3 godzin temu
W momencie wystawienia zwolnienia lekarskiego pracownik wchodzi w tryb ochronny. Przez pierwsze 33 dni choroby w roku kalendarzowym (14 dni w przypadku pracowników po 50. roku życia) wynagrodzenie chorobowe wypłaca pracodawca. Od 34. dnia odpowiedzialność przejmuje ZUS, który wypłaca zasiłek chorobowy.
Standardowo świadczenie wynosi 80 proc. podstawy wymiaru. W określonych sytuacjach – m.in. w czasie ciąży lub gdy niezdolność do pracy powstała wskutek wypadku w drodze do pracy lub z pracy – przysługuje 100 proc. podstawy. Zasiłek można pobierać co do zasady przez 182 dni, a w przypadku gruźlicy lub ciąży – do 270 dni.
Dla osoby zarabiającej 6 tys. zł brutto miesięcznie 80 proc. podstawy oznacza około 4,8 tys. zł brutto miesięcznie. W przeliczeniu na tydzień choroby to ok. 1,1 tys. zł brutto. Różnica między pełnym wynagrodzeniem a świadczeniem bywa znacząca, zwłaszcza przy dłuższych absencjach.
Świadczenie rehabilitacyjne z ZUS – 90 proc. po 182 dniach
Jeżeli po wyczerpaniu 182 dni zasiłku chorobowego stan zdrowia przez cały czas uniemożliwia powrót do pracy, ale istnieją rokowania poprawy, możliwe jest uzyskanie świadczenia rehabilitacyjnego. Warunkiem jest pozytywna ocena lekarza orzecznika ZUS.
W pierwszych trzech miesiącach świadczenie wynosi 90 proc. podstawy wymiaru, a w kolejnych – 75 proc. Może być przyznane maksymalnie na 12 miesięcy. W praktyce stanowi pomost między zasiłkiem chorobowym a ewentualną rentą z tytułu niezdolności do pracy.
Renta z tytułu niezdolności do pracy – 1978,49 zł brutto po waloryzacji
Osoby, które utraciły zdolność do pracy w sposób długotrwały lub trwały, mogą ubiegać się o rentę. O przyznaniu decyduje lekarz orzecznik, który ocenia stopień niezdolności – częściowy lub całkowity – oraz spełnienie wymaganego stażu ubezpieczeniowego.
Po marcowej waloryzacji w 2026 roku najniższa renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy wynosi 1 978,49 zł brutto. To wzrost o 99,58 zł. Wysokość świadczenia zależy jednak od zgromadzonych składek i przebiegu kariery zawodowej. Dla wielu osób jest to główne źródło utrzymania aż do osiągnięcia wieku emerytalnego.
500+ dla niesamodzielnych – zasada „złotówka za złotówkę”
Świadczenie uzupełniające dla osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji, potocznie nazywane „500+ dla niesamodzielnych”, wypłaca ZUS, a w przypadku rolników – KRUS. Maksymalna kwota to 500 zł miesięcznie.
Wysokość świadczenia zależy od łącznego dochodu osoby uprawnionej. jeżeli dochód przekracza ustawowy próg, wsparcie jest pomniejszane według zasady „złotówka za złotówkę”. Warunkiem jest posiadanie orzeczenia o niezdolności do samodzielnej egzystencji oraz złożenie wniosku. W przeciwieństwie do dodatku pielęgnacyjnego świadczenie to nie jest przyznawane automatycznie.
Dodatek pielęgnacyjny 2026 – 366,68 zł bez wniosku po 75. roku życia
Dodatek pielęgnacyjny wypłacany jest razem z emeryturą lub rentą przez ZUS. Przysługuje osobom całkowicie niezdolnym do pracy i do samodzielnej egzystencji, a także wszystkim seniorom po ukończeniu 75 lat. W tym drugim przypadku ZUS przyznaje go z urzędu, bez konieczności składania wniosku.
