Spektakle z Kanady, Wielkiej Brytanii, Rumunii, Czech, Hiszpanii oraz Polski będzie można zobaczyć w ramach jubileuszowej, 30. edycji międzynarodowego Festiwalu Szekspirowskiego, która odbędzie się w dniach 23 lipca – 2 sierpnia 2026. W programie znajdą się pełne artystycznej odwagi produkcje, w tym monumentalne dzieła mistrzów światowej reżyserii, takich jak Robert Lepage czy Silviu Purcărete, a także nowatorskie i bezkompromisowe interpretacje młodego pokolenia twórców. 30. edycja Festiwalu to również powrót do źródeł – do pamięci o prof. Jerzym Limonie i jego wizji. Sprzedaż biletów ruszy 11 czerwca o godz. 14.00.
Tegoroczne motto – „Pochwała szaleństwa” – stanie się hołdem dla prof. Jerzego Limona, wizjonera i twórcy festiwalu, którego marzenie o odbudowie elżbietańskiego teatru wGdańsku wciąż inspiruje artystów i publiczność z całego świata. 30. edycja międzynarodowego Festiwalu Szekspirowskiego będzie świętem pełnym znaczeń – symbolicznym domknięciem trzydziestu lat artystycznych poszukiwań oraz powrotem do źródeł wizji, która zapoczątkowała cały projekt.
W 1997 roku powstał Festiwal Szekspirowski, a przed nim Dni Szekspirowskie, które miały rozsławić ideę budowy Teatru Szekspirowskiego, a same stały się jednym z najciekawszych letnich wydarzeń w Polsce. Sam Teatr Szekspirowski otwarto zaś w 2014 roku.
– Pochwała szaleństwa” odwołuje się do niezwykłej determinacji prof. Jerzego Limona – marzyciela i wizjonera, którego wiara, upór i marzenia doprowadziły nie tylko do powstania festiwalu, ale także do odbudowania Teatru Szekspirowskiego w miejscu, w którym działał on przed czterema stuleciami. To właśnie „furor divinus” – twórcze szaleństwo profesora Limona stało się motorem powstania naszej instytucji i festiwalu szekspirowskiego. W jubileuszowym roku chcemy do niego wrócić, uhonorować je i zainspirować nim kolejne pokolenia. Będzie to festiwal pełen atrakcyjnych, ludycznych i głośnych wydarzeń towarzyszących oraz teatru z najwyższej półki. U Szekspira sacrum przeplata się z profanum i dokładnie tak widzimy 30. edycję naszego Festiwalu! – mówi Agata Grenda, Dyrektorka Gdańskiego Teatru Szekspirowskiego.
Pełen program 30. międzynarodowego Festiwalu Szekspirowskiego można znaleźć pod linkiem: festiwalszekspirowski.pl
SPEKTAKLE ZAGRANICZNE
Teatr Radost powraca do Gdańska po sukcesie produkcji „Hamlet on the road”, która podczas Festiwalu w 2022 roku zdobyła zarówno Nagrodę Publiczności, jak i Nagrodę Polskiego Towarzystwa Szekspirowskiego „Księga Prospera”. 25 lipca czeski Teatr Radost zaprezentuje spektakl „Sen nocy letniej” w reżyserii Pawła Chomczyka. Ta ikoniczna komedia Szekspira o miłości przenosi widzów w sam środek ślubnych przygotowań Tezeusza i Hipolity, gdzie w pobliskim magicznym lesie rzeczywistość całkowicie wymyka się spod kontroli, ustępując miejsca elfom, iluzji i niesfornemu Pukowi. Przedstawienie łączy humor, lekkość i subtelną ironię z refleksją nad naturą ludzkich relacji.
28 i 29 lipca widzowie będą mieli okazję zobaczyć „Hamleta, księcia Danii” w reżyserii Roberta Lepage’a i choreografii Guillaume’a Côtégo – koprodukcję Ex Machina, Côté Danse oraz Dvoretsky Productions z Kanady. Jedno z najbardziej prestiżowych wydarzeń tegorocznego festiwalu to spotkanie arcydzieła Szekspira z wyobraźnią Roberta Lepage’a – twórcy legendarnej Ex Machiny, który od dekad wyznacza kierunki współczesnego teatru. Wspólnie z wybitnym tancerzem Guillaume’em Côté stworzył on minimalistycznego, niezwykle eleganckiego „Hamleta” niemal całkowicie pozbawionego słów, w którym to ludzkie ciało tańczy kryzys, żałobę, zdradę i samotność. Twórcy rezygnują z tradycyjnych dialogów na rzecz tańca, ale najważniejsze fragmenty tekstu Szekspira pojawiają się w formie projekcji.
