Drony, sprawdzanie suchości drewna, opału, deklaracji, a choćby popiołu. Zorganizowane kontrole, straż miejska chodzi i sprawdza

1 godzina temu

Kontrola ogrzewania może objąć deklarację CEEB, dokumenty pieca, zawartość paleniska i wilgotność drewna. W Warszawie strażnicy wykorzystują również drony, a wizyta nie musi skończyć się na sprawdzeniu, czy ktoś pali śmieci. choćby właściciel domu ogrzewanego gazem powinien mieć uporządkowane zgłoszenie źródeł ciepła.

Straż miejska wykonuje czynności w domu wytypowanych osób. Grafika poglądowa stworzona przy pomocy AI.

CEEB dotyczy także gazu, pomp ciepła i kominków używanych od święta

Właściciel wymienił kopciucha na ogrzewanie gazowe, ale w ewidencji przez cały czas widnieje stary kocioł albo nie ma żadnej deklaracji. Taka rozbieżność wymaga wyjaśnienia: CEEB ma pokazywać rzeczywisty sposób ogrzewania budynku. Osobną sprawą pozostaje legalność użytkowania urządzenia i paliwa. Zgłoszenie kominka do rejestru nie daje prawa do rozpalania w nim, o ile nie spełnia obowiązujących wymagań, a posiadanie sprawnego kotła nie pozwala wrzucać do niego dowolnego opału.

Obowiązek zgłoszenia źródeł ciepła obejmuje całą Polskę. Podstawą jest art. 27g ustawy z 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków. Deklarację składa właściciel lub zarządca budynku albo lokalu, a nie automatycznie osoba, która akurat w nim mieszka. Obejmuje między innymi typowe domowe instalacje o mocy poniżej 1 MW, a nie tylko stare piece węglowe.

W formularzu uwzględnia się między innymi kotły na paliwo stałe, urządzenia gazowe, ogrzewanie elektryczne, pompy ciepła, piece kaflowe i kominki. Dom z kotłem gazowym i kominkiem nie powinien być zgłoszony jako mający tylko 1 źródło ciepła. Główny Urząd Nadzoru Budowlanego wyjaśnia, iż zgłoszeniu podlega również kominek rekreacyjny, rozpalany sporadycznie, oraz zainstalowane urządzenie, które w tej chwili nie jest eksploatowane. Rzadkie rozpalanie nie zwalnia ze zgłoszenia.

Po wymianie ogrzewania są 14 dni na nową deklarację

Termin pierwszego zgłoszenia urządzeń działających przed 1 lipca 2021 r. upłynął 30 czerwca 2022 r. Ten obowiązek nie skończył się jednak wraz z tamtą datą. Dla nowego źródła ciepła termin wynosi 14 dni od pierwszego uruchomienia. Z kolei art. 27g ust. 4 nakazuje złożenie nowej deklaracji w ciągu 14 dni od zmiany danych o źródłach ciepła, ich przeznaczeniu i wykorzystywanych paliwach. Dotyczy to choćby wymiany kotła, dołożenia kominka albo zmiany instalacji na pompę ciepła.

GUNB wskazuje, iż przy zmianie źródła ogrzewania składa się nową deklarację, która przedstawia aktualny stan całego zgłoszenia. Nie wystarczy dopisać samego nowego urządzenia, pomijając pozostałe zainstalowane źródła. Edycja wcześniejszego dokumentu służy natomiast poprawianiu błędów, na przykład omyłki w adresie. Deklaracja sprzed remontu nie załatwia zatem obowiązku po wymianie ogrzewania.

Nie ma obowiązku corocznego składania identycznej deklaracji tylko dlatego, iż zaczęła się kolejna zima. Znaczenie ma zmiana danych, a nie sam początek sezonu grzewczego. Trzeba też odróżnić zapisany formularz roboczy od skutecznie złożonego dokumentu. W instrukcji kontroli środowiskowych GUNB przewidziano sprawdzanie, czy deklaracja znajduje się w systemie ze statusem „złożona”, oraz porównanie zgłoszenia ze źródłami zastanymi na miejscu. Formularz roboczy nie załatwia obowiązku.

