1 dzień temu
Od pierwszego stycznia dwa tysiące dwudziestego szóstego roku świadczenie wspierające dla osób z niepełnosprawnościami jest dostępne dla wszystkich uprawnionych, niezależnie od poziomu potrzeby wsparcia. Zmiana przepisów oznacza iż do grona beneficjentów dołączyły osoby z oceną siedemdziesięciu do siedemdziesięciu siedmiu punktów, które do końca grudnia dwa tysiące dwudziestego piątego roku nie mogły ubiegać się o to wsparcie finansowe. Wysokość miesięcznego świadczenia wynosi od siedmiuset pięćdziesięciu jeden złotych do czterech tysięcy stu trzydziestu trzech złotych i zależy wyłącznie od liczby punktów przyznanych przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności, bez żadnych kryteriów dochodowych.
Fot. Warszawa w Pigułce
Świadczenie wspierające zostało wprowadzone w dwa tysiące dwudziestym czwartym roku jako forma pomocy finansowej przeznaczonej na częściowe pokrycie kosztów związanych z zaspokojeniem szczególnych potrzeb życiowych osób z niepełnosprawnościami. Kluczową cechą tego programu jest całkowita niezależność od sytuacji materialnej beneficjenta – pieniądze otrzymuje milioner prowadzący własną firmę równie dobrze jak osoba bez żadnych innych źródeł dochodu. System został wdrożony etapami, aby umożliwić administracji publicznej stopniowe przygotowanie się do obsługi setek tysięcy wniosków i comiesięcznych przelewów.
Pierwszy etap obowiązujący od pierwszego stycznia dwa tysiące dwudziestego czwartego roku obejmował osoby z najwyższymi poziomami potrzeby wsparcia, czyli od osiemdziesięciu siedmiu do stu punktów. Drugi etap wszedł w życie pierwszego stycznia dwa tysiące dwudziestego piątego roku i dotyczył osób z poziomem potrzeby wsparcia od siedemdziesięciu ośmiu do osiemdziesięciu sześciu punktów. Trzeci i ostatni etap obowiązuje od pierwszego stycznia dwa tysiące dwudziestego szóstego roku i jest skierowany do osób z poziomem potrzeby wsparcia od siedemdziesięciu do siedemdziesięciu siedmiu punktów.
Punkty decydują o kwocie, dochody nie mają znaczenia
Wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności ustala poziom potrzeby wsparcia danej osoby na podstawie szczegółowego wywiadu środowiskowego oraz oceny funkcjonalnej, która bada samodzielność w codziennym życiu, sprawność fizyczną, możliwości komunikacji, orientację w otoczeniu i wiele innych aspektów funkcjonowania. Otrzymany wynik punktowy bezpośrednio przekłada się na wysokość miesięcznego świadczenia wypłacanego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Osoby które uzyskały od dziewięćdziesięciu pięciu do stu punktów otrzymują dwieście dwadzieścia procent renty socjalnej, co w dwa tysiące dwudziestym szóstym roku oznacza cztery tysiące sto trzydzieści trzy złote sześćdziesiąt groszy miesięcznie. To najwyższa kwota dostępna w programie, przeznaczona dla osób z największymi ograniczeniami samodzielności, które wymagają praktycznie całodobowej opieki lub wsparcia w niemal wszystkich sferach życia. Przedział od dziewięćdziesięciu do dziewięćdziesięciu czterech punktów daje prawo do stu osiemdziesięciu procent renty socjalnej, czyli trzech tysięcy trzystu osiemdziesięciu dwóch złotych cztery grosze.
Średnie poziomy punktowe również gwarantują znaczące wsparcie finansowe. Osiemdziesiąt pięć do osiemdziesięciu dziewięciu punktów oznacza sto dwadzieścia procent renty socjalnej, czyli dwa tysiące dwieście pięćdziesiąt cztery złote sześćdziesiąt dziewięć groszy miesięcznie. Przedział od osiemdziesięciu do osiemdziesięciu czterech punktów to osiemdziesiąt procent renty socjalnej, czyli tysiąc pięćset trzy złote dwanaście groszy. Osoby z siedemdziesięciu pięciu do siedemdziesięciu dziewięciu punktami otrzymują sześćdziesiąt procent renty socjalnej, czyli tysiąc sto dwadzieścia siedem złotych trzydzieści pięć groszy, a najniższy próg od siedemdziesięciu do siedemdziesięciu czterech punktów daje prawo do czterdziestu procent renty socjalnej, czyli siedmiuset pięćdziesięciu jeden złotych pięćdziesiąt sześć groszy.
