2 godzin temu
– Po pierwszych tygodniach obowiązywania Strefy Czystego Transportu w Krakowie, do urzędu gminy Skawina docierają sygnały niezadowolenia mieszkańców, wynikające głównie z nierównego traktowania. Osoby dojeżdżające z gmin ościennych są objęte restrykcjami, muszą dostosowywać swoje pojazdy do nowych norm i ponosić dodatkowe koszty, podczas gdy mieszkańcy Krakowa nie podlegają tym samym ograniczeniom ani opłatom. Mieszkańcy podkreślają, iż takie rozwiązanie rodzi poczucie dyskryminacji i niesprawiedliwości – mówi w rozmowie z KRKNews Norbert Rzepisko, burmistrz miasta i gminy Skawina.
KRKnews: Jak gmina Skawina ocenia wprowadzenie Strefy Czystego Transportu w Krakowie z perspektywy gmin ościennych?
Norbert Rzepisko, burmistrz miasta i gminy Skawina: – Gmina Skawina ocenia wprowadzenie Strefy Czystego Transportu w Krakowie negatywnie. Choć władze i mieszkańcy gminy jednoznacznie podzielają cel, jakim jest poprawa jakości powietrza, uważają, iż przyjęta forma strefy nie jest adekwatnym rozwiązaniem. Zbyt restrykcyjne ograniczenia dla pojazdów dojeżdżających z gmin ościennych generują realne utrudnienia w codziennych dojazdach do pracy, szkół i placówek usługowych, co budzi obawy o skutki społeczne i gospodarcze tej regulacji.
Dodatkowo, gmina Skawina wskazuje na nierówne traktowanie mieszkańców Krakowa w porównaniu z mieszkańcami gmin ościennych. Pojazdy zarejestrowane w Krakowie nie muszą spełniać norm wprowadzonych w strefie ani ponosić dodatkowych opłat, podczas gdy mieszkańcy innych gmin, dojeżdżający do stolicy regionu, są objęci restrykcjami i ponoszą konsekwencje finansowe. Zdaniem władz Skawiny, takie rozwiązanie rodzi poczucie dyskryminacji i niesprawiedliwości, co dodatkowo podważa akceptację społeczną strefy.
Jakie sygnały od mieszkańców Skawiny docierają do urzędu po pierwszych tygodniach obowiązywania SCT?
– Po pierwszych tygodniach obowiązywania Strefy Czystego Transportu w Krakowie do urzędu gminy Skawina docierają sygnały niezadowolenia mieszkańców, wynikające głównie z nierównego traktowania. Osoby dojeżdżające z gmin ościennych są objęte restrykcjami, muszą dostosowywać swoje pojazdy do nowych norm i ponosić dodatkowe koszty, podczas gdy mieszkańcy Krakowa nie podlegają tym samym ograniczeniom ani opłatom. Mieszkańcy podkreślają, iż takie rozwiązanie rodzi poczucie dyskryminacji i niesprawiedliwości.
W jaki sposób wprowadzenie SCT wpływa na codzienne dojazdy do pracy, szkół czy placówek zdrowotnych mieszkańców Skawiny? Jakie są już widoczne skutki wprowadzenia SCT na terenie Krakowa dla gmin ościennych?
– Wprowadzenie Strefy Czystego Transportu w Krakowie znacząco wpłynęło na codzienne dojazdy mieszkańców Skawiny. Wiele osób, które dotychczas korzystały z samochodów spalinowych, a w tej chwili nie spełniające wymagań SCT, były zmuszone zmienić sposób podróżowania lub zrezygnować z dojazdu do Krakowa. Szczególnie odczuwalne są utrudnienia dla osób starszych oraz tych, które regularnie korzystają z placówek służby zdrowia w Krakowie, dla których dojazd stał się bardziej skomplikowany.
W ostatnich tygodniach zaobserwowano również wyraźne zwiększenie zainteresowania miejscami postojowymi typu Park&Ride w Skawinie, gdzie parkingi praktycznie cały czas pozostają zajęte, choć nie pozostało pewne, czy jest to bezpośredni efekt wprowadzenia SCT. Dodatkowo część mieszkańców doświadcza skutków finansowych, związanych z koniecznością przystosowania się do strefy, w tym kosztów wykupionych wcześniej abonamentów lub biletów jednodniowych. Obserwuje się także zwiększony ruch samochodowy na trasach alternatywnych. Władze Gminy Skawina monitorują sytuację, aby jak najlepiej zidentyfikować problemy i wspierać mieszkańców w codziennych dojazdach do Krakowa.
