Chóry z całej Polski przyjadą do Poznania. Wyjątkowy festiwal połączy historię, muzykę i wspólne śpiewanie

Listopad to miesiąc, w którym szczególnie chętnie wracamy do pieśni patriotycznych. Utwory przekazywane przez kolejne pokolenia przypominają o wydarzeniach, które ukształtowały historię Polski, ale niosą też osobiste wspomnienia i rodzinne opowieści. Dla wielu osób są czymś więcej niż muzyką – stanowią część kulturowego dziedzictwa i zbiorowej pamięci.

Jak podkreślała Zuzanna Bera, pieśni patriotyczne nie służyły wyłącznie zagrzewaniu do walki. Opowiadały również o konkretnych wydarzeniach, ludzkich doświadczeniach i codzienności minionych pokoleń. Dzięki temu pozwalają współczesnym odbiorcom lepiej zrozumieć przeszłość.

– To nie były tylko pieśni, które miały nas zagrzewać do walki, ale też pieśni, które mówiły o historii danego wydarzenia. One też niosły ze sobą pamięć – wyjaśniała podczas rozmowy.

Muzyka, która zachęca do odkrywania historii

Choć wiele pieśni patriotycznych ma ponad sto lat, nie oznacza to, iż straciły na aktualności. Ich odbiór zmienia się jednak wraz z kolejnymi pokoleniami.

Zuzanna Bera przyznała, iż dla młodych ludzi dawne utwory mogą początkowo wydawać się archaiczne. Nieznane słownictwo, historyczne odniesienia czy okoliczności powstania pieśni często wymagają dodatkowego wyjaśnienia. Właśnie w tym dostrzega jednak ich szczególną wartość edukacyjną.

Praca nad utworem staje się okazją do poznawania historii. Aby świadomie wykonać pieśń, warto wiedzieć, w jakim okresie powstała, do jakich wydarzeń się odnosi i co chcieli przekazać jej autorzy.

Dotyczy to zwłaszcza muzyki chóralnej, w której interpretacja tekstu ma równie duże znaczenie jak umiejętności wokalne wykonawców.

Takie podejście przyświeca Festiwalowi Musica Patriae, którego celem jest popularyzacja muzyki patriotycznej, historycznej i ludowej. W konkursowym repertuarze znalazło się również miejsce dla utworów sakralnych.

Od Wejherowa po województwo świętokrzyskie. Chóry spotkają się w Poznaniu

Festiwal ma charakter ogólnopolski i przyciąga zespoły z różnych części kraju. Do Poznania przyjadą między innymi chóry z Wejherowa, Szczecina, Warszawy i województwa świętokrzyskiego.

Organizatorzy szczególnie zachęcają do udziału zespoły amatorskie, dla których występ przed publicznością i udział w konkursie mogą być ważnym doświadczeniem artystycznym.

W przeciwieństwie do wielu innych konkursów chóralnych Musica Patriae nie wymaga przesyłania nagrań kwalifikacyjnych. Dzięki temu możliwość zaprezentowania swoich umiejętności otrzymują także grupy, które dopiero rozpoczynają przygodę z konkursowymi występami.

– Zdarzało się, iż chóry amatorskie nie chciały brać udziału w festiwalu czy konkursach, bo może czują się niewystarczające, czy może troszeczkę się boją – tłumaczyła Zuzanna Bera.

Jak zaznaczyła, organizatorom zależy na stworzeniu przestrzeni otwartej zarówno dla doświadczonych wykonawców, jak i dla zespołów rozwijających swoje umiejętności.

Wielkopolska tradycja chóralna zajmuje szczególne miejsce

W programie festiwalu istotną rolę odgrywa muzyczne dziedzictwo Wielkopolski, regionu o bogatej historii chóralistyki.

Przewidziano specjalne wyróżnienia dla zespołów, które zdecydują się wykonać utwory poznańskich kompozytorów lub twórców związanych z miastem. Osobne nagrody przygotowano między innymi za wykonanie „Roty”, „Marsylianki Wielkopolskiej” oraz „Hymnu Wielkopolski”.

Zuzanna Bera zwróciła uwagę, iż festiwal ma również możliwość prezentowania oficjalnego „Hymnu Wielkopolski”, do którego uzyskał prawa autorskie.

Szczególne traktowanie lokalnego repertuaru nie jest przypadkowe. Poznań od pokoleń pozostaje ważnym ośrodkiem polskiego śpiewactwa chóralnego.

– Poznań jest stolicą polskiej chóralistyki – podkreślała gościni programu „Hej Poznań”.

