1 godzina temu
Kraków odnawia flotę autobusową, ale możliwości wykorzystania pojazdów zależą również od wytrzymałości mostów i wiaduktów. Zarząd Dróg Miasta Krakowa zleca sprawdzenie dziewięciu przepraw z ograniczeniami od 10 do 20 ton. Eksperci mają ustalić, jakie autobusy mogą przez nie bezpiecznie przejeżdżać, gdzie potrzebne będą szczególne zasady ruchu, a gdzie naprawy lub wzmocnienie konstrukcji. Wśród analizowanych pojazdów są przegubowce o dopuszczalnej masie całkowitej sięgającej 30 ton.
Most nad Rudawą w alei Focha, przeprawa nad Bibiczanką na Siewnej, wiadukt kolejowy przy ulicy Matki Pauli Zofii Tajber — to część obiektów, dla których miasto chce otrzymać szczegółowe opinie techniczne. Każda ma odpowiedzieć na konkretne pytanie: jaki tabor można dopuścić do przejazdu i jakie warunki trzeba spełnić, aby zapewnić bezpieczeństwo konstrukcji oraz jej użytkowników.
Analiza obejmie dwa zagadnienia. Pierwsze to ocena obciążeń związanych z taborem wskazanym dla stałego układu linii. Drugie — możliwość wprowadzenia większych autobusów lub rozszerzenia istniejącego wyjątku od ograniczenia tonażowego na innych przewoźników komunikacji miejskiej.
Nowoczesny tabor potrzebuje odpowiednich przepraw
Krakowska komunikacja korzysta z pojazdów o bardzo różnych rozmiarach i parametrach: od minibusów obsługujących lokalne połączenia, przez autobusy standardowe, po osiemnastometrowe przegubowce.
We flocie MPK znajdują się między innymi Solarisy Urbino, Mercedesy Citaro i Conecto, Autosany oraz elektryczne Irizary. Przewoźnik wykorzystuje autobusy spalinowe, hybrydowe, elektryczne i wodorowe. Po dostawie kolejnych 15 przegubowych Solarisów w czerwcu 2026 roku liczba autobusów elektrycznych MPK wzrosła do 158. Nowe pojazdy mogą przewieźć po 129 pasażerów.
Duża zmiana nastąpiła również u drugiego operatora. Mobilis dysponuje w Krakowie flotą 151 autobusów: 91 przegubowych MAN-ów Lion’s City zasilanych gazem CNG, 43 standardowych Scanii Castrosua, sześciu krótszych pojazdów tej samej rodziny oraz 11 minibusów MMI, w tym pięciu elektrycznych. Dziesięcioletni kontrakt przewozowy rozpoczął się 19 października 2024 roku.
Właśnie na styku parametrów autobusów i możliwości istniejącej infrastruktury pojawia się problem, który ma rozstrzygnąć ekspertyza. Zestawienie przygotowane przez ZDMK wskazuje dla analizowanych przegubowców dopuszczalną masę całkowitą 29 ton w przypadku MPK i 30 ton w przypadku Mobilisu. Dla autobusów standardowych przyjęto odpowiednio 19,5 oraz 20,2 tony.
To wartości maksymalne, obejmujące pojazd wraz z obciążeniem. Nie oznaczają, iż autobus podczas każdego kursu waży właśnie tyle. Dlatego wykonawca ma uwzględnić także masę własną, przewidywane obciążenie pasażerami, liczbę osi, ich rozstaw oraz naciski przekazywane na konstrukcję.
Dziewięć obiektów, różne potrzeby
Najniższe ograniczenia wskazane w dokumentacji — do 10 ton — dotyczą przepraw na Siewnej, Matematyków Krakowskich, Kąkolowej i Branickiej. Na moście w alei Focha oraz wiadukcie przy ulicy Matki Pauli Zofii Tajber obowiązuje limit 15 ton. Na Morcinka, Nad Dłubnią i Kocmyrzowskiej — 20 ton.
Najbardziej wyraźną zmianę rodzaju taboru przewidziano do sprawdzenia przy ulicy Matki Pauli Zofii Tajber. W zestawieniu dotyczącym stałego układu linii ZDMK wskazuje tam standardowy autobus MPK. Planowany do analizy typ to już autobus przegubowy.
Na Kąkolowej, przy skrzyżowaniu z Chałupki, oraz na Branickiej, w rejonie przystanku Branice Ośrodek Zdrowia, dokumentacja wymienia w tej chwili tabor Mobilisu określony jako „midi +”. Eksperci mają ocenić możliwość przejazdu autobusów standardowych.
Przegubowce będą analizowane również na Focha, Nad Dłubnią i Kocmyrzowskiej. W tych trzech lokalizacjach takie pojazdy znajdują się już w zestawieniu dla stałego układu linii. Zamówienie obejmuje więc także weryfikację warunków eksploatacji przepraw wykorzystywanych w układzie komunikacyjnym.
Na Siewnej wyjątek ma obejmować całą komunikację miejską
Osobny problem dotyczy mostu nad Bibiczanką na ulicy Siewnej. Przy ograniczeniu do 10 ton funkcjonuje tam wyjątek „nie dotyczy MPK”. W wykazie ZDMK zapisano potrzebę zmiany tego dopuszczenia na „nie dotyczy KMK”.
