1 godzina temu
Zbliżające się ferie zimowe to dla tysięcy mieszkańców Sądecczyzny czas wyjazdów w góry – w Polsce i za granicą. Narty, snowboard, stoki i górskie szlaki kuszą, ale jeden upadek czy nagła choroba potrafią w kilka minut zamienić urlop w koszmar. Narodowy Fundusz Zdrowia przypomina: bez Europejskiej Karty Ubezpieczenia Zdrowotnego i podstawowej wiedzy o dostępie do pomocy medycznej można zostać z problemem… i wysokim rachunkiem.
EKUZ – mała karta, która robi różnicę
Osoby planujące ferie w krajach Unii Europejskiej oraz EFTA, czyli w Norwegii, Islandii, Liechtensteinie i Szwajcarii, powinny zabrać ze sobą Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego.
EKUZ potwierdza prawo do korzystania z publicznej opieki zdrowotnej na takich samych zasadach, jakie obowiązują obywateli danego państwa.
– Karta EKUZ zapewnia dostęp do publicznej opieki zdrowotnej w razie wypadku lub nagłej choroby. Dzięki niej pacjenci nie muszą martwić się o pełne koszty leczenia za granicą – podkreśla Elżbieta Fryźlewicz-Chrapisińska, dyrektor Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ w Krakowie.
Czego EKUZ nie załatwi
EKUZ nie oznacza leczenia „za darmo”. jeżeli w danym kraju obowiązuje współpłatność za wizytę lekarską, hospitalizację czy transport medyczny, właściciel karty również musi ją ponieść.
Karta nie obejmuje też planowych zabiegów, kosztów transportu do Polski, akcji ratunkowych ani świadczeń o podwyższonym standardzie.
W krajach szczególnie popularnych wśród narciarzy, takich jak Austria, Szwajcaria czy Słowacja, część kosztów ratownictwa i transportu medycznego często pokrywa sam pacjent. Dlatego NFZ rekomenduje wykupienie dodatkowego ubezpieczenia komercyjnego.
Kto może dostać EKUZ i gdzie ją wyrobić w Małopolsce
EKUZ wydawana jest bezpłatnie i osobno dla wszystkich członka rodziny. Przysługuje osobom ubezpieczonym oraz osobom nieubezpieczonym, które mają prawo do świadczeń, na przykład dzieciom do 18. roku życia.
W Małopolsce kartę można odebrać od ręki między innymi w sali obsługi klientów NFZ w Krakowie przy ul. Wadowickiej 8W, w delegaturach w Tarnowie, Nowym Targu i Nowym Sączu oraz w punktach obsługi klientów w Wadowicach, Myślenicach, Brzesku, Olkuszu, Oświęcimiu, Chrzanowie i Suchej Beskidzkiej.
Wizytę w krakowskiej sali obsługi klientów można zaplanować na konkretny dzień i godzinę przez internetową rejestrację.
Wnioski tylko przez IKP lub mojeIKP
Od 1 stycznia 2026 roku nie ma już możliwości składania wniosków o EKUZ przez platformę e-PUAP. Wynika to z przepisów dotyczących e-Doręczeń.
Wnioski można składać wyłącznie elektronicznie – przez Internetowe Konto Pacjenta albo aplikację mobilną mojeIKP.
Za pośrednictwem IKP pacjenci mogą także sprawdzić ważność swojej karty EKUZ. Informacje dostępne są w zakładce „Ubezpieczenia zdrowotne”, w sekcji „Ubezpieczenia za granicą”.
Ferie w Polsce. Gdzie iść po pomoc
Osoby spędzające ferie poza miejscem zamieszkania mają prawo skorzystać z dowolnej przychodni podstawowej opieki zdrowotnej, bez zmiany lekarza i bez składania nowej deklaracji.
Poza godzinami pracy POZ pomocy udzielają punkty nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej. W Małopolsce działa blisko 50 takich placówek, czynnych w dni robocze od godziny 18.00 do 8.00 oraz całodobowo w weekendy i święta.
W stanach nagłego zagrożenia zdrowia i życia należy zgłaszać się do szpitalnych oddziałów ratunkowych lub izb przyjęć. W nagłych przypadkach można też wezwać zespół ratownictwa medycznego, dzwoniąc pod numer 999 lub 112.
W rejonach górskich pomoc zapewniają GOPR i TOPR. Numery alarmowe to 985 oraz 601 100 300.
mojeIKP. Pierwsza pomoc w kieszeni
Zanim ratownicy dotrą na miejsce wypadku czy do osoby z zawałem, kluczowa bywa reakcja świadków.
Pomaga w tym aplikacja mojeIKP, którą warto mieć zainstalowaną w telefonie. Oprócz dostępu do e-recept i e-skierowań zawiera zakładkę z praktycznymi wskazówkami dotyczącymi udzielania pierwszej pomocy.
Są tam instrukcje postępowania między innymi przy bólu w klatce piersiowej, wypadku komunikacyjnym, udarze mózgu, omdleniu czy ostrej reakcji alergicznej.
Jedna decyzja może uratować urlop
Jedna karta w portfelu i jedna aplikacja w telefonie mogą zdecydować o tym, czy zimowy wyjazd zakończy się spokojnym powrotem do domu, czy nerwowym szukaniem pomocy i liczeniem kosztów leczenia.
Ferie dopiero się zaczynają. To ostatni moment, by się na nie naprawdę przygotować.
