155 lat opolskiego sportu. Dwa jubileusze, dwie wielkie historie i ludzie, bez których nie byłoby medali

opowiecie.info 28 minut temu

Opolski Związek Lekkiej Atletyki świętuje 75-lecie, a Ludowe Zespoły Sportowe na Opolszczyźnie 80-lecie działalności. Razem to 155 lat sportowej historii, tysiące zawodników, setki trenerów i działaczy oraz medale zdobywane na największych światowych arenach. Za tym dorobkiem stoją między innymi dwaj ludzie od dziesięcioleci związani z opolskim sportem – Janusz Trzepizur i Gerard Halama.

Sportowe jubileusze mają pewną szczególną adekwatność. Można podczas nich policzyć medale, puchary, rekordy i dyplomy. Znacznie trudniej policzyć dzieciaki, które dzięki sportowi znalazły przyjaciół, nauczyły się przegrywać, wygrywać i zwyczajnie dobrze spędzać czas. A przecież właśnie o to w sporcie chodzi. Zanim pojawią się olimpijskie stadiony, telewizyjne transmisje i wielkie pieniądze, musi być ktoś, kto otworzy szatnię, wyznaczy linię startu, zorganizuje zawody i przekona młodego człowieka, iż warto spróbować.

Na Opolszczyźnie takich ludzi przez osiem dekad nie brakowało.

Od Odry Opole do wielkich stadionów

Historia powojennej opolskiej lekkoatletyki zaczęła się w 1945 roku, kiedy przy Odrze Opole utworzono sekcję lekkoatletyczną. niedługo podobne sekcje powstały przy klubach ZZK Leopolia i KS Lwowianka. Sam związek lekkoatletyczny powstał w 1951 roku, już po utworzeniu województwa opolskiego. Przez kolejne dziesięciolecia organizował rywalizację, szkolił zawodników i budował środowisko, z którego wywodzili się reprezentanci Polski.

Jednym z najbardziej znanych jest Janusz Trzepizur, dzisiejszy prezes Opolskiego Związku Lekkiej Atletyki. W 1982 roku podczas mistrzostw Europy w Atenach zdobył srebrny medal w skoku wzwyż. To był wynik, który na trwałe zapisał go w historii polskiej lekkiej atletyki. Trzepizur występował również na igrzyskach olimpijskich w Moskwie w 1980 roku. Jego sportowa biografia ma jednak jeszcze jeden istotny rozdział. Po zakończeniu kariery zawodniczej nie rozstał się ze sportem. Zajął się jego organizowaniem i rozwijaniem. Dziś, jako prezes OZLA, należy do tych ludzi, którzy wiedzą, ile pracy trzeba wykonać, zanim zawodnik stanie na podium.

W historii opolskiej lekkiej atletyki nie sposób pominąć również Helmuta Kriegera, finalisty olimpijskiego konkursu pchnięcia kulą w Seulu w 1988 roku.

W końcu lat dziewięćdziesiątych wielkie sukcesy odnosił także klub z Namysłowa, który w 1998 i 1999 roku stawał na podium polskiej ligi lekkoatletycznej. W jego barwach występowali znakomici zawodnicy, między innymi oszczepnik Dariusz Trafas.

Opole potrafiło skakać naprawdę wysoko

Ważnym rozdziałem tej historii stał się Opolski Festiwal Skoków, międzynarodowa impreza, która przez lata przyciągała znakomitych lekkoatletów.

W 2010 roku Rosjanin Iwan Uchow uzyskał w Opolu 2,36 m w skoku wzwyż – najlepszy wówczas wynik na świecie w sezonie. W 2026 roku odbyła się już dwudziesta edycja festiwalu. Opole gościło również międzynarodowy mecz lekkoatletyczny reprezentacji do lat 23 Polski, Czech, Węgier i Ukrainy.

Ale równie ważne są zawody najmłodszych. Podczas jubileuszowego mityngu z okazji 70-lecia związku w 2021 roku do rywalizacji zgłoszono 252 zawodników z 11 opolskich klubów. Z kolei w 2023 roku do wojewódzkich eliminacji Lekkoatletycznych Nadziei Olimpijskich zgłosiło się 398 dzieci.

To właśnie w takich zawodach zaczyna się przyszłość sportu. Nie każdy zostanie olimpijczykiem. Ale każdy może wynieść ze stadionu coś wartościowego.

LZS-y? To przecież zaczęło się u nas!

Drugi jubileusz ma znaczenie szczególne. Historia Ludowych Zespołów Sportowych w Polsce rozpoczęła się bowiem właśnie na Opolszczyźnie. 16 marca 1946 roku pięciu działaczy z Czarnowąs – Antoni Janik, Kazimierz Lachowski, Stefan Grefling, Karol Felger i Alojzy Zośka – zarejestrowało pierwszy Ludowy Zespół Sportowy w Polsce. Była nim Swornica Czarnowąsy.

Data ta została później przyjęta jako symboliczny początek ogólnopolskiego ruchu LZS.

Wkrótce powstawały kolejne kluby, między innymi w Dobrzeniu Wielkim, Kup, Łosiowie, Otmuchowie, Byczynie, Sułkowie i Szczepankowicach.

Były to czasy, kiedy wiejskie boisko często stanowiło najważniejsze miejsce spotkań młodzieży. Nie było wielkich budżetów, profesjonalnych obiektów ani rozbudowanego zaplecza. Była za to chęć grania, biegania, ścigania się i reprezentowania swojej miejscowości. W latach siedemdziesiątych, w ramach akcji „Boisko w każdej wsi, ośrodek sportu w każdej gminie”, na Opolszczyźnie powstały dziesiątki obiektów sportowych.