29 i 30 lipca brytyjski zespół Buzz Studios zaprezentuje produkcję „Petty Men” w reżyserii Julii Levai. To radykalna reinterpretacja „Juliusza Cezara”, która przenosi polityczny dramat Rzymu za kulisy współczesnego teatru, zamykając widzów w klaustrofobicznej przestrzeni aktorskiej garderoby. Fabuła skupia się na pełnej napięcia rywalizacji dwóch skrajnie różnych dublerów, którzy spędzają wieczór w oczekiwaniu na swoją szansę, podczas gdy z interkomu dobiegają ich fragmenty jubileuszowego pokazu odbywającego się na dużej scenie. Spektakl przybywa do Gdańska jako laureat prestiżowej nagrody ShakeSphere 2026 przyznawanej przez Europejską Sieć Festiwali Szekspirowskich (ESFN), która zagwarantowała mu międzynarodowe tournée m.in. przez York, Neuss, Krajowę, Ostrawę i Gdańsk.
Również 29 i 30 lipca na festiwalowej scenie zagości „Król Lear” w reżyserii Silviu Purcărete, przygotowany przez Teatr Narodowy im. Marina Sorescu w Krajowej z Rumunii. Spektakl mistrza światowej reżyserii to przejmujące studium ludzkiej kruchości, zdrady i bezwzględnej walki o władzę, podane w zachwycającej, dopracowanej do perfekcji formie wizualnej z oryginalną muzyką Vasile Șirliego. Reżyser bezlitośnie obnaża mechanizmy szaleństwa, jednocześnie przełamując tradycyjną barierę czwartej ściany – przedstawienie zawiera bowiem elementy bezpośredniej interakcji z publicznością, które włączają widzów fizycznie w sam środek mrocznego, kosmicznego dramatu rozpadu monarchii i rodziny.
Na finał festiwalu, 1 i 2 sierpnia, Barcelona Flamenco Ballet z Hiszpanii zaprezentuje spektakl „Romeo i Julia” w choreografii Davida Gutiérreza. Będzie to nowa interpretacja dramatu Szekspira, łącząca flamenco, taniec współczesny oraz jazz w intensywną opowieść o miłości, tożsamości i społecznych napięciach. Dynamiczna fuzja muzyczna, od tradycyjnych brzmień po jazzową improwizację, tworzy pełne pasji środowisko sceniczne. Twórcy zdecydowali się na zatarcie granicy między sceną a publicznością poprzez elementy interakcji z widzem, a dualność miłości i nienawiści podkreślili wizualnie dzięki specjalnie dobranych faktur, kolorów oraz form kostiumów i scenografii.
KONKURS O NAGRODĘ ZŁOTEGO YORICKA
Konkurs na najlepszą polską inscenizację dzieł dramatycznych Williama Szekspira oraz utworów inspirowanych jego dziełami odbywa się nieprzerwanie od 1994 roku i jest wyborem najlepszych polskich realizacji szekspirowskich danego sezonu artystycznego. Selekcjonerem konkursu jest krytyk teatralny Łukasz Drewniak. Zwycięski teatr otrzyma statuetkę Złotego Yoricka oraz nagrodę finansową w wysokości 40 tys. zł.
W tym roku do finału zakwalifikowały się:
24 lipca | „Tragedyjo Hamleta, ksiyncia Dynymarku”, reż. Robert Talarczyk – Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego w Katowicach
Historyczne wydarzenie na Festiwalu Szekspirowskim – pierwsze w dziejach teatru wystawienie arcydzieła Szekspira w całości po śląsku, w przekładzie Mirosława Syniawy. Robert Talarczyk zderza surowość „starego Śląska” z nowoczesną formą i pulsującą, basową muzyką autorstwa Miuosha.
27 lipca | „Hamlet”, reż. Jacek Jabrzyk – Teatr Zagłębia w Sosnowcu
Sosnowiecka interpretacja zachowuje strukturę dramatu Szekspira, ale przenosi odbiorców w sam środek współczesnego chaosu informacyjnego i presji mediów społecznościowych. Elsynor przypomina tu wirtualną sieć, w której podsłuchy i plotki mają siłę faktów, a bohaterowie żyją w zupełnie odmiennych wymiarach. Spektakl Jabrzyka był bezpośrednio inspirowany autentyczną historią nastolatka szukającego oparcia w rozmowie ze sztuczną inteligencją. W efekcie na scenie kluczową rolę odgrywają zaawansowane nowe media – generowane na żywo przez AI obrazy oraz kamery live, obnażające technologiczną samotność człowieka.