Ma to znaczenie przy obsłudze linii przez różnych operatorów. Wyjątek odnoszący się do Komunikacji Miejskiej w Krakowie obejmowałby również autobusy przewoźnika innego niż MPK. Ekspertyza ma określić, jakie parametry powinny spełniać pojazdy korzystające z przeprawy.
Na Siewnej, podobnie jak na Matematyków Krakowskich i Morcinka, analizowany będzie przejazd autobusów standardowych.
Most na Focha był remontowany. Teraz potrzebna jest ocena obciążeń
Historia tych przepraw obejmuje wcześniejsze remonty oraz przygotowania do przebudowy.
Most nad Rudawą w alei Focha zamknięto do remontu 13 lutego 2017 roku. Miasto uzasadniało prace koniecznością uzyskania odpowiedniego stanu technicznego elementów nośnych i izolacyjnych. Przejazd przywrócono 30 marca, a autobusy wróciły na stałe trasy. Dziewięć lat później obiekt znalazł się w zamówieniu dotyczącym możliwości przenoszenia obciążeń od komunikacji miejskiej.
Remont przeprawy na ulicy Branickiej zapowiedziano także w październiku 2012 roku. Prace miały wymagać około dwutygodniowego zamknięcia mostu i skierowania autobusów linii 131 na objazd.
Z kolei dla mostu nad Bibiczanką na Siewnej przygotowywano inwestycję obejmującą rozbiórkę istniejącej przeprawy i budowę nowej wraz z przebudową otaczającego układu drogowego. Postępowanie o wydanie zezwolenia na realizację tej inwestycji wszczęto 28 lutego 2024 roku, co opisano w obwieszczeniu opublikowanym w BIP w kwietniu 2025 roku.
Obecne zamówienie koncentruje się na rzeczywistych parametrach i aktualnym stanie każdego obiektu. Wykonawca ma sięgnąć do dokumentacji oraz protokołów okresowych kontroli, przeprowadzić oględziny i wykonać obliczenia. Wcześniejsze prace będą więc częścią historii technicznej przepraw, a o dopuszczalnych obciążeniach mają rozstrzygnąć wyniki szczegółowej analizy.
Eksperci sprawdzą także mijanie się i zatrzymywanie autobusów
ZDMK oczekuje znacznie więcej niż oględzin jezdni i podpór. Sprawdzone mają zostać elementy nośne, przyczółki, filary, pomost, a także łożyska i urządzenia dylatacyjne, o ile występują w danym obiekcie. Wykonawca udokumentuje pęknięcia, ubytki, odkształcenia, korozję i inne uszkodzenia oraz oceni ich wpływ na bezpieczeństwo przejazdu.
Obliczenia muszą uwzględniać sposób użytkowania przeprawy. Znaczenie ma bowiem zarówno przejazd pojedynczego autobusu, jak i sytuacja, w której na konstrukcji znajdują się jednocześnie dwa pojazdy. W zakresie uzasadnionym charakterystyką obiektu eksperci przeanalizują mijanie się autobusów, ich zatrzymywanie oraz oddziaływania dynamiczne.
Osobnym zagadnieniem jest regularność kursowania. Autobus linii miejskiej obciąża przeprawę wielokrotnie w ciągu dnia. Zamawiający wymaga zatem także sprawdzenia wpływu cyklicznych przejazdów na zmęczenie materiału.
Ocena obejmie ponadto szerokość jezdni, dostępną przestrzeń oraz warunki wjazdu, zjazdu i manewrowania. Możliwość przejazdu zależy zarówno od wytrzymałości konstrukcji, jak i jej geometrii.
Przejazd bez ograniczeń, ruch wahadłowy albo wzmocnienie
Dla każdej przeprawy ma powstać odrębna opinia z jednoznacznymi wnioskami. ZDMK chce otrzymać dopuszczalne parametry autobusów oraz zasady ich przejazdu.
Jeżeli konstrukcja wymaga szczególnego sposobu użytkowania, eksperci mają wskazać konkretne rozwiązania. Wśród nich są ograniczenie prędkości, maksymalnej masy pojazdu lub nacisków osi, ruch naprzemienny, zakaz jednoczesnego przebywania określonych pojazdów na obiekcie oraz wyznaczenie konkretnego pasa bądź toru jazdy.
Możliwy jest więc wariant, w którym autobus zostanie dopuszczony, ale dwa takie pojazdy nie będą mogły mijać się na przeprawie. o ile zasady organizacji ruchu okażą się niewystarczające, opracowanie ma wskazać potrzebne naprawy, wzmocnienia lub dodatkowe badania.
Wnioski muszą być poparte obliczeniami i oględzinami. ZDMK wymaga również przekazania danych i wyników pozwalających zweryfikować przyjęte założenia.
Wyniki do końca listopada
Zapytanie ofertowe opublikowano 19 października. Termin składania ofert upłynął 27 października o godzinie 12. Postępowanie dotyczy usługi w kategorii zamówień poniżej 170 tys. zł. Gotowe opracowania mają zostać przekazane do 30 listopada 2026 roku.
Ich wyniki mają posłużyć do decyzji o dopuszczeniu określonych autobusów, zmianie organizacji ruchu i przygotowaniu ewentualnych prac budowlanych. Dla pasażerów oznacza to rozstrzygnięcie, gdzie będzie można wykorzystać większy tabor. Dla miasta — określenie, które przeprawy mogą obsługiwać taki ruch na obecnych zasadach, a które wymagają ograniczeń lub inwestycji.