Jak gmina Skawina postrzega współpracę z Krakowem w zakresie transportu, komunikacji zbiorowej i polityki środowiskowej? Czy głos gminy Skawina został wzięty pod uwagę podczas prowadzonych konsultacji społecznych?
– Gmina Skawina podkreśla znaczenie współpracy z Krakowem w obszarze transportu, komunikacji zbiorowej i polityki środowiskowej, szczególnie w kontekście codziennych dojazdów mieszkańców gminy do stolicy regionu. Jeszcze przed wprowadzeniem Strefy Czystego Transportu podjęliśmy szereg działań wyrażających sprzeciw wobec jego wprowadzenia. Proces ten rozpoczął się od wystosowania wspólnego stanowiska gmin Metropolii Krakowskiej w tej sprawie, a następnie wystosowania własnych uwag do projektu uchwały.
W dniu 2 lipca 2025 r. Rada Miejska w Skawinie wyraziła sprzeciw, jednogłośnie przyjmując Rezolucję w sprawie ustanowienia Strefy Czystego Transportu w Krakowie, a kilka dni później złożyliśmy skargę na uchwałę Rady Miasta Krakowa o SCT do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Działania te były uzupełniane przez wielokrotne, bezpośrednie wyrażanie sprzeciwu przez Burmistrza Miasta i Gminy Skawina w rozmowach z władzami Krakowa, Wojewodą Małopolskim oraz w trakcie posiedzeń Stowarzyszenia Metropolia Krakowska. Pomimo powyższych kroków postulaty Gminy Skawina nie znalazły odzwierciedlenia w ostatecznie przyjętej uchwale, stąd podejmujemy kolejne, możliwe dla nas z prawnego punktu widzenia, działania.
Mimo to gmina pozostaje również otwarta na dialog i współpracę, zwłaszcza w zakresie rozwoju komunikacji zbiorowej, rozbudowy infrastruktury rowerowej oraz systemów Park&Ride, a także działań proekologicznych w regionie. Skawina podkreśla, iż koordynacja działań międzygminnych jest kluczowa, aby polityka transportowa i środowiskowa była skuteczna, sprawiedliwa i odpowiadała potrzebom mieszkańców zarówno Krakowa, jak i gmin ościennych. Za to kategorycznie nie zgadzamy się ze zrzucaniem odpowiedzialności za problemy z powietrzem na gminy ościenne jak czasami robią to nieodpowiedzialni ludzie.
Jakie działania podejmuje gmina Skawina, aby ograniczyć ewentualne negatywne skutki SCT dla swoich mieszkańców? Czy to prawda, iż gmina Skawina planuje odwoływać się od postanowienia WSA oraz złożyć pozew cywilny przeciwko Krakowowi?
– Władze gminy Skawina podejmują szereg działań mających na celu ograniczenie negatywnych skutków wprowadzenia Strefy Czystego Transportu w Krakowie dla swoich mieszkańców, jednak obecna sytuacja jest trudna. Na ten moment Gmina koncentruje się na kwestionowaniu uchwały wprowadzającej strefę, podejmując starania prawne i administracyjne w celu ochrony interesów mieszkańców. Gmina planuje złożenie skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w związku z postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a władze rozważają również możliwość dochodzenia odpowiedzialności Krakowa na drodze cywilnej, aby chronić interesy mieszkańców gminy.
Równocześnie władze udostępniają bezpłatnie swoją infrastrukturę parkingową dla przyjezdnych z innych gmin, którzy mogą w ten sposób przesiąść się na transport publiczny do Krakowa. Rozwiązanie to, choć z punktu widzenia ekologii i promocji komunikacji zbiorowej jest uzasadnione, powoduje frustrację mieszkańców Skawiny, którzy często nie znajdują miejsc do parkowania w celu dalszej kontynuacji podróży. Dodatkowo gmina monitoruje sytuację, promuje alternatywne środki transportu, takie jak komunikacja publiczna – kolej, zbiorową komunikację aglomeracyjną jak również usługi oferowane przez przewoźników działających na terenie Skawiny. W tej sprawie jest wiele absurdów – jak choćby taki, iż koszty komunikacji zbiorowej organizowanej przez Kraków dla Gminy Skawina idą mocno w górę, od marca planowany jest kolejny wzrost cen biletów MPK.
