Eksperci: jest poprawa, ale liczymy na dalszy wzrost liczby szczepień

Zdjęcie: Eksperci: jest poprawa, ale liczymy na dalszy wzrost liczby szczepień

Dzięki większej refundacji wzrosła liczba szczepień przeciwko takim chorobom jak grypa, zakażenia RSV oraz półpasiec. – Liczymy na dalszy w naszym kraju wzrost szczepień, szczególnie u seniorów, bo jest on wciąż zbyt niski – powiedzieli w środę eksperci.

Szczepienia przeciwko półpaścowi od kwietnia 2025 r. są bezpłatne dla osób powyżej 65. roku życia z chorobami współistniejącymi, takimi jak cukrzyca czy schorzenia onkologiczne. Z kolei u osób młodszych w wieku 18-65 lat, również z chorobami współistniejącymi, są one refundowane w 50 proc. To sprawiło, iż zainteresowanie tymi szczepieniami znacznie wzrosło.

Z danych przedstawionych podczas spotkania wynika, iż o ile w 2024 r. przeciwko półpaścowi zaszczepiło się 14,8 tys. osób, to w 2025 r. – już ponad 177 tys. W tym roku powinno być jeszcze lepiej: do połowy sierpnia br. przeciwko tej chorobie wirusowej zostało zaszczepionych 143 tys. osób.

– Półpasiec to groźna choroba, która może spowodować liczne powikłania oraz dolegliwości bólowe, utrzymujące się choćby kilka lat – powiedziała konsultant krajowa w dziedzinie epidemiologii prof. Iwona Paradowska-Stankiewicz. Zaznaczyła, iż nie ma sezonowości tej infekcji – zagrożenie występuje przez cały rok.

Zakażenia sezonowe, głównie od października do maja, wywołuje atakujący drogi oddechowe wirus RSV (respiratory syncytial virus). W przypadku szczepień przeciwko temu patogenowi dostępne są dwa preparaty. Od kwietnia 2025 r. jeden z nich jest bezpłatny dla kobiet w ciąży oraz seniorów w wieku co najmniej 65 lat, a dla osób od 60. do 64. roku życia jest on refundowany w 50 proc. Od października 2025 r. zrefundowano drugą szczepionkę przeciwko zakażeniom RSV. Jest ona bezpłatna dla seniorów od 65. roku życia, a dla osób w wieku 60-64 lat refundowana w 50 proc.

Refundacja obydwu preparatów przeciwko wirusowi RSV spowodowała jeszcze większy wzrost liczby tych szczepień. Według danych Centrum e-Zdrowia w okresie 2024/2025 zaszczepiło się 71 tys. osób, a w minionym sezonie 2025/2026 – aż 627 tys.

– Do wzrostu szczepień przyczyniło się także umożliwienie ich wykonywania w aptekach – zaznaczył prezes Naczelnej Rady Aptekarskiej dr Marek Tomków. W całym kraju jest już prawie 2,5 tys. aptecznych punktów szczepień, a na przełomie 2025/2026 r. wykonano w nich prawie 1,2 mln szczepień.

W aptekach można się zaszczepić przeciwko 26 chorobom zakaźnym. Podanie w nich szczepionki jest bezpłatne w przypadku 18 takich preparatów u osób od 18. roku życia. Procedura zaszczepienia się w aptekach została znacznie uproszczona. Farmaceuta wystawia receptę, kwalifikuje pacjenta do szczepienia, podaje szczepionkę i wprowadza informacje o szczepieniu do systemu e-Zdrowia oraz e-Karty Szczepień.

Jak zapewniał kierownik Kliniki Diabetologii i Chorób Wewnętrznych Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego prof. Leszek Czupryniak, szczepienia w aptekach są całkowicie bezpieczne. Jego zdaniem osób wyszczepionych w aptekach w przyszłości może być choćby więcej niż w podstawowych ośrodkach zdrowia (POZ).

Farmaceuta nie może jednak sprawdzić, czy pacjent cierpi na choroby współistniejące, gdyż nie ma dostępu do jego dokumentacji medycznej. Brakuje też automatycznych przypomnień pacjentom o konieczności zgłoszenia się na podanie kolejnej dawki szczepionki, jeżeli taka jest wymagana. O tego rodzaju zmiany apeluje Naczelna Izba Aptekarska.

Eksperci dziesięciu polskich towarzystw naukowych od października 2025 r. zalecają szczepienie przeciwko półpaścowi wszystkim osobom w wieku co najmniej 50 lat i to niezależnie od chorób współistniejących. Zalecają zatem, by jeszcze bardziej rozszerzyć bezpłatną refundację na większą grupę pacjentów.

– Szczepienie to ubezpieczenie na życie – przekonywała dr hab. Aleksandra Kucharczyk z Kliniki Chorób Wewnętrznych, Pneumonologii, Alergologii, Immunologii Klinicznej i Chorób Rzadkich Wojskowego Instytutu Medycznego w Warszawie.

Eksperci zaznaczyli, iż szczepienia są szczególnie ważne u osób starszych i powinny być traktowane jako jeden z najważniejszych elementów profilaktyki zdrowotnej, jak i polityki lekowej państwa. najważniejsze znaczenie ma usuwanie utrudniających je barier refundacyjnych i administracyjnych. Głównym celem powinno być to, by szczepienia były proste i łatwo dostępne – przekonywali.