Elektroniczny wniosek i brak biurokracji
Procedura ubiegania się o świadczenie wspierające została maksymalnie uproszczona, choć wymaga dostępu do internetu i podstawowej obsługi komputera lub telefona. Wniosek można złożyć wyłącznie w formie elektronicznej, wykorzystując jeden z trzech dostępnych kanałów. Pierwszą opcją jest platforma Profil Zaufany ePUAP oraz Platformy Usług Elektronicznych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, do której dostęp uzyskuje się po zalogowaniu dzięki profilu zaufanego, bankowości elektronicznej lub dowodu osobistego z warstwą elektroniczną. Drugą możliwością jest portal informacyjno-usługowy Emp@tia dostępny pod adresem empatia.mpips.gov.pl, który jest dedykowanym narzędziem Ministerstwa Rodziny Pracy i Polityki Społecznej do obsługi różnych świadczeń. Trzecią opcją jest złożenie wniosku bezpośrednio przez bankowość elektroniczną, jeżeli bank oferuje taką funkcjonalność.
Kluczową zaletą systemu jest brak konieczności dołączania skanów czy kopii decyzji wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności. Wystarczy podanie numeru tej decyzji, a system automatycznie pobierze niezbędne informacje z centralnej bazy danych. Eliminuje to problem z drukowaniem, skanowaniem i przesyłaniem dokumentów, który dla wielu osób z niepełnosprawnościami stanowi istotną barierę techniczną i fizyczną. Zakład Ubezpieczeń Społecznych weryfikuje dane we własnym zakresie, a wnioskodawca otrzymuje informację zwrotną o decyzji administracyjnej drogą elektroniczną na podany adres email lub do skrzynki w systemie PUE ZUS.
Wypłaty świadczenia wspierającego realizowane są dziesięć razy w miesiącu według stałego harmonogramu, który obejmuje drugiego, czwartego, siódmego, dziewiątego, dwunastego, czternastego, szesnastego, osiemnastego, dwudziestego i dwudziestego drugiego dnia każdego miesiąca. Oznacza to iż osoby które złożyły kompletny wniosek w grudniu dwa tysiące dwudziestego piątego roku i otrzymały pozytywną decyzję, powinny zobaczyć pierwszy przelew już siódmego stycznia dwa tysiące dwudziestego szóstego roku. System rozłożenia wypłat w czasie ma zapobiegać przeciążeniu infrastruktury bankowej i umożliwić płynne zarządzanie finansami przez beneficjentów.
Kto nie otrzyma pieniędzy mimo niepełnosprawności
Prawo do świadczenia wspierającego nie przysługuje wszystkim osobom z orzeczoną niepełnosprawnością i przyznanych punktach. Ustawodawca wykluczył z programu osoby przebywające w instytucjach zapewniających całodobową opiekę, gdzie koszty utrzymania i wsparcia pokrywa budżet państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Zakaz dotyczy domów pomocy społecznej wszystkich typów, rodzinnych domów pomocy, zakładów opiekuńczo-leczniczych i zakładów pielęgnacyjno-opiekuńczych, które zapewniają kompleksową opiekę medyczną i bytową. Wykluczenie obejmuje również placówki zapewniające całodobową opiekę osobom z niepełnosprawnością, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku, o których mowa w przepisach ustawy o pomocy społecznej.
Świadczenia nie otrzymują także osoby pozbawione wolności przebywające w zakładach karnych wszelkich typów i aresztach śledczych, osoby umieszczone w zakładach poprawczych dla nieletnich oraz w schroniskach dla nieletnich. Ratio legis tego wyłączenia jest identyczne jak w przypadku domów pomocy społecznej – państwo ponosi pełne koszty utrzymania tych osób, więc dodatkowe świadczenie pieniężne nie znajduje uzasadnienia w celu ustawy, którym jest pokrycie szczególnych potrzeb życiowych wynikających z niepełnosprawności.