1 sierpnia | „Hamlet”, reż. Kamil Białaszek – Teatr Powszechny im. Zygmunta Hübnera w Warszawie
Radykalna adaptacja, która przenosi akcję klasycznego dramatu w duszne realia technofeudalizmu, gdzie absolutną władzę sprawują brutalne państwa-korporacje, a w spółce produkującej modele AI wybucha krwawy bunt. Spektakl stawia bezwzględną diagnozę rewolucyjnemu potencjałowi pokolenia Z, a uwięzionego w późnym kapitalizmie korporacyjnego Hamleta gra Antek Sztaba, któremu na scenie towarzyszy głośny bit autorstwa producenta muzycznego Barto Katta (Bartłomieja Garguli).
KONKURS O NOWEGO YORICKA
W tegorocznej edycji do konkursu wpłynęły aż 22 zgłoszenia od studentów reżyserii ze wszystkich szkół w Polsce, reżyserów na początku swojej drogi zawodowej oraz niezależnych kolektywów artystycznych. Wyboru finalistów dokonali dyrektorzy teatrów zaproszonych przez organizatorów festiwalu do współpracy. Wyłonieni laureaci realizują swoje pomysły z zespołami aktorskimi partnerskich teatrów w formule „work in progress”. Każda z realizacji została sfinansowana kwotą 25 000 zł, w ramach finansowej części nagrody. Jako „work in progress” zaprezentowane zostaną one podczas festiwalu i ocenione przez międzynarodowe jury, po czym partnerskie sceny mogą przenieść produkcje do swoich regularnych repertuarów, prezentując je w pełnowymiarowej formule.
Podczas 30. edycji będzie można zobaczyć:
25 lipca | „Hej Hamlet”, reż. Aniela Płudowska – realizacja we współpracy z Teatrem Współczesnym w Szczecinie
Spektakl przenosi do post-AI świata Elsynoru, w którym rzeczywistość straciła swoją stałość i jest płynnie modyfikowana przez promptera, stawiając pytania o naturę relacji człowieka ze sztuczną inteligencją. Twórcy proponują intrygującą sytuację wyjściową: bezpośrednią konfrontację Hamleta granego przez żywych aktorów z wygenerowanym głosem AI. Za eksperymentalną oprawę dźwiękową i sound design odpowiada Justyna Stasiowska – queerowa śląska artystka dźwięku, której głośne instalacje performatywne prezentowane były m.in. w Muzeum Sztuki Nowoczesnej oraz CSW Ujazdowski.
27 lipca | „Juliusz Cezar”, reż. Kuba Zubrzycki – Teatr Nowy im. Izabelli Cywińskiej w Poznaniu
Wyrazisty gest inscenizacyjny przenosi akcję z rzymskiego forum do współczesnego studia telewizyjnego – przestrzeni, w której polityka staje się czystym, medialnym performance’em opartym na sile obrazu i kontroli narracji. Reżyser spektaklu, Kuba Zubrzycki, buduje swoje unikalne, wrażliwe spojrzenie na społeczne mechanizmy manipulacji poprzez wieloletnie doświadczenie warsztatowe zdobywane na marginesie społeczeństwa – osobiście prowadził bowiem zajęcia teatralne m.in. w zakładach poprawczych, ośrodkach leczenia uzależnień oraz schroniskach dla osób bezdomnych.
30 lipca | „Romeo i Julia”, reż. Maciej Jaszczyński – Teatr im. Stefana Jaracza w Olsztynie
Odczytanie Szekspira w realiach późnego kapitalizmu, w którym akcja została osadzona w surowej przestrzeni fabryki maszyn, pośród regałów pełnych zapomnianych śrubek, gdzie miłość manifestuje się jako ostatnia forma oporu. Reżyser, absolwent Ravensbourne University London i zdobywca Grand Prix na festiwalu Istropolitana w Bratysławie, decyduje się na wyrazisty zabieg demitologizacji romantycznej opowieści. Przesuwa on perspektywę wiekową bohaterów – w jego interpretacji nie są oni nastolatkami, ale osobami po trzydziestce, które mimo dorosłości wciąż pozostają zależne od rodziców i mieszkają z nimi.