Za brak deklaracji grozi grzywna. Spóźnione zgłoszenie może uchronić przed karą

Art. 27h ustawy przewiduje grzywnę za niezłożenie deklaracji w terminie. W zwykłym postępowaniu mandatowym kara może wynieść do 500 zł, natomiast sąd może orzec grzywnę do 5000 zł na zasadach Kodeksu wykroczeń. Rozbieżność w bazie nie oznacza automatycznej kary; organ musi ustalić naruszenie obowiązku. Świadome złożenie nieprawdziwego oświadczenia jest przy tym odrębnym problemem, ponieważ deklaracja zawiera klauzulę odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenie.

Ustawa daje możliwość uniknięcia kary za spóźnienie. Zgodnie z art. 27h ust. 2 nie podlega jej osoba, która złożyła deklarację po terminie, ale przed dniem, w którym wójt, burmistrz lub prezydent miasta dowiedział się o popełnieniu wykroczenia. To nie jest gwarancja bezkarności po zapowiedzi kontroli ani zasada, iż wystarczy wysłać formularz, kiedy patrol stoi już pod bramą. Właściciel, który odkrył brak zgłoszenia, powinien więc uzupełnić je bez zwlekania, zamiast czekać na wezwanie z urzędu.

Stare kopciuchy i kominki podlegają osobnym ograniczeniom

Zasady CEEB są ogólnopolskie, natomiast terminy wycofywania urządzeń wynikają z przepisów obowiązujących w danym województwie. Na Mazowszu określa je uchwała nr 162/17 Sejmiku Województwa Mazowieckiego z 24 października 2017 r., zmieniona uchwałą nr 59/22 z 26 kwietnia 2022 r. Od 1 stycznia 2023 r. nie wolno użytkować kotłów na węgiel lub drewno niespełniających wymagań klas 3, 4 albo 5 według normy PN-EN 303-5:2012. Dotyczy to między innymi kotłów bezklasowych, potocznie nazywanych kopciuchami. Sprawność urządzenia nie uchyla zakazu.

Kominki mają odrębne wymagania. Na Mazowszu od początku 2023 r. użytkowane urządzenie powinno spełniać wymogi ekoprojektu albo być wyposażone w rozwiązanie ograniczające emisję pyłu do poziomu określonego w tych wymaganiach. Zgodność z przepisami powinna potwierdzać dokuemntacja parametrów urządzenia lub jego doposażenia. Kotły klas 3 i 4 obejmie natomiast kolejny etap ograniczeń od 1 stycznia 2028 r. Nie jest to dodatkowy czas dla kotła bezklasowego, którego używanie zostało już zakazane.

W Warszawie kontrola obejmuje również zakaz palenia węglem

W granicach Warszawy od 1 października 2023 r. obowiązuje zakaz stosowania węgla kamiennego i paliw stałych produkowanych z jego wykorzystaniem, z wyjątkami przewidzianymi w uchwale. Ochroną do końca żywotności objęto określone starsze instalacje: kotły klasy 5 zainstalowane przed 11 listopada 2017 r. oraz kotły spełniające ekoprojekt, których eksploatacja rozpoczęła się przed 1 czerwca 2022 r. Przy kontroli liczą się więc parametry urządzenia i data rozpoczęcia użytkowania.

Warszawskie kontrole nie ograniczają się do zaglądania w dokumenty. Straż Miejska opisała interwencję na ul. Nieświeskiej na Targówku, gdzie gęsty dym z komina firmy budowlanej zwrócił uwagę patrolu. Badanie z wykorzystaniem drona poprzedziło wejście na posesję. Oględziny wykazały spalanie odpadów oraz użytkowanie pozaklasowego pieca własnej konstrukcji. Funkcjonariusze ukarali osobę odpowiedzialną i zakazali dalszego użytkowania urządzenia.

