1 godzina temu
Praca zawodowa, opieka nad dziećmi, pomoc starszym rodzicom, wizyty lekarskie i codzienna rodzinna logistyka. Najnowsze dane Głównego Urzędu Statystycznego pokazują, iż dla ogromnej części Polaków taki tryb życia stał się codziennością. W 2025 roku aż 42,4 proc. osób pracujących łączyło obowiązki zawodowe z opieką nad dziećmi, wnukami lub krewnymi wymagającymi wsparcia. Co piąty pracujący opiekun musiał z tego powodu wprowadzić zmiany w swojej pracy.
Badanie GUS pokazuje skalę obowiązków opiekuńczych w Polsce. W 2025 roku opiekę nad dziećmi, wnukami lub członkami rodziny wymagającymi pomocy sprawowało 35,9 proc. osób w wieku od 18 do 74 lat.
Największą grupę stanowili opiekunowie dzieci. Aż 80 proc. zajmowało się wyłącznie dziećmi lub wnukami poniżej 15. roku życia. 14,8 proc. opiekowało się wyłącznie dorosłymi krewnymi wymagającymi wsparcia, a 5,2 proc. jednocześnie dziećmi oraz osobami starszymi lub chorymi.
42,4 proc. pracujących łączy pracę z opieką
Jeszcze mocniej przemawiają dane dotyczące osób aktywnych zawodowo. 42,4 proc. pracujących Polaków wykonywało jednocześnie obowiązki opiekuńcze. W praktyce dla wielu osób zakończenie pracy zawodowej oznaczało rozpoczęcie kolejnej „zmiany” w domu.
Nie pozostaje to bez wpływu na życie zawodowe. 21,2 proc. pracujących opiekunów wprowadziło zmiany w pracy, aby łatwiej pogodzić ją z obowiązkami rodzinnymi.
Najczęściej była to zmiana pracy lub pracodawcy – 20,2 proc. osób, które zdecydowały się na modyfikację swojej sytuacji zawodowej. 17,8 proc. korzystało z czasowej nieobecności w pracy, np. urlopów, 15 proc. przeszło na regularną pracę zdalną lub hybrydową, a 14,5 proc. zmieniło godziny pracy bez ograniczania ich wymiaru.
Kobiety zmieniają swoją pracę znacznie częściej
Dane pokazują też wyraźne różnice między kobietami i mężczyznami. Obowiązki opiekuńcze deklarowało 38,5 proc. kobiet oraz 33,1 proc. mężczyzn.
Jeszcze większą różnicę widać w przypadku wpływu opieki na życie zawodowe. Wśród osób łączących pracę z opieką zmiany w swojej sytuacji zawodowej wprowadziło 31,2 proc. kobiet i 11,6 proc. mężczyzn. Oznacza to, iż kobiety decydowały się na nie ponad dwa i pół raza częściej.
Kobiety częściej korzystały z czasowej nieobecności w pracy, zmieniały pracodawcę lub ograniczały czas pracy. Mężczyźni częściej wybierali pracę zdalną lub hybrydową albo zmianę rozkładu godzin.
Największym problemem okazuje się czas
Co ciekawe, większość pracujących opiekunów deklarowała, iż godzenie obu ról nie stanowi dla nich szczególnego problemu. Takiej trudności nie dostrzegało 63 proc. badanych.
Wśród osób, które wskazywały przeszkody, najczęściej pojawiał się zbyt długi czas pracy. Problem ten dotyczył 11,2 proc. wszystkich osób łączących zatrudnienie z opieką. Kolejnymi utrudnieniami były wyczerpujący charakter pracy i nieprzewidywalny harmonogram.
Co druga rodzina korzysta ze żłobka, przedszkola lub innej formy opieki
GUS przyjrzał się również temu, jak rodziny organizują opiekę nad najmłodszymi. 50,6 proc. osób opiekujących się dziećmi poniżej 15. roku życia korzystało z opieki instytucjonalnej – m.in. żłobków, przedszkoli, świetlic czy formalnie zatrudnionych opiekunów.
Wśród osób, które z takich rozwiązań nie korzystały lub korzystały tylko częściowo, głównym powodem zwykle nie były koszty ani brak miejsc. Rodziny często deklarowały, iż wolą organizować opiekę samodzielnie, wspólnie z partnerem. Pomagają również dziadkowie.
82 proc. kobiet korzystało z urlopów związanych z wychowaniem dzieci
Ogromne różnice pomiędzy kobietami i mężczyznami widać również w przypadku urlopów związanych z wychowaniem dzieci. Wśród osób, które mają lub miały dzieci i doświadczenie zawodowe, korzystało z nich 82 proc. kobiet i zaledwie 18,3 proc. mężczyzn.
Różna jest także długość przerw w pracy. Kobiety najczęściej pozostawały poza nią od roku do trzech lat, podczas gdy mężczyźni zwykle korzystali z urlopów trwających nie dłużej niż miesiąc.
Najnowsze badanie GUS pokazuje więc rzeczywistość, w której praca zawodowa i obowiązki opiekuńcze dla milionów Polaków funkcjonują równolegle. Dla znacznej części pracujących powrót z firmy czy zamknięcie służbowego laptopa wcale nie oznacza końca codziennych obowiązków.