Festiwal ma przypominać o tym dziedzictwie, a jednocześnie zachęcać do jego dalszego rozwijania.

Zapomniane pieśni wracają dzięki filmom i współczesnym wykonawcom

Podczas rozmowy pojawił się także temat utworów, które po latach nieobecności ponownie zdobywają popularność.

Przykładem jest ludowa pieśń „Dwa serduszka, cztery oczy”, która dotarła do szerokiej publiczności między innymi dzięki filmowi „Zimna wojna”. Podobnie inne dawne kompozycje bywają odkrywane na nowo za sprawą kina, koncertów i współczesnych interpretacji.

Zuzanna Bera przyznała, iż choćby dla osób zawodowo zajmujących się muzyką dawny repertuar potrafi być źródłem niespodzianek. Co roku odkrywa utwory, których wcześniej nie znała.

Szczególnie interesujące bywają mniej popularne zwrotki pieśni, pomijane podczas współczesnych wykonań. To właśnie w nich można znaleźć opisy dawnych obyczajów, relacji międzyludzkich i wydarzeń historycznych.

Muzyka ludowa nie zawsze opowiada przecież o wielkiej polityce czy wojnach. Często przechowuje historie miłosne, rodzinne i obyczajowe, pozwalając spojrzeć na życie poprzednich pokoleń z zupełnie innej perspektywy.

Nie trzeba umieć śpiewać. Wystarczy przyjść i dołączyć

Jedną z najciekawszych części tegorocznego festiwalu będzie wspólne śpiewanie pieśni patriotycznych z towarzyszeniem orkiestry.

Wydarzenie odbędzie się w sobotę, 14 listopada, na Politechnice Poznańskiej.

Przesłuchania konkursowe rozpoczną się o godzinie 9:00 i potrwają do 15:45. Natomiast o 16:30 zaplanowano otwarte, wspólne śpiewanie, do którego będzie mógł dołączyć każdy zainteresowany.

Wstęp na tę część festiwalu jest bezpłatny. Nie trzeba należeć do chóru ani wcześniej przygotowywać repertuaru.

Jak zapewniała Zuzanna Bera, większość wybranych pieśni ma na tyle przystępną melodię, iż choćby osoba nieznająca utworu może gwałtownie włączyć się do śpiewania.

To również okazja, aby po raz pierwszy doświadczyć atmosfery wspólnego wykonywania muzyki w dużej grupie.

Śpiewanie w chórze to coś więcej niż muzyka

Zuzanna Bera wiele uwagi poświęciła korzyściom płynącym z chóralnego śpiewania. Wskazywała nie tylko na rozwijanie umiejętności muzycznych, takich jak emisja głosu, intonacja czy kontrola oddechu, ale przede wszystkim na budowanie relacji między ludźmi.

– Przede wszystkim daje poczucie wspólnoty. Tego, iż jesteśmy razem, iż jesteśmy jednym głosem, jesteśmy jednym chórem. To jest niesamowite uczucie – mówiła.

Jej zdaniem szczególna wartość chóru polega na połączeniu indywidualności poszczególnych wykonawców ze wspólnym celem artystycznym. Każdy głos jest inny, ale dopiero ich współbrzmienie pozwala stworzyć pełne wykonanie utworu.

Uczestnictwo w chórze wymaga również systematyczności, koncentracji i pracy nad własnymi umiejętnościami. Może być przy tym okazją do nawiązywania znajomości i aktywnego uczestnictwa w życiu lokalnej społeczności.

Organizatorzy liczą, iż festiwal zachęci część publiczności do zainteresowania się zespołami chóralnymi działającymi w Poznaniu i okolicach.

Wspólny śpiew hymnu i „Gaude Mater” na zakończenie

Szczególnym momentem festiwalu będzie wspólny występ chórów, podczas którego zabrzmią między innymi „Gaude Mater” oraz hymn Polski.

Zuzanna Bera podkreślała, iż możliwość usłyszenia wielu zespołów śpiewających razem jest doświadczeniem, które trudno porównać ze zwykłym koncertem.

W rozmowie z Joanną Sobocińską-Korczak zachęcała również tych, którzy na co dzień nie interesują się chóralistyką, aby potraktowali udział w festiwalu jako okazję do odkrycia czegoś nowego.

– Będąc w tłumie, można być indywidualistą. Będąc w chórze, można być solistą. Ale to wszystko daje poczucie takiej więzi – podsumowała.

Festiwal Musica Patriae odbędzie się 14 listopada na Politechnice Poznańskiej. Wspólne śpiewanie pieśni patriotycznych z orkiestrą rozpocznie się o godzinie 16:30.