Jadą ponad 140 km/h pod kamerami i żadnej kary. Wyjaśnienie nie jest oczywiste

Odcinkowy pomiar prędkości nie działa jak klasyczny fotoradar, który rejestruje prędkość samochodu w konkretnym punkcie. Kamery zapisują moment wjazdu pojazdu na kontrolowany fragment drogi oraz moment jego wyjazdu. System identyfikuje samochód na podstawie tablic rejestracyjnych, zestawia oba pomiary, a następnie oblicza średnią prędkość przejazdu.

Jeżeli wyliczona wartość przekracza ustawiony próg, dane trafiają do Centralnego Systemu Przetwarzania CANARD. Materiał jest następnie weryfikowany pod kątem możliwości wykorzystania go jako dowodu. Dopiero po tej kontroli pracownicy ustalają właściciela pojazdu w Centralnej Ewidencji Pojazdów i kierują do niego wezwanie do wskazania osoby prowadzącej samochód. Pierwsze pismo otrzymane z CANARD nie jest więc jeszcze mandatem.

W 2026 roku system został wyraźnie rozbudowany. W ramach Krajowego Planu Odbudowy zainstalowano 43 kolejne urządzenia do odcinkowego pomiaru prędkości. Odbiór ostatniego z nich nastąpił 16 czerwca 2026 roku. Zgodnie z wcześniejszymi założeniami CANARD rozbudowa miała zwiększyć liczbę systemów OPP do 114 i objąć kontrolą około 400 dodatkowych kilometrów autostrad oraz dróg ekspresowych.

Próg odcinkowego pomiaru prędkości wynoszący 10 km/h

Wojciech Król z Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego wyjaśnił w rozmowie z Dziennikiem.pl, iż próg uruchomienia urządzeń rejestrujących uwzględnia możliwość popełnienia przez kierowcę błędu wynoszącego do 10 km/h włącznie podczas utrzymywania dopuszczalnej prędkości. Podstawę dla stosowania takiego rozwiązania zawiera Prawo o ruchu drogowym. Ustawa nakazuje uwzględnić przy ustalaniu sposobu wykonywania automatycznych pomiarów możliwość błędu kierowcy do 10 km/h włącznie.

W praktyce urządzenie CANARD nie powinno uruchamiać procedury przy przekroczeniu mieszczącym się w tym przedziale. o ile rzeczywista średnia prędkość samochodu na autostradzie wyniosła nie więcej niż 150 km/h przy dopuszczalnych 140 km/h, automatyczny system może nie zarejestrować naruszenia przeznaczonego do dalszego procedowania.

Nie jest to jednak dodatkowe 10 km/h, które prawo przyznaje kierowcy. Ograniczenie obowiązuje od wartości podanej na znaku albo wynikającej bezpośrednio z przepisów. Taryfikator przewiduje 50 zł mandatu i 1 punkt karny już za przekroczenie dopuszczalnej prędkości do 10 km/h. Policjant prowadzący kontrolę przy użyciu manualnego miernika może zatem ukarać kierującego również za mniejsze przekroczenie. Próg CANARD określa sposób działania automatycznego urządzenia, a nie nowy limit prędkości.

Prędkościomierz wskazujący więcej niż rzeczywista prędkość

Drugim powodem, dla którego kierowca widzi na liczniku 144 lub 145 km/h, a nie otrzymuje wezwania, jest sposób działania samochodowego prędkościomierza. Zgodnie z wymaganiami homologacyjnymi wskazanie nie może być niższe od rzeczywistej prędkości pojazdu. Dopuszczalne jest natomiast zawyżanie wyniku w granicach określonych w Regulaminie ONZ nr 39.

Oznacza to, iż wskazanie 145 km/h nie przesądza, iż samochód rzeczywiście porusza się z taką prędkością. W jednym aucie rzeczywisty wynik może wynosić 140 km/h, w innym 142 km/h, a w kolejnym być bliższy wartości widocznej na liczniku. Różnica zależy między innymi od konstrukcji pojazdu, rozmiaru i zużycia opon, ciśnienia w ogumieniu oraz kalibracji układu pomiarowego.