Wymóg formalny obejmuje posiadanie obywatelstwa polskiego, obywatelstwa któregokolwiek z państw Unii Europejskiej lub państw Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu oraz faktyczne zamieszkiwanie na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Beneficjent musi również mieć ukończone osiemnaście lat – osoby niepełnoletnie są objęte innymi formami wsparcia takimi jak zasiłek pielęgnacyjny, świadczenie pielęgnacyjne czy specjalny zasiłek opiekuńczy.
Co to oznacza dla ciebie
Jeśli masz orzeczenie o niepełnosprawności wydane przed dwa tysiące dwudziestym czwartym rokiem i nigdy nie wystąpiłeś o ocenę poziomu potrzeby wsparcia, musisz złożyć nowy wniosek do wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności. Stare orzeczenia o stopniu niepełnosprawności – lekkim, umiarkowanym czy znacznym – nie zawierają oceny punktowej i nie uprawniają automatycznie do świadczenia wspierającego. Wniosek o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia składa się do adekwatnego miejscowo zespołu, który przeprowadzi wywiad środowiskowy i ocenę funkcjonalną, a następnie wyda decyzję z przyznaniem konkretnej liczby punktów.
Sprawdź czy twoje orzeczenie o niepełnosprawności zawiera informację o poziomie potrzeby wsparcia wyrażonym w punktach. jeżeli tak, i wynosi on co najmniej siedemdziesiąt punktów, masz prawo do świadczenia od pierwszego stycznia dwa tysiące dwudziestego szóstego roku. Nie czekaj na wezwanie ani pismo z urzędu – system nie przewiduje automatycznego przyznawania świadczeń, musisz sam złożyć wniosek elektroniczny przez jeden z trzech dostępnych kanałów. Najszybszą metodą jest PUE ZUS, gdzie po zalogowaniu wybierasz zakładkę świadczeń, znajdujesz wniosek o świadczenie wspierające, wypełniasz formularz i podajesz numer decyzji WZON.
Przygotuj numer swojej decyzji wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności zanim rozpoczniesz wypełnianie wniosku. Jest to alfanumeryczny ciąg znaków widoczny w nagłówku dokumentu, zwykle w formacie zawierającym kod województwa, rok i numer kolejny. System automatycznie zweryfikuje czy decyzja istnieje w centralnej bazie i czy przyznana liczba punktów uprawnia do świadczenia. jeżeli nie masz dostępu do internetu lub nie potrafisz obsługiwać formularzy elektronicznych, poproś członka rodziny, asystenta osoby niepełnosprawnej lub pracownika socjalnego o pomoc w złożeniu wniosku – świadczenie jest warte wysiłku, bo przez rok to od dziewięciu tysięcy złotych do prawie pięćdziesięciu tysięcy złotych dodatkowego dochodu.
Pamiętaj iż świadczenie nie pomniejsza innych świadczeń które już otrzymujesz. Możesz jednocześnie pobierać rentę z tytułu niezdolności do pracy, zasiłek pielęgnacyjny, dodatek pielęgnacyjny czy świadczenie rodzicielskie – świadczenie wspierające jest niezależnym źródłem dochodu i nie podlega zaliczeniu na poczet innych świadczeń. Nie musisz również obawiać się iż wypłata świadczenia spowoduje utratę prawa do ulg podatkowych, dodatków mieszkaniowych czy innych form pomocy społecznej uzależnionych od dochodu, choć faktycznie podniesie twój dochód do rozliczenia podatkowego.
Jeśli planujesz przeprowadzkę do innego województwa lub wyjazd za granicę na dłużej niż trzy miesiące, zgłoś to niezwłocznie do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Świadczenie wspierające jest przyznawane na czas określony zgodnie z okresem ważności orzeczenia o niepełnosprawności, ale może zostać zawieszone jeżeli przestaniesz spełniać wymóg zamieszkiwania w Polsce. Po powrocie do kraju świadczenie zostanie wznowione, ale za okres pobytu za granicą pieniędzy nie otrzymasz, chyba iż był to wyjazd krótszy niż trzy miesiące co ZUS traktuje jako czasowy pobyt.
