Co trzeci klient bez faktury, rachunku lub paragonu za usługę. Jest nowy raport

Zdjęcie: remont domu

Nie dostali faktury, rachunku ani paragonu

Ponad 32 proc. Polaków deklaruje, iż po skorzystaniu z usług remontowych, wykończeniowych lub naprawczych nie otrzymało żadnego dokumentu potwierdzającego rozliczenie. Jednocześnie 58,7 proc. badanych dostało jakiś dokument, choć w części przypadków był on wystawiany dopiero na prośbę klienta.

Dane pochodzą z raportu „Doświadczenia Polaków z fachowcami. Edycja 2026, część I”.

32,6 proc. klientów nie otrzymało żadnego dokumentu

Badanie dotyczyło usług świadczonych m.in. przez ekipy remontowe, osoby zajmujące się pracami wykończeniowymi, stolarzy, hydraulików, elektryków oraz tzw. złote rączki.

Z raportu wynika, iż 32,6 proc. ankietowanych nie otrzymało żadnego dokumentu potwierdzającego rozliczenie usługi. Nie chodzi przy tym wyłącznie o fakturę czy paragon. W badaniu uwzględniano również rachunki, potwierdzenia wykonania usługi czy inne dokumenty związane z rozliczeniem.

Wśród osób, które nie otrzymały dokumentu, 17,7 proc. wskazało, iż kwestia dokumentacji nie była wcześniej przedmiotem ustaleń.

Dokument otrzymało 58,7 proc. badanych

Jak wynika z badania, 58,7 proc. respondentów deklaruje, iż otrzymało jakiś dokument związany z wykonaną usługą.

26,9 proc. klientów dostało paragon lub fakturę, natomiast 20 proc. otrzymało potwierdzenie wykonania usługi, na przykład rachunek, który nie zawsze był paragonem lub fakturą.

Kolejne 11,8 proc. badanych uzyskało dokument dopiero na własną prośbę. Z kolei 8,7 proc. respondentów nie pamiętało, czy otrzymało dokument, albo nie potrafiło jednoznacznie odpowiedzieć na pytanie.

Brak dokumentu nie musi oznaczać pracy na czarno

Autorzy analizy zwracają uwagę, iż wyników badania nie można bezpośrednio utożsamiać z nielegalnym rozliczaniem usług. Sam fakt, iż klient nie otrzymał dokumentu, nie przesądza bowiem o tym, iż wykonawca nie wykazał przychodu.

Badanie dotyczyło wyłącznie dokumentu otrzymanego przez klienta. Nie obejmowało sprawdzenia statusu wykonawcy, sposobu ewidencjonowania przychodu ani formy opodatkowania.

Znaczenie może mieć również rodzaj i wartość usługi. Inaczej może wyglądać rozliczenie kompleksowego remontu mieszkania za kilkadziesiąt tysięcy złotych, a inaczej awaryjna naprawa gniazdka, wymiana uszczelki czy regulacja drzwi.

Klient często sam musi upomnieć się o dokument

Dane pokazują również, iż w części przypadków dokument pojawia się dopiero wtedy, gdy klient wyraźnie o niego poprosi. Dotyczy to 11,8 proc. badanych.

Taki sposób rozliczania znajduje się pomiędzy sytuacją, w której dokumentacja jest standardem, a całkowitym brakiem potwierdzenia wykonania usługi.

W praktyce znaczenie ma więc także to, czy jeszcze przed rozpoczęciem prac ustalone zostaną zasady rozliczenia. Klient może wcześniej zapytać, jaki dokument otrzyma, co dokładnie obejmuje cena oraz czy osobno płatne będą materiały, dojazd lub dodatkowe prace.

Brak dokumentacji może utrudnić dochodzenie swoich praw

Brak pisemnego potwierdzenia ustaleń nie musi prowadzić do problemów, szczególnie gdy strony darzą się zaufaniem. W przypadku sporu sytuacja może jednak stać się bardziej skomplikowana.

Dotyczy to przede wszystkim różnic dotyczących ceny, zakresu wykonanych prac, wykorzystanych materiałów czy dodatkowych usług. Bez dokumentacji trudniej odtworzyć wcześniejsze ustalenia.

Może mieć to znaczenie również w przypadku reklamacji, rękojmi lub sporu dotyczącego jakości wykonanych prac.

Usługi remontowe i naprawcze a szara strefa

Wyniki badania mogą być sygnałem, iż nieformalne rozliczenia stanowią istotny element rynku usług remontowych, wykończeniowych i naprawczych. Nie można jednak na podstawie samego badania stwierdzić, iż każda usługa bez dokumentu została wykonana nielegalnie.

Nie każdy brak paragonu, faktury czy rachunku oznacza również nieujawnienie przychodu. Część klientów może nie oczekiwać dokumentu, a sposób rozliczenia może zależeć od rodzaju usługi, sposobu płatności oraz sytuacji konkretnego wykonawcy.

Jednocześnie dane pokazują, iż dokumentowanie usług nie pozostało standardem w przypadku wszystkich klientów korzystających z usług fachowców.

Przejrzyste zasady rozliczenia przed rozpoczęciem prac

Wyniki badania wskazują, iż ważne jest ustalenie zasad współpracy jeszcze przed rozpoczęciem prac. Klient powinien wiedzieć, ile zapłaci, co obejmuje ustalona cena, kto kupuje materiały oraz w jaki sposób zostanie potwierdzone wykonanie usługi.

Takie ustalenia mogą ograniczyć ryzyko nieporozumień i ułatwić rozwiązanie ewentualnych sporów. Z punktu widzenia wykonawcy przejrzyste rozliczenia pozwalają natomiast jasno określić zakres odpowiedzialności i warunki realizacji zlecenia.