2 tygodni temu
Piłka nożna przez stulecia zmieniała się razem z rozgrywką. Pierwsze konstrukcje nie przypominały tego, czym dziś gra się na boiskach całego świata. Ewolucja materiałów, kształtu i technologii produkcji to historia równoległa do historii samego sportu.
Od skórzanej piłki do nowoczesnych materiałów – historia futbolowej ewolucji
Dawne piłki wykonywano ze zwierzęcych pęcherzy, najczęściej świńskich lub wołowych, umieszczanych w skórzanej osłonie. Skóra chroniła pęcherz, ale nasiąkała wodą, przez co piłka podczas deszczowego meczu mogła ważyć znacznie więcej niż na jego początku.
Rozwój piłek przyspieszył po wynalezieniu wulkanizacji gumy przez Charlesa Goodyeara w XIX wieku. Gumowa dętka stopniowo zastępowała zwierzęcy pęcherz, a zewnętrzna osłona przez cały czas była wykonywana ze zszywanych paneli skórzanych. Skórzane piłki tego typu były używane także w pierwszych oficjalnych rozgrywkach piłkarskich.
Skórzane piłki nasiąkały wodą, przez co stawały się cięższe. Z myślą o lepszej widoczności w telewizji zaprojektowano Telstara – piłkę z czarnymi i białymi panelami. Zadebiutowała na mistrzostwach świata w 1970 roku, a jej wzór stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych w historii futbolu.
Jak zmieniała się piłka? Od dawnych konstrukcji po współczesne modele?
Przejście od skóry do materiałów syntetycznych następowało stopniowo. Piłka Tango z 1982 roku łączyła skórę z poliuretanem, a Azteca z 1986 roku była pierwszą w pełni syntetyczną piłką wykorzystaną na mundialu. Etrusco Unico z 1990 roku miała wewnętrzną warstwę czarnej pianki poliuretanowej. Questra z 1994 roku wykorzystywała piankę poliuretanową i była projektowana jako lżejsza oraz bardziej responsywna od wcześniejszych modeli.
W 2004 roku na mistrzostwach Europy zadebiutowała piłka Roteiro, której panele i pozostałe elementy połączono termicznie, tworząc bezszwową konstrukcję. Nie była to jednak pierwsza piłka bez naturalnej skóry – w pełni syntetyczny model Azteca pojawił się już w 1986 roku. Termiczne łączenie paneli pozwoliło ograniczyć liczbę szwów na powierzchni piłki.
Współczesne piłki mogą składać się z kilku warstw. Ich konstrukcja zależy od modelu, ale często obejmuje syntetyczną powłokę, warstwy podkładowe oraz dętkę. Dobór materiałów wpływa na wytrzymałość, czucie piłki i jej zachowanie podczas gry.
Piłki używane w oficjalnych rozgrywkach FIFA i konfederacji muszą mieć jeden ze znaków FIFA Quality Programme. Testy obejmują m.in. masę, obwód, kształt, odbicie, absorpcję wody i utrzymywanie ciśnienia. Krajowe federacje mogą również wymagać używania piłek z takim oznaczeniem. W tym kontekście zobacz też piłki klubowe dostępne w oficjalnym sklepie internetowym Lecha Poznań: https://sklep.lechpoznan.pl/akcesoria/sportowe/pilki.
