Narodowy Fundusz Zdrowia przypomina, iż ryzyko chorób układu krążenia można ograniczać przez zdrowe odżywianie, regularny ruch, rezygnację z używek i badania profilaktyczne.
W komunikacie opublikowanym 7 października 2026 roku na portalu Pacjent.gov.pl NFZ zwraca uwagę, iż choroby serca i naczyń dotyczą również osób w wieku od 20 do 35 lat. Niektóre schorzenia mogą przez długi czas rozwijać się bez zauważalnych objawów.
Według danych Głównego Urzędu Statystycznego przytoczonych przez NFZ choroby układu krążenia powodują w Polsce około 150 tys. zgonów rocznie. Fundusz wymienia wśród nich między innymi nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, zawał, chorobę wieńcową oraz zaburzenia rytmu serca.
Co zwiększa ryzyko chorób układu krążenia?
Na część czynników ryzyka można wpływać poprzez codzienne wybory oraz leczenie rozpoznanych zaburzeń. NFZ wskazuje między innymi na palenie tytoniu, nadmierne spożycie alkoholu, niewłaściwe odżywianie, małą aktywność fizyczną, nadwagę i otyłość, przewlekły stres oraz niedostateczną ilość lub jakość snu.
Znaczenie mają również nadciśnienie tętnicze, zaburzenia lipidowe, cukrzyca i stan przedcukrzycowy. Ryzyko zwiększa się, gdy kilka takich czynników występuje jednocześnie. Nie na wszystkie uwarunkowania można jednak oddziaływać — należą do nich między innymi wiek, płeć i obciążenia rodzinne.
Jak chronić serce i naczynia?
Podstawą profilaktyki jest regularna aktywność dostosowana do wieku i stanu zdrowia, prawidłowe odżywianie oraz utrzymywanie adekwatnej masy ciała. NFZ zaleca także unikanie wyrobów tytoniowych i alkoholu oraz kontrolowanie ciśnienia tętniczego i stężenia cholesterolu.
Osoby przyjmujące leki lub mające rozpoznane czynniki ryzyka powinny ustalać docelowe wyniki badań z lekarzem. Do wstępnej oceny zagrożenia chorobami układu krążenia może służyć również ankieta „10 dla zdrowia” dostępna w aplikacji mojeIKP.
Kto może skorzystać z programu ChUK?
Program profilaktyki chorób układu krążenia jest świadczeniem realizowanym w podstawowej opiece zdrowotnej. Zgodnie z informacją NFZ mogą z niego skorzystać osoby od 35. do 65. roku życia, które nie mają cukrzycy, przewlekłej choroby nerek, rodzinnej hipercholesterolemii ani wskazanych chorób układu krążenia.
Udział nie jest możliwy, o ile w ciągu poprzednich 12 miesięcy pacjent korzystał z badań w ramach programu „Moje Zdrowie – bilans zdrowia osoby dorosłej”. Świadczenie w programie ChUK można zrealizować raz na pięć lat.
Skierowanie nie jest potrzebne. Pacjent zgłasza się do lekarza albo pielęgniarki podstawowej opieki zdrowotnej. W ramach programu przeprowadzany jest wywiad, pomiar ciśnienia i badania biochemiczne, a następnie ocena ryzyka oraz ustalenie dalszego postępowania.
Szczegóły profilaktyki i programu ChUK znajdują się w komunikacie na portalu Pacjent.gov.pl.