KONKURS SZEKSPIROFF
Konkurs SzekspirOFF odbywa się od ponad 10 lat. Jego celem jest finansowe wsparcie najbardziej wartościowych projektów artystycznych opartych na twórczości Williama Szekspira lub nią inspirowanych. W tym roku nabór spotkał się z ogromnym zainteresowaniem, a w szranki stanęły liczne OFF-owe, niezależne zespoły teatralne oraz twórcy indywidualni. Kwota produkcyjnego wsparcia dla wyłonionych laureatów wynosi 25 000 zł. Nagrodzone projekty mają swoje premiery w trakcie festiwalu, gdzie ocenia je międzynarodowe jury, przyznając nagrody finansowe ze specjalnej puli o łącznej wartości 15 000 zł. Selekcjonerką konkursu jest Katarzyna Knychalska, założycielka i prezeska Fundacji Teatr-Nie Taki we Wrocławiu, wydawczyni, redaktorka naczelną portalu Teatralny.pl i czasopisma o teatrach niezależnych „nietak!t”.
Finaliści i finalistki:
24 lipca | „bedziesz ze mna chodzic ?”, reż. Ewa Platt
Spektakl przenosi motywy ze „Snu nocy letniej” oraz „Zachodów straconych miłości” w brutalny i duszny kontekst świata współczesnej młodzieży, gdzie wyznanie miłości staje się narzędziem upokorzenia i cyberprzemocy. Las staje się tu miejscem przyzwolenia na okrucieństwo stojące poza moralnością, tłumaczonym chwilowym obłędem lub snem.
25, 26, 27 i 28 lipca | „Cały świat jest sceną”, reż. Robert Traczyk
Innowacyjne, nielinearne połączenie gry typu escape room z immersyjnym doświadczeniem teatralnym. Fabuła opiera się na tajemniczym zniknięciu obsady tuż przed wielką premierą, po której pozostała jedynie pełna sekretów garderoba. Co ciekawe, aby podjąć wyzwanie i rozwikłać zagadkę ukrytą w przedmiotach, widzowie wcale nie potrzebują głębokiej wiedzy o dziełach Szekspira – kluczami do wygranej są spostrzegawczość oraz umiejętność współpracy.
26 lipca | „Lady staje się Makbetem”, reż. Olesia Nieżywa i zespół „Inwazja”
„Lady staje się Makbetem” to telewizyjne late night show, w którym na scenie dochodzi do fikcyjnego spotkania trzech niezwykłych bohaterek: Lady Makbet, Lady Szekspir oraz ikony feminizmu, Lady Woolf. Spektakl w zabawny i bezkompromisowy sposób porusza tematykę nierówności płacowych i braku kobiecej sprawczości. Projekt, czerpiący bezpośrednio z tekstów Virginii Woolf, kieruje unikalny przekaz w stronę mężczyzn, przypominając, iż walka o prawa kobiet wciąż nie została zakończona.
28 lipca | „Ryszard III Wrażliwy”, reż. Paweł Palcat
Monodram będący podróżą w głąb psychiki ukształtowanej przez tzw. narcyzm wrażliwy – konstrukcję ego opartą na odrzuceniu, wstydzie i lęku przed innością. Spektakl zyskuje gęsty wymiar metadramatyczny: jeden aktor, zamknięty w pułapce własnego „ja”, odgrywa na scenie zupełnie sam wszystkie szekspirowskie role, w narcystycznym geście zawłaszczając cały świat przedstawiony i multiplikując siebie w kolejnych postaciach.
31 lipca | „Juliusz Cezar: sen Kalpurnii”, reż. Tymoteusz Sarosiek
Wokół posągu Juliusza Cezara spotyka się czworo aktorów. Wcielając się w klasyczne postaci szekspirowskiego dramatu, rekonstruują historię spisku, który doprowadził do upadku rzymskiej republiki. Przyglądając się marmurowym rzeźbom, twórcy spektaklu tęsknią za człowiekiem – tym kruchym, małym i śmiesznym.
To teatr, który zamiast na wielkich pojęciach skupia się na ludzkich emocjach: wstydzie, paraliżującym strachu i destrukcyjnej zazdrości. Symbolem tego podejścia staje się Kalpurnia, która w Cezarze woli mieć po prostu żywego męża niż martwą legendę.
