Bochnia. Więcej seniorów, mniej dzieci. MOPS zmienia filozofię: „Stawiamy na usługi społeczne, nie tylko pomoc”

1 godzina temu

W poniedziałek radni Komisji Rodziny, Zdrowia i Pomocy Społecznej odwiedzili siedzibę Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Bochni, by zapoznać się z aktualnymi wyzwaniami polityki senioralnej miasta. Dyrektor Norbert Paprota zaprezentował dane, które nie pozostawiają złudzeń: Bochnia, podobnie jak wiele innych miast, mierzy się z wyraźnymi trendami demograficznymi.

O niepokojących trendach demograficznych w Bochni informowaliśmy już w lutym, przytaczając dane z raportu o stanie bocheńskich rodzin za 2025 rok. Wówczas wskazano, iż co czwarty mieszkaniec jest już w wieku poprodukcyjnym, a drastyczny spadek liczby urodzeń wymusza fundamentalną zmianę w podejściu do polityki społecznej – więcej informacji w tekście „Mniej dzieci, więcej seniorów i droższa piecza zastępcza – RAPORT o bocheńskich rodzinach”.

Poniedziałkowe spotkanie w siedzibie MOPS-u było kolejnym krokiem w stronę wypracowania konkretnych rozwiązań, które mają odpowiedzieć na potrzeby tej stale rosnącej grupy mieszkańców.

Od pomocy do usług społecznych

Z danych przytoczonych przez MOPS wynika, iż w Bochni mieszkają 6262 osoby w wieku 65 lat i więcej, co stanowi około 22% ogółu mieszkańców (dane za 2024 r.). W porównaniu z 2020 r. to wzrost o ok. 10 proc. (z 5705), przy jednoczesnym drastycznym spadku liczby urodzeń – z 301 dzieci w 2020 roku do zaledwie 202 w 2024 r. Te liczby wymuszają zmianę myślenia o systemie wsparcia.

Kluczowym elementem prezentacji była zmiana filozofii działania ośrodka. Dyrektor Norbert Paprota podkreślał, iż współczesny system musi ewoluować w stronę usług dostępnych dla szerokiego grona mieszkańców, a nie tylko dla osób spełniających kryteria dochodowe.

– choćby nie chcemy tego kierować dla osób, które tradycyjnie korzystają z pomocy społecznej, bo to się zmieniło i to w ogóle już nie jest prawda. Chodzi o to, iż teraz rozmawiamy nie o pomocy społecznej, a o usługach społecznych. To jest zupełnie coś innego

– powiedział Norbert Paprota.

W praktyce oznacza to rozwój takich inicjatyw jak Bocheńska Taksówka dla Seniora, usługa „Złota Rączka” czy planowana teleopieka. Ta ostatnia, choć program przyjęto już w styczniu, wciąż czeka na uruchomienie z powodów proceduralnych po stronie Urzędu Wojewódzkiego.

Nowe placówki na horyzoncie

Miasto przygotowuje się do uruchomienia nowych punktów wsparcia. W planach jest adaptacja lokalu przy ul. Solna Góra na mieszkanie wspomagane oraz utworzenie pobytu dziennego lub klubu seniora w lokalu po dawnym sklepie przy ul. Więźniów Oświęcimia. w tej chwili realizowane są procedury przekazywania tych nieruchomości w trwały zarząd MOPS-u, co pozwoli na przygotowanie kosztorysów i pozyskanie środków zewnętrznych.

Głównym celem tych działań jest tzw. deinstytucjonalizacja, czyli stworzenie takich warunków, by seniorzy mogli jak najdłużej pozostawać w swoim naturalnym środowisku.

– Nie ma państwa na świecie, które byłoby w stanie utrzymać wszystkich seniorów w instytucjach. Dlatego tak istotny jest rozwój usług społecznych, czyli istotnie zaznaczony we współczesnej polityce społecznej nurt deinstytucjonalizacji, czyli powstawania dopasowanych do potrzeb mieszkańców usług, powstawania nowych albo rozwijania już obecnych

– argumentował Norbert Paprota.

Potrzeby bocheńskich seniorów

Z badań przeprowadzonych wśród bocheńskich seniorów wynika, iż ich priorytetem jest dostęp do bezpłatnej lub taniej rehabilitacji (82% wskazań) oraz tworzenie miejsc spotkań i integracji (41%). Dyrektor zwrócił uwagę na sukcesy bocheńskiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku, do którego zapisanych jest około 200 osób, oraz prężnie działające kluby, takie jak „Rozalka” czy inicjatywy przy stowarzyszeniach emerytów i rencistów.

Wyzwanie na przyszłość: demencja

Norbert Paprota zwrócił uwagę, iż szczególnym wyzwaniem na przyszłość jest rosnąca skala problemu demencji. Z danych NFZ wynika, iż w ciągu ostatniej dekady (lata 2014-2024) grono osób zmagających się z tym syndromem w Polsce wzrosło o 13% – szacuje się, iż w tej chwili te trudności dotykają już około 600 tysięcy osób w Polsce.

Z kolei globalne prognozy WHO wskazują, iż w skali całego świata liczba ta podwoi się do 2060 roku. Taki trend będzie wymagał również od lokalnych samorządów wdrożenia innowacyjnych usług i wsparcia dla całych rodzin, które dziś w obliczu tego wyzwania często czują się całkowicie osamotnione.