To była inwestycja nie tylko w sport. To była inwestycja w lokalne społeczności.

Od wiejskiego boiska do olimpijskiego podium

Najlepszym dowodem, iż sport wiejski nie oznacza sportu drugiej kategorii, jest historia opolskiego kolarstwa.

Stanisław Szozda, jeden z najwybitniejszych polskich kolarzy, zdobywał medale olimpijskie i mistrzostw świata. W 1973 roku wygrał Wyścig Pokoju, a rok później sięgnął z polską drużyną po srebrny medal igrzysk olimpijskich w Montrealu.

Edward Barcik i Benedykt Kocot to kolejne nazwiska zapisane w olimpijskiej historii regionu.

Nie można zapomnieć o Joachimie Halupczoku, mistrzu świata amatorów z 1989 roku i srebrnym medaliście olimpijskim z Seulu. Jego niezwykła kariera i przedwczesna śmierć pozostają jedną z najbardziej poruszających historii opolskiego sportu.

Właśnie takie postacie pokazują, jak wielki potencjał potrafił kryć się w niewielkich miejscowościach.

Gerard Halama – człowiek od sportu, nie od jubileuszy

Współczesne Ludowe Zespoły Sportowe na Opolszczyźnie trudno sobie wyobrazić bez Gerarda Halamy. Z ruchem LZS związany jest od dziesięcioleci. W latach 1989-1996 kierował klubem LZS Tor Dobrzeń Wielki. Działał również w samorządzie gminnym, a we władzach wojewódzkiego zrzeszenia obecny jest od 1988 roku.

Od 2011 roku stoi na czele Wojewódzkiego Zrzeszenia Ludowe Zespoły Sportowe w Opolu. Organizacja zrzesza dziś około 280 klubów i organizacji sportowych. To ogromna sieć ludzi, którzy prowadzą zajęcia, organizują zawody i dbają o to, aby sport nie kończył się na granicach większych miast.

Podczas tegorocznych obchodów 80-lecia Halama przypominał, iż ruch LZS, który narodził się na Opolszczyźnie, rozwinął się w całym kraju. Jubileusz nie ograniczył się zresztą do uroczystości. W 2026 roku LZS-y działały w regionie w 25 dyscyplinach sportu. Już jesienią miały za sobą 83 zorganizowane imprezy, a kolejne znajdowały się w kalendarzu.

Na ich wsparcie samorząd województwa przeznaczył 80 tysięcy złotych. Kwota symbolicznie nawiązywała do 80-lecia organizacji. Halama zwracał uwagę na rzecz pozornie oczywistą: choćby jeżeli większość pracy wykonują wolontariusze, za sędziów, zabezpieczenie medyczne i organizację zawodów trzeba zapłacić.

I to jest właśnie codzienność sportu, której nie widać na fotografiach zwycięzców.

Dwa jubileusze, wspólna odpowiedzialność

Janusz Trzepizur i Gerard Halama reprezentują dwa różne, ale wzajemnie uzupełniające się światy opolskiego sportu. Pierwszy doskonale zna smak wielkiej międzynarodowej rywalizacji. Drugi od lat buduje organizacyjne zaplecze sportu, szczególnie w mniejszych miejscowościach. Obaj wiedzą jednak, iż bez klubów, trenerów, nauczycieli wychowania fizycznego, rodziców i społeczników choćby największy talent może pozostać niezauważony.

Sport potrzebuje stadionów, sprzętu i pieniędzy. Ale przede wszystkim potrzebuje ludzi, którym się chce.

Warto przy tym pamiętać również o tych, których już nie ma. O trenerach prowadzących zajęcia po godzinach pracy, o działaczach zdobywających sprzęt, o organizatorach zawodów i o takich postaciach jak Maciej Płuska, wieloletni prezes opolskiej lekkoatletyki, zmarły w 2023 roku.

Bez nich nie byłoby dzisiejszych jubileuszy.

Najważniejszy medal dopiero przed nami

75 lat Opolskiego Związku Lekkiej Atletyki i 80 lat Ludowych Zespołów Sportowych to powód do dumy. Ale jubileusz nie powinien być wyłącznie okazją do wspominania dawnych zwycięstw. Powinien także prowokować pytania. Czy każde dziecko na Opolszczyźnie ma dziś możliwość uprawiania sportu? Czy małe kluby mają wystarczające wsparcie? Czy trenerzy i społecznicy otrzymują pomoc odpowiadającą ich zaangażowaniu? Bo najważniejsze nie jest przecież to, ile medali zdobyliśmy przez minione 80 lat. Ważne, ilu młodym ludziom damy szansę zdobywać je przez następne osiemdziesiąt.

I może właśnie tego należałoby życzyć obu jubilatom. Nie kolejnych dyplomów do powieszenia na ścianie, ale pełnych boisk, zatłoczonych bieżni i dzieciaków, które zamiast pytać, gdzie jest najbliższa galeria handlowa, będą pytały, o której zaczyna się trening.

Dwa jubileusze w liczbach

75 lat – Opolski Związek Lekkiej Atletyki, założony w 1951 roku.

80 lat – Ludowe Zespoły Sportowe, których początki sięgają 16 marca 1946 roku.

280 – klubów i organizacji zrzeszonych w opolskich LZS-ach.

25 – dyscyplin sportowych uprawianych w opolskim środowisku LZS.

83 – imprezy zorganizowane przez opolskie LZS-y do jesieni 2026 roku.

80 tys. zł – tegoroczne wsparcie samorządu województwa dla jubileuszowych imprez LZS.

20 – edycji Opolskiego Festiwalu Skoków do 2026 roku.

1982 – srebrny medal mistrzostw Europy Janusza Trzepizura.

Idź do oryginalnego materiału