Nie ma więc jednej wartości tempomatu, która w każdym samochodzie gwarantowałaby przejazd bez wezwania. Ustawienie 145 km/h nie jest „legalnym sposobem” na szybszą jazdę. Kierowca nie zna dokładnego błędu swojego prędkościomierza, a wskazania nawigacji satelitarnej również mogą być opóźnione lub niedokładne, szczególnie w tunelach, na łukach oraz przy chwilowej utracie sygnału.

Brak mandatu pomimo zarejestrowania przejazdu

Samo zarejestrowanie pojazdu nie musi prowadzić do ukarania. CANARD sprawdza, czy materiał zawiera komplet informacji potrzebnych do dalszego postępowania, w tym zdjęcie pojazdu, numer rejestracyjny, miejsce i czas naruszenia, prędkość zmierzoną oraz prędkość dopuszczalną. W przypadku odcinkowego pomiaru konieczne jest również prawidłowe połączenie danych z początku i końca kontrolowanego fragmentu drogi.

Jeśli samochód wjeżdża na trasę za pierwszym punktem pomiarowym albo opuszcza ją przed kamerą końcową, urządzenie nie dysponuje dwiema obserwacjami potrzebnymi do obliczenia średniej. Nie oznacza to omijania kontroli, ale wynika z przebiegu konkretnej trasy i usytuowania węzłów względem kamer.

Zdarzają się także awarie. W maju 2026 roku CANARD poinformował o nieprawidłowych pomiarach systemu działającego na autostradzie A6 między Szczecinem a Rzęśnicą. Wstrzymano procedowanie spraw zarejestrowanych od 29 kwietnia 2026 roku od godz. 12.00 do 4 maja do godz. 9.27. Przypadek ten miał charakter techniczny i nie świadczy o standardowym sposobie funkcjonowania odcinkowych pomiarów prędkości.

Tempomat na odcinkowym pomiarze prędkości

Najpewniejszym sposobem przejazdu przez odcinkowy pomiar prędkości pozostaje ustawienie tempomatu na wartość nieprzekraczającą obowiązującego limitu. Pozwala to utrzymywać równą prędkość bez ciągłego korygowania nacisku na pedał przyspieszenia. Kierowca powinien przy tym zwracać uwagę na znaki, ponieważ limit na odcinku może być niższy od ogólnej prędkości dopuszczalnej na autostradzie lub drodze ekspresowej.

Gwałtowne zwalnianie przed kamerą końcową nie usuwa wcześniejszego przekroczenia, ale jedynie wpływa na średnią z całego przejazdu. Zatrzymywanie samochodu na pasie awaryjnym w celu obniżenia wyniku jest natomiast niebezpieczne i może stanowić odrębne naruszenie przepisów. System OPP ma wymuszać równomierną jazdę na całym kontrolowanym fragmencie, a nie tylko w pobliżu urządzeń.

Na odcinku o długości 10 km przejazd ze stałą prędkością 120 km/h trwa 5 minut. Przy 140 km/h ten sam dystans zostanie pokonany w około 4 minuty i 17 sekund. Różnica wynosi zatem niespełna 43 sekundy.

Mandaty za przekroczenie prędkości w 2026 roku

Obowiązujące stawki zależą od wielkości przekroczenia. Od 31 km/h zaczyna działać mechanizm recydywy, który przewiduje dwukrotnie wyższą grzywnę w przypadku ponownego popełnienia wykroczenia z tej samej grupy w ciągu dwóch lat.

Od 3 marca 2026 roku przekroczenie prędkości o ponad 50 km/h oznacza zatrzymanie prawa jazdy na trzy miesiące nie tylko w obszarze zabudowanym. Sankcja obejmuje również drogi jednojezdniowe dwukierunkowe poza obszarem zabudowanym.

Źródła

• Dziennik.pl
• Główny Inspektorat Transportu Drogowego
• Centrum Automatycznego Nadzoru nad Ruchem Drogowym
• Prawo o ruchu drogowym
• Policja
• Regulamin ONZ nr 39
• Dziennik Ustaw