Nie tylko ból. Tego Polacy obawiają się przed wizytą u dentysty
Wysokie koszty wizyt i leczenia są najczęściej wskazywaną przez Polaków barierą w korzystaniu z usług stomatologicznych. W badaniu przeprowadzonym na potrzeby raportu „Bariery w leczeniu stomatologicznym Polaków. Edycja 2026” wskazało je 41,9 proc. respondentów. Kolejne miejsca zajęły strach przed lekarzem, obawa przed bólem oraz długie oczekiwanie na wizytę u specjalisty.
Wysokie ceny leczenia stomatologicznego największą barierą
41,9 proc. badanych wskazało zbyt wysokie koszty wizyt lub leczenia jako czynnik zniechęcający do korzystania z usług stomatologicznych. Respondenci mogli wskazać więcej niż jedną odpowiedź.
Problem kosztów może być szczególnie istotny w przypadku bardziej rozbudowanego leczenia, gdy pacjent nie zna wcześniej dokładnego zakresu terapii, liczby potrzebnych wizyt oraz ewentualnych dodatkowych wydatków.
Regularne kontrole mogą natomiast pozwolić na wcześniejsze wykrywanie problemów. Odkładanie wizyt może prowadzić do sytuacji, w której konieczne staje się bardziej zaawansowane i kosztowne leczenie.
Strach przed dentystą przez cały czas bardzo częsty
Drugą najczęściej wskazywaną barierą jest ogólny strach przed lekarzem lub tzw. białym fartuchem. Taką odpowiedź wybrało 36,7 proc. ankietowanych.
U części pacjentów napięcie może pojawiać się jeszcze przed rozpoczęciem badania. Znaczenie może mieć atmosfera w gabinecie, sposób komunikacji z personelem oraz brak wiedzy o tym, jak będzie przebiegać wizyta.
Istotne może być również poczucie kontroli nad sytuacją, w tym możliwość zadawania pytań i zgłoszenia potrzeby przerwy podczas zabiegu.
Co trzeci badany obawia się bólu
Obawa przed bólem znalazła się na trzecim miejscu. Wskazało ją 27,2 proc. respondentów.
Takie nastawienie może być związane zarówno z wcześniejszymi doświadczeniami, jak i relacjami członków rodziny czy znajomych. Na podejście do leczenia mogą wpływać również doświadczenia sprzed wielu lat.
Współczesne leczenie stomatologiczne wykorzystuje znieczulenie, jednak samo zapewnienie pacjenta o możliwości przeprowadzenia zabiegu bez bólu może nie wystarczyć. Ważne jest również wyjaśnienie przebiegu leczenia, możliwych odczuć oraz sposobu sygnalizowania dyskomfortu.
Długie oczekiwanie na specjalistę zniechęca do leczenia
25,6 proc. badanych jako barierę wskazało długie oczekiwanie na specjalistę.
Dostępność terminów może mieć szczególne znaczenie dla osób, które muszą dopasować wizyty do pracy, obowiązków rodzinnych czy innych zajęć. Problem może pojawić się również wtedy, gdy znalezienie odpowiedniego terminu wymaga kontaktowania się z kilkoma placówkami.
Dostępność specjalistów jest związana między innymi z wymaganiami dotyczącymi kształcenia i prowadzenia specjalizacji.
Negatywne doświadczenia z wcześniejszych wizyt
Pierwszą piątkę najczęściej wskazywanych barier zamykają negatywne doświadczenia z poprzednich wizyt lub leczenia. Wskazało je 19,4 proc. respondentów.
Na podstawie badania nie można określić, czego dokładnie dotyczyły te doświadczenia. Mogły być związane między innymi z bólem, kosztami, organizacją wizyty, zachowaniem personelu czy oceną jakości leczenia.
Wyniki wskazują jednak, iż wcześniejsze doświadczenia mogą wpływać na nastawienie pacjentów do kolejnych wizyt.
Co może ułatwić korzystanie z usług dentystycznych?
Zebrane dane pokazują kilka obszarów, które mogą mieć znaczenie dla pacjentów. Należą do nich przede wszystkim większa przewidywalność kosztów, dostępność terminów, ograniczanie bólu oraz jasna komunikacja dotycząca przebiegu leczenia.
W przypadku kosztowniejszych terapii znaczenie może mieć przedstawienie pacjentowi zakresu planowanego leczenia oraz możliwych wydatków. Z kolei przy osobach obawiających się wizyty istotne może być spokojne wyjaśnianie kolejnych etapów procedury.
Zdrowie jamy ustnej a koszty leczenia
Stan zdrowia jamy ustnej ma znaczenie dla ogólnego zdrowia człowieka. Jednocześnie rozwój technologii stosowanych w stomatologii, zwłaszcza w leczeniu protetycznym, wiąże się z kosztami materiałów i nowoczesnych technologii.
Na ceny wpływać mogą również kursy walut, sytuacja gospodarcza i geopolityczna, szczególnie iż część wykorzystywanych materiałów pochodzi z zagranicy.
Badanie pokazuje więc, iż bariery w korzystaniu ze stomatologii nie ograniczają się do jednej kwestii. Dla pacjentów znaczenie mają zarówno koszty, jak i strach, obawa przed bólem, dostępność specjalistów oraz wcześniejsze doświadczenia.