Od 1 marca 2026 roku dodatek wynosi 366,68 zł miesięcznie. Kwota nie zależy od dochodu ani wysokości emerytury. Nie można go pobierać równolegle z zasiłkiem pielęgnacyjnym z pomocy społecznej.
Zasiłek pielęgnacyjny 2026 – 215,84 zł z gminy
Zasiłek pielęgnacyjny to świadczenie z systemu pomocy społecznej. Wynosi 215,84 zł miesięcznie i nie jest uzależniony od dochodu. Przysługuje m.in. dzieciom z orzeczeniem o niepełnosprawności, osobom ze znacznym stopniem niepełnosprawności oraz seniorom 75+, którzy nie mają prawa do dodatku pielęgnacyjnego z ZUS.
Wniosek składa się w urzędzie gminy lub ośrodku pomocy społecznej. To jedno z najczęściej mylonych świadczeń, choć jego źródło finansowania i zasady przyznawania różnią się od dodatku pielęgnacyjnego.
Świadczenie wspierające 2026 – choćby 4353 zł miesięcznie
To w tej chwili najwyższe świadczenie finansowe dla osób z niepełnosprawnościami. Wypłaca je ZUS, ale kluczowa jest decyzja wojewódzkiego zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności, który przyznaje punkty określające poziom potrzeby wsparcia w skali od 70 do 100.
Podstawą wyliczenia jest renta socjalna, która po waloryzacji wynosi 1 978,49 zł. Od 1 marca 2026 r. obowiązują następujące stawki:
95–100 pkt – 220 proc. renty socjalnej – 4 353 zł
90–94 pkt – 180 proc. – 3 562 zł
85–89 pkt – 120 proc. – 2 375 zł
80–84 pkt – 80 proc. – 1 583 zł
75–79 pkt – 60 proc. – 1 188 zł
70–74 pkt – 40 proc. – 792 zł
Świadczenie nie podlega kryterium dochodowemu i trafia bezpośrednio do osoby z niepełnosprawnością, a nie do opiekuna.
Refundacja leków i sprzętu – darmowe leki 65+ i wsparcie NFZ
NFZ finansuje refundację leków, wybrane zabiegi rehabilitacyjne oraz sprzęt ortopedyczny i środki pomocnicze. Seniorzy 65+ oraz dzieci mogą korzystać z bezpłatnych leków z określonej listy. Refundacja nie zawsze pokrywa pełny koszt, ponieważ obowiązują limity cenowe.
Dofinansowanie z PFRON – likwidacja barier i wózki elektryczne
Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych finansuje programy obejmujące m.in. likwidację barier architektonicznych, zakup wózków elektrycznych, turnusy rehabilitacyjne czy sprzęt komputerowy. Wysokość wsparcia zależy od programu oraz sytuacji dochodowej. Wnioski składa się w powiatowych centrach pomocy rodzinie, a dostępność środków bywa ograniczona budżetem rocznym.
Ulga rehabilitacyjna w PIT – realny zwrot podatku
Osoby z niepełnosprawnościami oraz podatnicy utrzymujący niepełnosprawnego członka rodziny mogą skorzystać z ulgi rehabilitacyjnej. Odliczyć można m.in. wydatki na leki (w części przekraczającej miesięczny limit), zabiegi rehabilitacyjne, dojazdy na leczenie, zakup sprzętu medycznego czy przystosowanie mieszkania.
Efekt to niższy podatek lub zwrot choćby kilku tysięcy złotych rocznie. Warunkiem jest udokumentowanie wydatków fakturami lub rachunkami.
System wsparcia obejmuje więc zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne, rentę, świadczenia pielęgnacyjne, refundacje i ulgi podatkowe. Każde z nich ma odrębne zasady i wymaga osobnej procedury. Brak wiedzy oznacza utratę pieniędzy, które w wielu przypadkach stanowią podstawę codziennego funkcjonowania.