Dron bada zanieczyszczenia, a wilgotnościomierz pozwala sprawdzić drewno

Dron wyposażony w aparaturę pomiarową pomaga ocenić zanieczyszczenia w pobliżu komina i wytypować miejsce wymagające sprawdzenia. Nie rozpoznaje jednak bezbłędnie każdego przedmiotu wrzuconego do pieca. Ustalenie naruszenia może wymagać oględzin paleniska, sprawdzenia opału, wyjaśnień użytkownika lub pobrania próbki do analizy. Mazowiecki poradnik dla kontrolujących przewiduje między innymi pobieranie popiołu. Zgaszony w chwili wizyty piec nie oznacza więc, iż wcześniejszego sposobu jego użytkowania nie da się już zweryfikować.

W domowym piecu nie wolno spalać między innymi plastikowych opakowań, gumy, płyt meblowych i lakierowanych elementów wyposażenia. Drewno pochodzące ze starej szafki nie staje się legalnym opałem tylko dlatego, iż można je połamać i wrzucić do komory spalania. Art. 191 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach przewiduje za niezgodne z przepisami termiczne przekształcanie odpadów poza spalarnią lub współspalarnią karę aresztu albo grzywny. Przy takim wykroczeniu mandat może wynieść do 500 zł, a grzywna sądowa do 5000 zł.

Osobnej kontroli podlega wilgotność opału. Na Mazowszu od 1 lipca 2018 r. zakazane jest stosowanie biomasy o wilgotności w stanie roboczym powyżej 20 proc. Strażnicy dysponują wilgotnościomierzami, które pozwalają sprawdzić drewno na miejscu. Samo zapewnienie sprzedawcy o sezonowaniu nie wystarczy. Za naruszenie uchwały antysmogowej, w tym używanie niedozwolonego urządzenia lub zakazanego paliwa, art. 334 w związku z art. 96 Prawa ochrony środowiska przewiduje grzywnę. Mandat za takie wykroczenie może sięgnąć 500 zł, a kara orzeczona przez sąd 5000 zł.

Uporządkowanie deklaracji i dokumentów ułatwia wyjaśnienie kontroli

Przygotowania dobrze zacząć od pobrania ostatniej deklaracji i porównania jej z rzeczywistym wyposażeniem domu. Liczy się rodzaj i liczba źródeł, używane paliwo oraz to, co zmieniło się po remoncie. Złożenie deklaracji jest bezpłatne. Można zrobić to elektronicznie przez system CEEB, a także na papierze w urzędzie adekwatnym dla położenia nieruchomości lub pocztą. W Warszawie papierowy formularz przyjmuje odpowiedni urząd dzielnicy. Dla budynku mieszkalnego służy formularz A, a dla niemieszkalnego formularz B; potwierdzenie zgłoszenia dobrze zachować razem z dokumentami ogrzewania.

Przy kotle lub kominku potrzebne mogą być instrukcja, oznaczenie modelu, potwierdzenie parametrów i dokumenty pozwalające ustalić datę instalacji. Gdy dokumentacja zaginęła, producent albo instalator może pomóc ją odtworzyć. Zapas drewna powinien być zabezpieczony przed opadami i mieć zapewniony przewiew, a jego wilgotność najlepiej sprawdzić przed spaleniem. W przypadku urządzenia objętego zakazem samo poprawienie CEEB nie wystarczy: trzeba zaprzestać użytkowania niedozwolonego źródła i ustalić zgodny z prawem sposób ogrzewania. Po zmianie instalacji trzeba ponownie dopilnować terminu zgłoszenia.

Podczas wizyty można poprosić kontrolujących o okazanie legitymacji oraz upoważnienia i ustalić zakres czynności. Art. 379 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska pozwala upoważnionym kontrolującym wejść na teren prywatnej nieruchomości w godzinach od 6 do 22, a na teren prowadzenia działalności gospodarczej przez całą dobę. Z kontroli sporządza się protokół, do którego można zgłosić uwagi. Właściciel może wyjaśniać rozbieżności i przedstawić dokumenty, ma jednak obowiązek umożliwić legalne czynności. Udaremnianie lub utrudnianie kontroli ochrony środowiska jest odrębnym przestępstwem z art. 225 § 1 Kodeksu karnego, zagrożonym karą do 3 lat pozbawienia wolności.

Idź do oryginalnego materiału