Emerytura na Podkarpaciu: jest lepiej, ale wciąż biednie

Na Podkarpaciu emerytury rosną, ale większość seniorów wciąż żyje skromnie. „Lepiej niż było” wciąż nie znaczy tu „dobrze” – zwłaszcza gdy na mapie Polski region przez cały czas ląduje bliżej emerytalnego ogona niż czołówki.

Podkarpaccy emeryci – tłum, którego nie widać

Na Podkarpaciu emeryci są jedną z najliczniejszych i najbardziej zróżnicowanych grup społecznych – od byłych robotników, przez urzędników i nauczycieli, po rolników z małych gospodarstw. Dla wielu z nich emerytura nie jest nagrodą za lata ciężkiej pracy, ale raczej codzienną walką o przetrwania. Ceny w sklepach i rachunki za media są takie same jak w bogatszych regionach, różnią się jedynie wpływy na konto.

ZUS: prawie 3800 zł – statystyka kontra portfel

Przeciętna miesięczna emerytura wypłacana przez ZUS w województwie podkarpackim w 2025 r. wyniosła 3792,02 zł. (Źródło danych GUS.)
Podkarpacie z tą kwotą zajęło 13. miejsce wśród województw – w dolnej części tabeli, między innymi regionami ściany wschodniej.
Dla porównania: w województwie śląskim przeciętna emerytura sięgnęła 4851,75 zł, a w lubelskim – najniższa w kraju – 3776,73 zł, zaledwie minimalnie poniżej Podkarpacia. (Źródło danych GUS)

W porównaniu z 2024 r. przeciętna emerytura ZUS na Podkarpaciu wzrosła o 295,75 zł, czyli o 8,5%. Renta z tytułu niezdolności do pracy była wyższa o 231,19 zł (8,8%), a renta rodzinna o 281,63 zł (9,6%) (Źródło danych GUS).
To podwyżki, które seniorzy rzeczywiście odczuwają – w praktyce oznaczają np. możliwość wykupienia wszystkich leków, opłacenia rachunków bez nerwowego odkładania faktur na stosik „na później”.

KRUS: inny świat – niższe świadczenia, większe ryzyko biedy

W systemie rolniczym sytuacja jest znacznie trudniejsza. Przeciętna miesięczna emerytura wypłacana przez KRUS w województwie podkarpackim w 2025 r. wyniosła 2148,88 zł. Pod względem wysokości tego świadczenia Podkarpacie zajęło 15. miejsce wśród województw – niemal na końcu skali.
Najwyższą przeciętną emeryturę rolniczą wypłacano w województwie lubuskim (2374,98 zł), a najniższą w małopolskim (2145,76 zł), praktycznie na poziomie Podkarpacia. Przeciętna miesięczna renta z tytułu niezdolności do pracy wypłacana rolnikom na Podkarpaciu wynosiła 2010,21 zł, w tym renta wypadkowa 2329,99 zł. Przeciętna renta rodzinna sięgnęła 2626,75 zł, w tym renta rodzinna wypadkowa 2380,55 zł. Źródło danych GUS.

W porównaniu z 2024 r. emerytura rolnicza wzrosła o 54,76 zł (2,6%), renta z tytułu niezdolności do pracy o 107,58 zł (5,7%), a renta wypadkowa o 163,57 zł (7,6%). Jednocześnie renta rodzinna w KRUS była niższa o 20,32 zł (0,8%), a renta rodzinna wypadkowa spadła aż o 143,60 zł (5,7%). (Źródło danych GUS.)
To szczególnie dotyka rodziny, które po śmierci rolnika utrzymują się wyłącznie z takiego świadczenia – one realnie tracą, mimo iż oficjalnie „większość świadczeń wzrosła”.

„Lepiej niż było” wciąż daleko od „dobrze”

Statystyki nie kłamią: rok 2025 przyniósł podwyżki niemal wszystkich świadczeń, zwłaszcza z ZUS. Jednak w skali kraju Podkarpacie przez cały czas wypada słabo – zarówno w rankingu emerytur ZUS, jak i świadczeń rolniczych. Średnia emerytura w regionie jest wyraźnie niższa od tej ze Śląska czy innych najlepiej uprzemysłowionych województw, a system KRUS zostawia podkarpackich rolników niemal na końcu krajowego szeregu. W codziennym życiu oznacza to, iż podkarpacka starość jest zazwyczaj, skromna cicha i oszczędna.