WYDARZENIA SPECJALNE
23 lipca | Otwarcie Festiwalu i Gala Jubileuszowa (reż. Mariusz Babicki)
30. edycję Festiwalu zainauguruje widowisko, za pomocą którego widzowie przeniosą się w świat szalonej, sennej podróży nawiązującej do tegorocznego motta „Pochwała szaleństwa”. Jubileuszowa gala otwarcia przeniesie publiczność w podróż przez trzy dekady Festiwalu Szekspirowskiego – od pierwszych, pełnych pasji Dni Szekspirowskich w 1997 roku, po dzisiejszy, rozpoznawalny na świecie festiwal teatralny. Na scenie Gdańskiego Teatru Szekspirowskiego wystąpi m.in. Andrzej Seweryn.
30 lipca | „Hamlet. Książę Danii”, reż. Jacek Głomb i Krzysztof Kopka – Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Legnicy
Prawdziwy ewenement w dziejach polskich inscenizacji i legenda legnickiej sceny zawita do Gdańska z przedstawieniem granym nieprzerwanie od 25 lat, które na stałe wpisało się w historię krajowego teatru. Ta rockowa, a zarazem niesłychanie liryczna wersja z kultową scenografią Małgorzaty Bulandy dopełniona jest muzyką na żywo w wykonaniu legendarnego zespołu „Kormorany”. Choć spektakl zachwycił gdańską widownię w Kościele św. Jana już w 2002 roku, to nigdy dotąd nie był prezentowany w programie samego Festiwalu Szekspirowskiego. Jubileuszowy pokaz zyska unikalny charakter, ponieważ w specjalnie przygotowanej na tę okazję formie na scenie pojawią się gwiazdy premierowej obsady z 2001 roku: Przemysław Bluszcz oraz Janusz Chabior.
MIĘDZYNARODOWE JURY
Zwycięzców tegorocznych festiwalowych konkursów (Złoty Yorick, Nowy Yorick oraz SzekspirOFF) wyłoni międzynarodowe Jury w składzie: Dorota Buchwald – teatrolożka, ekspertka w dziedzinie dokumentacji teatru, badaczka recepcji dzieł Szekspira, w latach 2014–2018 dyrektorka Instytutu Teatralnego im. Zbigniewa Raszewskiego oraz pomysłodawczyni i redaktorka elektronicznej Encyklopedii Teatru Polskiego; Ronan Paterson – irlandzki reżyser i aktor, który swoją karierę zaczynał od krajowej nagrody aktorskiej w Dublinie, po czym dołączył do zespołu irlandzkiego teatru narodowego The Abbey, łącząc później praktykę z funkcją szefa wydziału sztuk scenicznych na Uniwersytecie Teesside; oraz Jay Wegman – amerykański kurator i menedżer kultury, od 2016 roku dyrektor NYU Skirball przy Uniwersytecie Nowojorskim, były dyrektor Abrons Arts Center wyróżnionego prestiżową nagrodą OBIE za innowacyjność.
O FESTIWALU
Międzynarodowy Festiwal Szekspirowski odbywa się od 30 lat w wakacje w Trójmieście, organizowany przez Gdański Teatr Szekspirowski i Fundację Theatrum Gedanense. Prezentowało się na nim dotychczas ponad 250 różnych zespołów teatralnych oraz ponad 250 wybitnych reżyserów z całego świata z ponad 40 krajów.
Festiwal jest międzynarodową platformą wymiany doświadczeń, praktyk teatralnych i dyskusji środowisk związanych z twórczością Williama Szekspira oraz fanów teatru. Festiwal Szekspirowski w Gdańsku – jako jedyny festiwal z Polski i jeden z pięciu w Europie – otrzymał prestiżową nagrodę EFFE Award, przyznawaną przez Stowarzyszenie Festiwali Europejskich (EFA) we współpracy z Komisją Europejską i Parlamentem Europejskim. Gdańsk jest także dumną siedzibą zainicjowanej w 2010 roku Europejskiej Sieci Festiwali Szekspirowskich (ESFN), zrzeszającej w tej chwili partnerów z kilkunastu państw Europy. Festiwal Szekspirowski łączy prezentacje spektakli z całego świata z konkursami na najlepsze polskie spektakle szekspirowskie oraz działaniami artystycznymi, edukacyjnymi, warsztatami i spotkaniami z twórcami z różnych stron świata.
Paulina Popiół
Gdański Teatr Szekspirowski
