23 tysiące przyszłych mam skorzystały z badań prenatalnych. NFZ zachęca kobiety z Małopolski do bezpłatnej diagnostyki

Coraz więcej kobiet w Małopolsce korzysta z bezpłatnych badań prenatalnych finansowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Tylko w 2025 roku z programu skorzystało aż 23,1 tys. przyszłych mam. To wyraźny wzrost w porównaniu z wcześniejszymi latami i efekt zniesienia kryterium wiekowego, za pomocą którego dziś z badań może skorzystać każda kobieta w ciąży.

Badania dla każdej przyszłej mamy

Jeszcze do połowy 2024 roku program badań prenatalnych był dostępny głównie dla kobiet po 35. roku życia oraz ciężarnych obciążonych dodatkowymi czynnikami ryzyka. Po zmianie przepisów diagnostyka została otwarta dla wszystkich przyszłych mam, niezależnie od wieku.

Jak podkreśla Teresa Biela, zastępca dyrektora Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ ds. medycznych, badania prenatalne pozwalają monitorować prawidłowy rozwój dziecka oraz wykryć ewentualne wady i choroby już na etapie życia płodowego.

– Narodowy Fundusz Zdrowia finansuje program badań prenatalnych dla wszystkich przyszłych mam. Tego rodzaju diagnostyka pozwala potwierdzić, iż dziecko rozwija się prawidłowo, a jeżeli jest inaczej, wykryć choroby lub wady jeszcze na etapie życia płodowego – podkreśla Teresa Biela.

Ponad 17 tysięcy kobiet wcześniej nie mogłoby skorzystać z programu

Dane małopolskiego NFZ pokazują, iż spośród 23,1 tys. kobiet, które wykonały badania prenatalne w 2025 roku, aż 17,1 tys. nie ukończyło jeszcze 35 lat. Oznacza to, iż przed rozszerzeniem programu nie miałyby możliwości wykonania diagnostyki w ramach finansowania publicznego.

Największym zainteresowaniem cieszyły się badania ultrasonograficzne wykonywane w pierwszym i drugim trymestrze ciąży oraz badania biochemiczne.

Jakie choroby można wykryć?

Badania prenatalne umożliwiają wykrycie wielu poważnych schorzeń i wad rozwojowych jeszcze przed narodzinami dziecka. Wśród nich znajdują się między innymi:

• zespół Downa,
• zespół Turnera,
• zespół Edwardsa,
• mukowiscydoza,
• rdzeniowy zanik mięśni,
• wrodzona łamliwość kości,
• dystrofia mięśniowa.

W przypadku wykrycia nieprawidłowości pacjentka kierowana jest do dalszej, bardziej szczegółowej diagnostyki genetycznej.

Jak skorzystać z badań?

Aby wykonać badania prenatalne bezpłatnie, potrzebne jest skierowanie od lekarza prowadzącego ciążę. Może je wystawić zarówno lekarz pracujący w ramach NFZ, jak i specjalista przyjmujący prywatnie.

Program obejmuje między innymi badania USG wykonywane pomiędzy 11. a 14. tygodniem ciąży oraz między 18. a 22. tygodniem ciąży, a także badania biochemiczne dostosowane do etapu ciąży.

W Małopolsce program realizuje w tej chwili 17 placówek medycznych. Przyszłe mamy mogą samodzielnie wybrać miejsce wykonania badań.

Dzień Matki dobrym momentem na przypomnienie

Przedstawiciele NFZ podkreślają, iż Dzień Matki to dobra okazja, by przypomnieć kobietom oczekującym dziecka o możliwości wykonania bezpłatnych badań prenatalnych.

Wczesna diagnostyka pozwala nie tylko monitorować rozwój dziecka, ale także odpowiednio wcześnie zaplanować leczenie lub opiekę specjalistyczną w przypadku wykrycia nieprawidłowości. Dzięki zmianom wprowadzonym w 2024 roku dostęp do takich badań jest dziś znacznie łatwiejszy niż jeszcze kilka lat temu.