Emerytura po zmarłym. Te pieniądze można zatrzymać, ale nie zawsze

Zdjęcie: emerytura po zmarłym

Emerytura po śmierci bliskiej osoby

Śmierć emeryta lub rencisty rodzi pytania o ostatnie świadczenie z ZUS. Czy rodzina może zatrzymać pieniądze, które wpłynęły na konto zmarłego? Czy wolno odebrać emeryturę od listonosza? Zasady zależą od sposobu wypłaty oraz miesiąca, za który przysługiwało świadczenie. W niektórych przypadkach konieczny jest zwrot pieniędzy, w innych bliscy mogą ubiegać się o wypłatę niezrealizowanego świadczenia.

Emerytura lub renta przysługuje za cały miesiąc, w którym zmarł świadczeniobiorca. Nie ma znaczenia, czy śmierć nastąpiła na początku, w połowie czy pod koniec miesiąca. Świadczenie nie jest pomniejszane za dni przypadające po zgonie. najważniejsze jest jednak to, kiedy i w jaki sposób pieniądze zostały wypłacone.

Emerytura po śmierci. Czy można odebrać pieniądze od listonosza?

Jeżeli listonosz przyniesie emeryturę lub rentę już po śmierci świadczeniobiorcy, rodzina nie może jej odebrać. Dotyczy to również sytuacji, gdy pieniądze przysługują za miesiąc, w którym nastąpił zgon.

Nie oznacza to jednak, iż świadczenie przepada. Uprawnieni członkowie rodziny mogą złożyć w ZUS wniosek o wypłatę niezrealizowanego świadczenia po osobie, która miała prawo do emerytury lub renty.

W ten sposób bliscy mogą odzyskać pieniądze, które należały się zmarłemu, ale nie zostały przez niego odebrane.

Emerytura wpłynęła na konto po śmierci. Czy trzeba ją zwrócić?

Inaczej wygląda sytuacja, gdy ZUS przekazuje emeryturę lub rentę na rachunek bankowy. W tym przypadku istotne jest, za jaki miesiąc przysługiwało świadczenie.

Jeśli pieniądze dotyczą miesiąca, w którym zmarł emeryt lub rencista, nie trzeba ich zwracać. Nie ma znaczenia, iż przelew wpłynął na konto już po śmierci świadczeniobiorcy.

Przykładowo, o ile emeryt zmarł 10 października, a pięć dni później na jego rachunek wpłynęła emerytura za październik, ZUS nie będzie żądał zwrotu tych pieniędzy.

Kiedy pieniądze trzeba oddać?

Zwrotowi podlega natomiast świadczenie za kolejne miesiące, choćby jeżeli pieniądze wpłynęły na konto jeszcze w miesiącu śmierci.

Może się tak zdarzyć, gdy termin wypłaty przypada w weekend lub święto i ZUS przekazuje emeryturę wcześniej.

Przykładowo, jeżeli świadczeniobiorca zmarł 29 października, a dzień później na jego konto wpłynęła emerytura za listopad, pieniądze podlegają zwrotowi.

Nie ma znaczenia, iż przelew został zrealizowany jeszcze w październiku, na przykład z powodu przypadającego w listopadzie święta. Istotne jest to, iż świadczenie dotyczyło miesiąca następującego po śmierci emeryta.

Niezrealizowane świadczenie z ZUS. Kiedy rodzina może otrzymać pieniądze?

O wypłatę niezrealizowanego świadczenia mogą ubiegać się bliscy, jeżeli zmarły nie zdążył odebrać należnej emerytury lub renty albo ZUS wstrzymał wypłatę po otrzymaniu informacji o jego śmierci.

Prawo do takiej wypłaty dotyczy również sytuacji, gdy zmarły wystąpił o przyznanie lub przeliczenie świadczenia, ale nie doczekał zakończenia postępowania.

W takich przypadkach uprawnieni członkowie rodziny mogą wystąpić do ZUS o przekazanie należnych pieniędzy.

Kto może otrzymać emeryturę po zmarłym?

Prawo do niezrealizowanego świadczenia przysługuje określonym członkom rodziny. ZUS stosuje kolejność, która zależy między innymi od tego, czy bliscy prowadzili ze zmarłym wspólne gospodarstwo domowe.

W pierwszej kolejności o wypłatę mogą ubiegać się:

• małżonek i dzieci, którzy prowadzili ze zmarłym wspólne gospodarstwo domowe,

• małżonek i dzieci, którzy nie prowadzili ze zmarłym wspólnego gospodarstwa domowego – jeżeli nie ma osób z pierwszej grupy.

Dopiero gdy nie ma małżonka ani dzieci, o pieniądze mogą wystąpić inni członkowie rodziny uprawnieni do renty rodzinnej lub osoby, na których utrzymaniu pozostawał zmarły.

Jeśli do niezrealizowanego świadczenia uprawnionych jest kilka osób z tej samej grupy, ZUS dzieli należną kwotę między nie po równo.

Jak złożyć wniosek o niezrealizowane świadczenie?

Aby otrzymać pieniądze po zmarłym emerycie lub renciście, należy złożyć w ZUS wniosek ENS.

Formularz jest dostępny na stronie zus.pl, w systemie eZUS oraz w placówkach Zakładu.

Do wniosku trzeba dołączyć dokumenty potwierdzające prawo do świadczenia. W zależności od sytuacji mogą to być:

• odpis aktu zgonu,

• odpis aktu małżeństwa,

• odpis aktu urodzenia,

• oświadczenie potwierdzające prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego,

• inne dokumenty wymagane w konkretnej sprawie.

Jeśli ZUS ma już akt zgonu, nie trzeba dostarczać go ponownie.

Wniosek wraz z dokumentami można złożyć w dowolnej placówce ZUS, wysłać pocztą lub przekazać elektronicznie przez eZUS. W imieniu osoby uprawnionej może również działać pełnomocnik.

Na złożenie wniosku jest 12 miesięcy

Osoby ubiegające się o wypłatę niezrealizowanego świadczenia muszą pamiętać o terminie. Wniosek należy złożyć w ciągu 12 miesięcy od dnia śmierci emeryta lub rencisty.

Po upływie tego okresu roszczenie wygasa, chyba iż wcześniej zgłoszono wniosek o dalsze prowadzenie postępowania w sprawie.

ZUS wydaje decyzję w ciągu 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do rozstrzygnięcia sprawy. Nie zawsze oznacza to 30 dni od złożenia wniosku, ponieważ czasem konieczne jest uzupełnienie dokumentów.

Czy niezrealizowane świadczenie podlega opodatkowaniu?

Pieniądze wypłacone jako niezrealizowane świadczenie podlegają opodatkowaniu.

Co do zasady ZUS pobiera zaliczkę na podatek dochodowy. Po zakończeniu roku kalendarzowego przekazuje osobie, która otrzymała pieniądze, informację PIT-11.

Na jej podstawie należy uwzględnić uzyskany dochód w rocznym rozliczeniu podatkowym.

Najważniejsze: emerytura za miesiąc, w którym nastąpiła śmierć świadczeniobiorcy, przysługuje w pełnej wysokości. jeżeli pieniądze trafiły na konto, rodzina może je zatrzymać. o ile świadczenie przyniósł listonosz po śmierci emeryta, bliscy nie mogą go odebrać, ale mogą wystąpić do ZUS o wypłatę niezrealizowanego świadczenia.