175 lat kolei w Pile. Uroczyście otwarto Muzeum Kolei podczas jubileuszowych obchodów

W Pile realizowane są obchody 175. rocznicy przyjazdu pierwszego pociągu do miasta. Wydarzenie odbywa się w dniach 25-27 lipca 2026 roku i nawiązuje do historycznej chwili z 27 lipca 1851 roku, kiedy do Piły wjechał pierwszy pociąg z królem Prus Fryderykiem Wilhelmem IV jako honorowym pasażerem. Tego dnia uroczyście otwarto linię kolejową Krzyż-Bydgoszcz, rozpoczynając nowy rozdział w historii miasta i całego regionu. Główne wydarzenia realizowane są na terenie dworca PKP oraz w powstającym Muzeum Kolei w Pile.

Za nami już sobotnia część obchodów, która zgromadziła wielu miłośników kolei i mieszkańców. Jednym z najważniejszych punktów programu był przejazd pociągu specjalnego na trasie Piła Główna-Krzyż-Piła Główna. Uczestnicy mogli również wysłuchać koncertu Orkiestry im. Zdzisława Nawrota działającej przy Miejsko-Gminnym Centrum Kultury w Kaczorach pod batutą kapelmistrza Romualda Wizy. Ponadto odbył się spacer po zabytkowym dworcu, który poprowadził mgr inż. Piotr Rogoziński z Koła Miłośników Kolei w Pile.

W sobotę oficjalnie otwarto również Muzeum Kolei w Pile, będące w tej chwili w organizacji. Na peronie pierwszym działały stoiska organizacji pozarządowych, a dodatkową atrakcją była możliwość sprawdzenia swoich umiejętności za sterami elektrycznego zespołu trakcyjnego EN57 na profesjonalnym symulatorze.

– Celem naszym, poprzez organizację cyklu okolicznościowych uroczystości, jest podkreślenie znaczenia zaistnienia kolei w Pile dla rozwoju miasta oraz znaczenia ponadregionalnych wartości kulturowych infrastruktury kolejowej, dziedzictwa architektonicznego oraz potrzeby zachowania i dokumentowania technologii pracy kolei. Jest również wskazaniem, iż zespół historycznych obiektów kolejowych stacji w Pile jest cennym elementem materialnego dziedzictwa kolejowego na mapie Polski. Planowane przez nas działania wpisują się nie tylko w 175. rocznicę kolejnictwa w naszym regionie, ale także w obchody 100-lecia przedsiębiorstwa Polskie Koleje Państwowe i ustanowionego uchwałą Sejmu RP Roku 2026 Rokiem Polskiej Kolei – podkreśla Artur Łazowy, prezes Muzeum Kolei w Pile i Stowarzyszenia EFFATA.

Przed nami kolejne atrakcje

W niedzielę, 26 lipca, od godziny 10.00 będzie można zwiedzać Muzeum Kolei w Pile oraz zobaczyć Kolejkę Parkową Pecna. Zaprezentowane zostaną wyjątkowe, jeżdżące repliki polskich parowozów i wagonów w skali 1:10 autorstwa Roberta Bociana. W programie znalazł się także kolejny spacer po zabytkowym dworcu z przewodnikiem Piotrem Rogozińskim, obrady jury konkursu fotograficznego „Mam pociąg na kolej” oraz stoiska organizacji pozarządowych.

W poniedziałek, 27 lipca, zaplanowano dalsze zwiedzanie muzeum, ogłoszenie wyników konkursu fotograficznego oraz konferencję „W 175. rocznicę przyjazdu pierwszego pociągu do Piły”. W Kawiarni Dworcowej wykłady wygłoszą Jacek Stróżyński, Piotr Rogoziński oraz prof. dr hab. Krzysztof Małachowski. Spotkanie poprowadzi Maria Bochan, prezes Towarzystwa Miłośników Miasta Piły.

Muzeum ma ocalić kolejową historię Piły

Historia kolei w Pile liczy już 175 lat. Przez wiele lat pilski węzeł kolejowy należał do najważniejszych na Kolei Wschodniej. Funkcjonowały tu dwie parowozownie osobowe oraz jedna towarowa, a kolej miała ogromny wpływ na rozwój miasta i regionu.

Zmiany przełomu XX i XXI wieku sprawiły jednak, iż znaczenie pilskiego węzła stopniowo malało. Do dziś brakuje miejsca, w którym bogata historia kolei byłaby na stałe prezentowana mieszkańcom i turystom. Powstające Muzeum Kolei w Pile ma to zmienić.

W muzeum można zobaczyć prezentacje historii kolejnictwa na planszach i mapach, historyczne urządzenia oraz elementy techniki kolejowej, wyposażenie pracowników kolei, pamiątki i dokumenty przekazane przez byłych kolejarzy i ich rodziny. Tworzone będzie także archiwum fotografii i dokumentów dotyczących kolei w regionie. Muzeum ma stać się miejscem spotkań miłośników kolei różnych pokoleń oraz popularyzowania wiedzy o historii pilskiego węzła kolejowego.

Organizatorzy zachęcają również do wsparcia tej inicjatywy.

Dzięki wsparciu darczyńców możliwe jest tworzenie przestrzeni muzealnej, budowa pracowni modelarskiej, organizacja spotkań i spacerów tematycznych, rozwijanie kolekcji eksponatów, renowacja zabytkowych elementów oraz prowadzenie biblioteki i archiwum.

To projekt tworzony z pasji do kolei, z myślą o obecnych i przyszłych pokoleniach.

Muzeum można wesprzeć za pośrednictwem serwisu Patronite:
https://patronite.pl/MuzeumKoleiwPile

Sebastian Daukszewicz