Alergia sezonowa – objawy, leczenie

Czym jest alergia sezonowa i co ją wywołuje?

Alergia sezonowa to nieprawidłowa, nadmierna reakcja układu odpornościowego na substancje powszechnie występujące w środowisku, zwane alergenami. W przypadku pyłkowicy są to unoszące się w powietrzu pyłki roślin wiatropylnych. Organizm alergika błędnie identyfikuje je jako zagrożenie i uruchamia kaskadę reakcji obronnych, w której kluczową rolę odgrywa uwalnianie histaminy – związku odpowiedzialnego za większość typowych objawów.

Źródłem problemu są najczęściej pyłki:

• Drzew (wczesna wiosna): leszczyna, olcha, brzoza.

• Traw (późna wiosna i lato): tymotka łąkowa, wiechlina, kupkówka.

• Chwastów (późne lato i jesień): bylica, komosa, ambrozja.

Znajomość kalendarza pylenia dla danego regionu jest niezwykle pomocna w identyfikacji potencjalnego winowajcy i planowaniu działań profilaktycznych.

Alergia sezonowa – objawy, które powinny zaniepokoić

Symptomy pyłkowicy mogą być mylone ze zwykłym przeziębieniem, jednak ich sezonowość i charakterystyczne cechy pozwalają na postawienie wstępnej diagnozy. Prawidłowe rozpoznanie objawów alergii sezonowej jest pierwszym krokiem do wdrożenia skutecznego leczenia.

Objawy ze strony nosa i gardła

Najbardziej klasycznym objawem jest alergiczny nieżyt nosa, potocznie zwany katarem siennym. Charakteryzuje się on:

• napadowym kichaniem, często seriami;

• wodnistym, obfitym katarem;

• uczuciem zatkanego nosa, które utrudnia oddychanie;

• świądem nosa, podniebienia i gardła.

Objawy oczne – zapalenie spojówek

Alergeny bardzo często atakują również oczy, prowadząc do alergicznego zapalenia spojówek. Pacjenci skarżą się na:

• intensywny świąd i pieczenie oczu;

• zaczerwienienie i przekrwienie spojówek;

• nadmierne łzawienie;

• obrzęk powiek.

W łagodzeniu tych dolegliwości często stosuje się miejscowe preparaty, a szeroki wybór produktów, takich jak krople do oczu na alergię, pozwala na szybkie przyniesienie ulgi.

Objawy skórne i ogólnoustrojowe

Choć rzadsze, pyłki mogą również wywoływać reakcje skórne, takie jak pokrzywka czy zaostrzenie atopowego zapalenia skóry. W takich przypadkach pomocne mogą być specjalistyczne maści na alergię, które łagodzą świąd i stan zapalny.

Ponadto, wielu alergików doświadcza objawów ogólnych, takich jak uczucie zmęczenia i rozbicia, ból głowy czy problemy z koncentracją, co jest bezpośrednim wynikiem toczącego się w organizmie stanu zapalnego.

Alergia sezonowa u dzieci – jak ją rozpoznać?

Alergia sezonowa u dzieci może manifestować się nieco inaczej niż u dorosłych. Maluchy często nie potrafią precyzyjnie opisać swoich dolegliwości. Uwagę rodziców powinny zwrócić takie zachowania jak:

• ciągłe pocieranie nosa (tzw. salut alergiczny);

• tarcie swędzących oczu;

• oddychanie przez usta z powodu zatkanego nosa;

• cienie pod oczami (tzw. sińce alergiczne);

• rozdrażnienie i problemy ze snem.

Każde podejrzenie alergii u dziecka wymaga konsultacji z pediatrą lub alergologiem, aby uniknąć powikłań, takich jak zapalenie zatok czy rozwój astmy.

Diagnostyka alergii sezonowej

Prawidłowe rozpoznanie opiera się na szczegółowym wywiadzie lekarskim dotyczącym charakteru i sezonowości objawów oraz na badaniach dodatkowych.

Ostateczną diagnozę zawsze stawia lekarz, który może zlecić:

• Punktowe testy skórne: polegają na nałożeniu na skórę kropli z alergenem i delikatnym nakłuciu.

• Badanie krwi: w celu oznaczenia poziomu swoistych przeciwciał IgE skierowanych przeciwko konkretnym pyłkom.

Precyzyjna diagnostyka jest fundamentem skutecznej terapii i pozwala na tworzenie rzetelnych baz wiedzy medycznej, jakie staramy się budować w serwisie Medme.pl.

Jak skutecznie leczyć alergię sezonową?

Leczenie alergii sezonowej to proces wieloetapowy, który obejmuje zarówno profilaktykę, leczenie objawowe, jak i przyczynowe. Wybór metody należy zawsze skonsultować ze specjalistą.

Unikanie alergenów – podstawa profilaktyki

Podstawową i najskuteczniejszą metodą jest ograniczenie kontaktu z alergenem. W praktyce oznacza to:

• Śledzenie komunikatów o stężeniu pyłków w powietrzu;

• ograniczenie spacerów w dni o wysokim stężeniu pyłków, zwłaszcza w słoneczne i wietrzne dni;

• zamykanie okien w domu i samochodzie w okresie intensywnego pylenia;

• prysznic i zmiana ubrania po powrocie do domu, aby spłukać osadzone pyłki.

Leczenie farmakologiczne – co pomaga na objawy alergii?

Gdy profilaktyka nie wystarcza, z pomocą przychodzi farmakoterapia. Dostępne są różne leki na alergię, które skutecznie kontrolują jej objawy.

Do najczęściej stosowanych należą leki przeciwhistaminowe nowej generacji, które nie powodują senności oraz glikokortykosteroidy donosowe, uznawane za złoty standard w leczeniu alergicznego nieżytu nosa.

Wiele z tych preparatów jest dostępnych bez recepty, jednak w przypadku silnych objawów lub braku poprawy, lekarz może zalecić silniejsze leki na receptę.

Immunoterapia swoista (odczulanie) – leczenie przyczynowe

Jedyną metodą leczenia przyczynowego alergii jest immunoterapia swoista, popularnie nazywana odczulaniem. Polega ona na podawaniu stopniowo wzrastających dawek alergenu w celu „przyzwyczajenia” do niego układu odpornościowego i wywołania tolerancji.

Proces ten jest długotrwały (trwa od 3 do 5 lat), ale może prowadzić do znacznego zmniejszenia objawów, a choćby ich całkowitego ustąpienia. Decyzję o kwalifikacji do immunoterapii zawsze podejmuje lekarz alergolog po przeprowadzeniu szczegółowej diagnostyki.