Dostałeś przelew od rodziny? Sprawdź, kiedy trzeba zgłosić go do urzędu skarbowego

„Mama przelała mi pieniądze”, „rodzice dali nam na mieszkanie”, „dostałem 50 tys. zł od ojca” – takie sytuacje są bardzo częste. Przelew pomiędzy najbliższymi członkami rodziny może korzystać z pełnego zwolnienia z podatku od spadków i darowizn. Przy większych kwotach trzeba jednak pamiętać o formalnościach. Przegapienie terminu może oznaczać utratę korzystnego zwolnienia.

Gotówka włożona w portfel leży na granatowej marynarce. | Fot. Warszawa w Pigułce.

W 2026 roku kluczową kwotą dla najbliższej rodziny jest 36 120 zł, ale nie oznacza to, iż większa darowizna od rodziców musi zostać opodatkowana.

36 120 zł to ważna granica

Ministerstwo Finansów podaje, iż dla I grupy podatkowej kwota wolna wynosi w tej chwili 36 120 zł.

Co istotne, nie patrzy się wyłącznie na pojedynczy przelew.

Uwzględnia się łączną wartość nabyć od tej samej osoby we właściwym pięcioletnim okresie.

W przypadku najbliższej rodziny funkcjonuje jednak dodatkowe, bardzo korzystne zwolnienie.

Rodzice mogą przekazać znacznie więcej

Tak zwana grupa zerowa obejmuje najbliższych członków rodziny.

Po spełnieniu ustawowych warunków darowizna może korzystać ze zwolnienia niezależnie od tego, czy chodzi o 40 tys., 100 tys. czy znacznie większą kwotę.

Problem w tym, iż przy większej wartości trzeba pilnować formalności.

Masz 6 miesięcy na SD-Z2

Jeżeli darowizna od osoby należącej do najbliższej rodziny przekracza kwotę, przy której nie jest wymagane zgłoszenie, dla zachowania zwolnienia trzeba zasadniczo złożyć formularz SD-Z2.

Termin wynosi 6 miesięcy od powstania obowiązku podatkowego.

Ministerstwo Finansów wyraźnie wskazuje również, iż przy darowiźnie pieniężnej konieczne jest odpowiednie udokumentowanie otrzymania pieniędzy, na przykład wpływu na rachunek bankowy, rachunek płatniczy, rachunek w SKOK albo przekazu pocztowego.

Gotówka „do ręki” może skomplikować sytuację

To szczególnie istotne przy dużych rodzinnych darowiznach.

Jeżeli rodzic chce przekazać dziecku większą kwotę i rodzina zamierza skorzystać z pełnego zwolnienia, forma przekazania pieniędzy ma znaczenie.

Dlatego przy większych darowiznach pieniężnych znacznie bezpieczniej jest wcześniej sprawdzić formalne warunki zwolnienia, zamiast po kilku miesiącach próbować naprawiać sytuację.

Przykład: rodzice dają 100 tys. zł na mieszkanie

Załóżmy, iż dorosłe dziecko otrzymuje od matki 100 tys. zł na wkład własny do mieszkania.

Sama wysokość darowizny nie oznacza automatycznie konieczności zapłacenia podatku.

Jeżeli spełnione zostaną warunki zwolnienia dla najbliższej rodziny, w tym wymagane zgłoszenie i adekwatne udokumentowanie darowizny pieniężnej, możliwe jest pełne zwolnienie.

Jeżeli jednak podatnik zignoruje obowiązek zgłoszenia, może utracić prawo do tego preferencyjnego rozwiązania.

Liczy się suma darowizn

Nie warto również próbować sztucznie patrzeć na każdy przelew oddzielnie.

Przepisy nakazują sumować określone nabycia od tej samej osoby.

Jeżeli więc ojciec przekazuje dziecku pieniądze kilka razy, przy ocenie obowiązków nie zawsze wystarczy powiedzieć: „żaden pojedynczy przelew nie przekraczał 36 120 zł”.

Nie każdy przelew od rodziny jest darowizną

To również ważne.

Przelew może być zwrotem kosztów, spłatą pożyczki, zapłatą za określoną rzecz albo darowizną. O podatkach decyduje rzeczywisty charakter transakcji, a nie samo nazwisko nadawcy.

Dlatego przy dużych rodzinnych transferach warto jasno ustalić, z jakiego tytułu pieniądze są przekazywane.

Najgorszym rozwiązaniem jest przypomnienie sobie o tym dopiero wtedy, gdy urząd poprosi o wyjaśnienie pochodzenia środków.