Ciekawostką jest też fakt, iż WSA oddalając pozew Gminy Skawina, pozwolił określić się, poprzez płacenie podatków na rzecz Gminy Kraków mieszkańcowi gminy sąsiedniej, co prawdopodobnie spowoduje obniżenie dochodów Gminy Skawina. Nasuwa się pytanie czy o ile wprowadzimy uchwałę wprowadzającą opłatę za parkowanie w Strefie Płatnego Parkowania dla niepłacącego podatku dochodowego w naszej gminie w wysokości 100 zł za godzinę czy taka sytuacja będzie OK? Czy silny Kraków nie będzie protestował? Zrobimy wszystko by udowodnić sądowi iż ta uchwała łamie prawo i wszelkie zasady współżycia społecznego.
Czy gmina Skawina może wprowadzić Strefę Czystego Transportu na swoim terenie?
– Gmina Skawina nie posiada możliwości wprowadzenia Strefy Czystego Transportu (SCT) na swoim obszarze w sposób skuteczny i kompleksowy. Wynika to z faktu, iż na terenie gminy przebiegają cztery kategorie dróg: gminne, powiatowe, wojewódzkie oraz krajowe. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, gmina ma kompetencje w zakresie regulacji ruchu wyłącznie na drogach gminnych.
W praktyce oznacza to, iż wprowadzenie SCT ograniczałoby się jedynie do niewielkiej części infrastruktury drogowej, co znacznie utrudniłoby egzekwowanie przepisów strefy. Większość ruchu mieszkańców i pojazdów tranzytowych odbywa się bowiem po drogach wyższego rzędu, pozostających poza bezpośrednią jurysdykcją gminy.
W związku z tym, jakiekolwiek próby ustanowienia strefy ograniczającej emisję spalin na terenie Skawiny byłyby fragmentaryczne, nieskuteczne i niewystarczające z punktu widzenia ochrony środowiska. W obecnym czasie gmina Skawina skupia swoje działania na kwestionowaniu uchwały wprowadzającej Strefę Czystego Transportu w Krakowie. Władze gminy podejmują starania prawne i administracyjne, aby chronić interesy mieszkańców oraz zapewnić im sprawiedliwe warunki dojazdów do pracy, szkół i placówek usługowych.
Czy gmina Kraków w jakikolwiek sposób wspiera finansowo czy też organizacyjnie gminny ościenne po wprowadzeniu SCT? Czy zapewnia częstsze kursowanie pojazdów komunikacji zbiorowej, czy przewiduje finansowanie budowy nowych P+R?
– Deklarowane ze strony Krakowa wsparcie dla gmin ościennych po wprowadzeniu Strefy Czystego Transportu jest na razie ograniczone do komunikatów i przekazów medialnych; żadnych formalnych działań nie podjęto. Gmina Kraków deklaruje, iż planuje wesprzeć gminy ościenne w działaniach proekologicznych. Zgodnie z obietnicą prezydenta Krakowa Aleksandra Miszalskiego, równowartość środków pozyskanych z opłat za wjazd do SCT, po odliczeniu kosztów obsługi strefy, ma zostać przekazana gminom Stowarzyszenia Metropolia Krakowska. Fundusze te mają wspierać działania proekologiczne, w tym wymianę starych pieców węglowych, wzmacnianie straży gminnych, kampanie edukacyjne zachęcające do modernizacji „kopciuchów” oraz budowę parkingów Park&Ride.
Jaki przekaz gmina Skawina kieruje dziś do swoich mieszkańców w związku z obowiązującą SCT w Krakowie?
– Władze gminy Skawina podkreślają, iż działania podjęte w sprawie Strefy Czystego Transportu w Krakowie miały na celu ochronę interesów mieszkańców gminy, na których codzienne życie uchwała wyraźnie oddziałuje. Choć skarga gminy została odrzucona z przyczyn formalnych, a sąd nie rozpatrzył zarzutów merytorycznych, władze Skawiny zaznaczają, iż jako jednostka samorządu terytorialnego mają prawo do ochrony swoich interesów i będą dalej analizować możliwe kroki prawne. Gmina podkreśla jednocześnie, iż wsłuchuje się w głos mieszkańców i będzie podejmować działania z uwzględnieniem ich potrzeb oraz obowiązującego prawa.
Kazimierz Krakowski
