jako obowiązującej już stawki.
Niemal 1,5 mld zł za wymianę dokumentów
Skala całej operacji robi wrażenie. Przy założeniu wymiany wszystkich 14 941 013 bezterminowych praw jazdy i zachowaniu opłaty na poziomie 100 zł, łączny koszt wyniósłby według przedstawionych szacunków:
1 494 101 300 zł.
To prawie 1,5 mld zł. o ile stawka za wydanie dokumentu zostanie podwyższona, całkowita kwota będzie jeszcze większa.
Czy przy wymianie stracisz bezterminowe uprawnienia?
Nie. I to jedna z najważniejszych informacji dla kierowców.
Należy odróżnić ważność samego dokumentu od ważności uprawnienia do kierowania pojazdami.
Jeżeli kierowca posiadał 19 stycznia 2013 roku uprawnienia, których ważności nie ograniczało orzeczenie lekarskie lub psychologiczne, we właściwym miejscu nowego dokumentu ma zostać umieszczony symbol oznaczający bezterminową ważność danej kategorii.
Jednocześnie sam nowy blankiet prawa jazdy będzie miał określoną ważność, nie dłuższą niż 15 lat.
Trybunał Konstytucyjny potwierdził istotną zasadę
Rozróżnienie pomiędzy dokumentem i uprawnieniem potwierdził również Trybunał Konstytucyjny.
W wyroku z 12 grudnia 2013 roku, sygn. akt K 5/13, TK wskazał, iż utrata ważności dokumentu nie oznacza utraty posiadanych uprawnień. Sama wymiana nie wymaga więc ponownego zdobywania prawa do prowadzenia pojazdów. :contentReference[oaicite:8]{index=8}
To oznacza, iż osoba posiadająca bezterminowe uprawnienia do kategorii B nie będzie musiała ponownie zdawać egzaminu tylko dlatego, iż państwo nakazuje wymianę starego blankietu.
Czy trzeba będzie wykonywać nowe badania lekarskie?
W tym miejscu trzeba zachować szczególną ostrożność. Obowiązkowej wymiany starych bezterminowych dokumentów nie należy automatycznie utożsamiać z utratą bezterminowo nabytych uprawnień.
Jeżeli ważność uprawnienia nie była ograniczona orzeczeniem lekarskim lub psychologicznym, przepisy przewidują zachowanie informacji o jego bezterminowym charakterze. Szczegółowa sytuacja kierowcy może jednak zależeć od posiadanych kategorii oraz istniejących ograniczeń.
Nie trzeba wymieniać prawa jazdy już teraz
Dla kierowców najważniejsza pozostało jedna informacja. Nie ma w tej chwili potrzeby masowego ruszania do urzędów.
Obowiązkowy proces został przewidziany na lata 2028-2033. Szczegółowy harmonogram ma określić, kiedy poszczególne grupy kierowców powinny dokonać wymiany.
Ustawa dopuszcza również wcześniejszą wymianę na wniosek posiadacza dokumentu.
Warszawa również musi przygotować się na milionową operację
Zmiana będzie odczuwalna również w Warszawie. Mieszkańcy stolicy składają wnioski dotyczące prawa jazdy we adekwatnym urzędzie dzielnicy. :contentReference[oaicite:10]{index=10}
Rozłożenie procesu na kilka lat ma więc znaczenie nie tylko dla kierowców, ale również dla samorządów. Przy tak dużej liczbie dokumentów choćby niewielkie spiętrzenie wniosków może oznaczać znacznie większe kolejki.
Co to oznacza dla Ciebie?
Jeżeli posiadasz bezterminowe prawo jazdy wydane przed 19 stycznia 2013 roku, przygotuj się na jego obowiązkową wymianę.
Proces ma rozpocząć się 19 stycznia 2028 roku i zakończyć najpóźniej 18 stycznia 2033 roku. Nie musisz jednak wymieniać dokumentu natychmiast. najważniejszy będzie szczegółowy harmonogram, który wskaże terminy dla poszczególnych grup kierowców.
Trzeba również przygotować się na wydatek. Według materiału źródłowego obecna opłata wynosi 100 zł, natomiast procedowana była jej podwyżka do 115,50 zł. Nie jest to jednak jeszcze stawka, którą można uznać za ostateczną dla całego procesu wymiany w latach 2028-2033.
Najważniejsze jest jednak to, czego kierowcy nie stracą. Obowiązkowa wymiana bezterminowego prawa jazdy nie oznacza automatycznego odebrania bezterminowych uprawnień do prowadzenia pojazdów. Zmienia się dokument potwierdzający posiadanie tych uprawnień.
Warto więc zachować spokój, ale nie ignorować sprawy. Gdy zostanie opublikowany szczegółowy harmonogram wymiany, kierowcy posiadający stare dokumenty powinni sprawdzić przypisany im termin i odpowiednio wcześniej przygotować wniosek.
Podstawa prawna: ustawa z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, w szczególności art. 124; rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 5 sierpnia 2025 r. w sprawie wzorów dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami; wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 grudnia 2013 r., sygn. akt K 5/13.
