Dobiegają końca prace konserwatorskie przy zabytkowej cmentarnej figurze św. Stanisława ze Szczepanowa. Jej renowację zleciło Stowarzyszenie Dla Skalbmierza, przeznaczając na ten cel środki zebrane podczas 6. Skalbmierskiej Kwesty na Rzecz Ratowania Cmentarnych Zabytków i Nagrobków.
Kamienna rzeźba przedstawiająca św. Stanisława - biskupa krakowskiego, męczennika i głównego patrona Polski - została kilka miesięcy temu zdemontowana i przewieziona do pracowni konserwatorskiej Michała Żeromińskiego, z którym Stowarzyszenie współpracuje już od kilku lat.
Ze względu na zabytkowy charakter obiektu prowadzenie prac wymagało współpracy ze Świętokrzyskim Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków oraz przygotowania dodatkowej, specjalistycznej dokumentacji. Program prac konserwatorskich szczegółowo określa stan zachowania zabytku, zakres koniecznych działań oraz sposób prowadzenia renowacji. Jak wskazano w programie, ponad 300-letnia ekspozycja na warunki atmosferyczne doprowadziła do znacznej degradacji kamienia i utraty wielu detali rzeźby.
Prace przy samej figurze są już na zaawansowanym etapie. Obejmowały m.in. usunięcie wtórnych nawarstwień i wcześniejszych, nieprofesjonalnych uzupełnień, oczyszczenie kamienia, wzmocnienie jego osłabionej struktury, uzupełnienie ubytków oraz zabezpieczenie powierzchni przed działaniem czynników atmosferycznych. Wszystkie działania musiały być prowadzone w taki sposób, aby zachować historyczny charakter rzeźby i nie tworzyć elementów, których pierwotnego wyglądu nie można wiarygodnie odtworzyć.
Koszt renowacji samej rzeźby wraz z kapitelem wyniesie około 19 tys. zł.
To jednak nie koniec całego przedsięwzięcia. Po zakończeniu prac przy figurze konieczna będzie jeszcze renowacja kamiennej kolumny i pozostałych elementów konstrukcji. W tym zakresie Stowarzyszenie Dla Skalbmierza będzie współpracowało z drugim wykonawcą. Dopiero po wykonaniu tych prac odnowiona figura zostanie ponownie zamontowana w dotychczasowym miejscu, czyli na wzgórzu w górnej części cmentarza parafialnego.
Planowany termin zakończenia całego przedsięwzięcia i odbioru odnowionej konstrukcji to maj 2027 roku. Chcielibyśmy, aby nastąpiło to w okolicach 8 maja, kiedy w Kościele katolickim przypada liturgiczne wspomnienie św. Stanisława ze Szczepanowa.
Figura jest jednym z najstarszych i najbardziej charakterystycznych zabytków Skalbmierza. Program konserwatorski datuje kapliczkę na XVIII wiek, wskazując, iż zachowane fragmenty inskrypcji mogą sugerować rok 1709, choć ze względu na stan napisu nie można tej daty jednoznacznie potwierdzić. W 2020 roku obiekt został przesunięty o około 10 metrów, aby oddalić go od krawędzi osuwiska. Od stuleci św. Stanisław stojący na skalbmierskim wzgórzu jest ważnym świadectwem historii, wiary i tradycji mieszkańców naszego miasta.
Jednocześnie Stowarzyszenie Dla Skalbmierza przygotowuje się już do 7. Skalbmierskiej Kwesty na Rzecz Ratowania Cmentarnych Zabytków i Nagrobków. Część zebranych w tym roku środków zostanie przeznaczona na dokończenie prac przy kolumnie i całej konstrukcji figury św. Stanisława.
O kolejnych planach i figurze, którą chcielibyśmy objąć pracami dzięki tegorocznej kweście, poinformujemy już niebawem.
Dziękujemy wszystkim, którzy wspierają skalbmierską kwestę. To właśnie dzięki Państwa ofiarności możemy krok po kroku ratować kolejne zabytki naszego cmentarza i zachowywać je dla następnych pokoleń.
Dzięki dotychczasowym zbiórkom udało się już odnowić m.in. grób ks. Wincentego Gasińskiego, Zofii Karśnickiej oraz figury św. Dominika, św. Wojciecha, św. Tekli i św. Floriana.
