2 godzin temu
Czym mierzy się ilość opadów deszczu?
Do pomiaru opadów atmosferycznych służy deszczomierz dostępny w Sklep.AgroProfil.pl, nazywany również opadomierzem lub pluwiometrem. Urządzenie zbiera wodę deszczową przez otwór o określonej powierzchni, a następnie umożliwia odczytanie ilości opadu w milimetrach.
Najprostszy deszczomierz ogrodowy ma postać przezroczystego pojemnika z podziałką. Bardziej rozbudowane modele wyposażone są w lejek zbierający wodę, zbiornik pomiarowy lub elektroniczny mechanizm rejestrujący opady. Podstawowa zasada działania pozostaje taka sama: urządzenie mierzy ilość wody, która spadła na określoną powierzchnię w danym czasie.
Jak zmierzyć ilość deszczu dzięki deszczomierza?
Sam odczyt wyniku jest prosty, jednak wiarygodność pomiaru zależy od sposobu ustawienia urządzenia i regularności obserwacji.
Najpierw należy umieścić deszczomierz w miejscu, w którym woda opadowa będzie swobodnie dostawać się do jego wnętrza. Górny otwór powinien znajdować się w pozycji poziomej, a urządzenie musi być stabilnie zamocowane. Przechylony pojemnik może zbierać inną ilość wody, niż wynikałoby to z rzeczywistego opadu.
Po zakończeniu deszczu wystarczy sprawdzić poziom zgromadzonej wody na podziałce. o ile skala wskazuje 12 mm, oznacza to, iż w okresie pomiarowym spadło 12 litrów wody na każdy metr kwadratowy powierzchni. Nie ma znaczenia, czy deszczomierz ma pojemność 100, 200 czy 500 ml. Prawidłowo wyskalowane urządzenie uwzględnia powierzchnię otworu zbierającego opad.
Warto pamiętać o kilku zasadach:
- Odczytuj wynik na wysokości oczu, aby uniknąć błędu wynikającego z patrzenia pod kątem.
- Korzystaj z podziałki przeznaczonej do pomiaru opadu, a nie ze zwykłej skali objętości w mililitrach.
- Zapisuj datę i wynik pomiaru, szczególnie jeżeli obserwujesz opady przez cały sezon.
- Po odczycie opróżniaj ręczny deszczomierz, aby kolejne opady nie sumowały się z poprzednimi.
- W miarę możliwości wykonuj pomiary codziennie o tej samej godzinie, np. o 7:00 rano.
Regularność jest szczególnie ważna przy prowadzeniu własnych obserwacji meteorologicznych. jeżeli jednego dnia sprawdzisz deszczomierz rano, a następnego wieczorem, wyniki będą dotyczyły okresów o różnej długości. Utrudni to porównywanie dobowych sum opadów.
Gdzie najlepiej ustawić deszczomierz?
Nawet dobrej jakości miarka opadów deszczu nie zapewni prawidłowego wyniku, jeżeli znajdzie się w niewłaściwym miejscu. Najczęstszym problemem są przeszkody ograniczające dopływ deszczu oraz wiatr zmieniający tor spadających kropel.
Najlepszym miejscem będzie otwarta przestrzeń, oddalona od wysokich drzew, budynków i innych przeszkód. Nie należy jednak zakładać, iż im bardziej odsłonięte stanowisko, tym dokładniejszy pomiar. Silny wiatr może powodować zaniżanie wyników, dlatego ważne jest znalezienie miejsca zapewniającego swobodny dostęp opadów, ale bez nadmiernych zawirowań powietrza.
Amerykańska sieć obserwacji meteorologicznych CoCoRaHS zaleca zachowanie odpowiedniej odległości od przeszkód. Przykładowo od drzewa o wysokości 10 metrów warto odsunąć deszczomierz przynajmniej o 20 metrów, o ile warunki terenowe na to pozwalają.
W przydomowym ogrodzie nie zawsze można spełnić takie wymagania. Wówczas należy wybrać możliwie najbardziej reprezentatywne stanowisko i unikać miejsc, w których występują dodatkowe źródła wody.
Deszczomierza nie powinno się montować bezpośrednio pod koronami drzew, przy ścianie budynku ani pod okapem dachu. Niewskazane jest również ustawianie go obok zraszaczy ogrodowych, ponieważ woda wykorzystywana do podlewania mogłaby zostać błędnie zaliczona do opadów atmosferycznych.
Znaczenie ma także wysokość montażu. W obserwacjach amatorskich CoCoRaHS zaleca umieszczanie górnej krawędzi deszczomierza około 60–150 cm nad gruntem. Należy przy tym zadbać, aby krople odbijające się od ziemi, chodnika lub innych powierzchni nie wpadały do zbiornika.
Ile litrów wody oznacza 1 mm, 5 mm, 10 mm i 20 mm deszczu?
W meteorologii wysokość opadów podaje się w milimetrach. Jednostka ta określa grubość warstwy wody, jaka powstałaby na poziomej powierzchni, gdyby deszcz nie wsiąkał w ziemię, nie spływał i nie parował.
1 mm deszczu odpowiada dokładnie 1 litrowi wody na 1 m². Dzięki tej zależności można łatwo przeliczać wyniki z deszczomierza na ilość wody, która spadła na ogród, trawnik lub pole.
| 1 mm | 1 litr | 100 litrów |
| 5 mm | 5 litrów | 500 litrów |
| 10 mm | 10 litrów | 1000 litrów |
| 15 mm | 15 litrów | 1500 litrów |
| 20 mm | 20 litrów | 2000 litrów |
| 30 mm | 30 litrów | 3000 litrów |
| 50 mm | 50 litrów | 5000 litrów |
W przypadku upraw rolniczych wartości te mogą wydawać się zaskakująco duże. Na powierzchni jednego hektara, czyli 10 000 m², opad wynoszący 10 mm odpowiada 100 000 litrom wody, czyli 100 mł. Przy opadzie 30 mm będzie to już 300 000 litrów.
Nie oznacza to jednak, iż cała ta ilość pozostanie dostępna dla roślin. Część wody może odpłynąć powierzchniowo, wyparować lub przedostać się poniżej strefy korzeniowej.
Jak zmierzyć deszcz bez deszczomierza?
Jeżeli nie masz specjalistycznego urządzenia, możesz wykorzystać zwykłe naczynie o cylindrycznym kształcie, z płaskim dnem i prostymi, pionowymi ściankami. Może to być na przykład szeroki pojemnik ustawiony na otwartej przestrzeni.
W takim naczyniu powierzchnia zbierania wody jest równa powierzchni jej lustra. Dzięki temu wysokość zgromadzonej warstwy wody odpowiada wysokości opadu atmosferycznego.
Wystarczy zmierzyć linijką głębokość wody:
- 0,5 cm oznacza 5 mm opadu.
- 1 cm oznacza 10 mm opadu.
- 2 cm oznacza 20 mm opadu.
Trzeba jednak zachować ostrożność przy doborze pojemnika. Zwykła butelka z wąską szyjką, doniczka o rozszerzających się ściankach lub wiadro o stożkowym kształcie nie nadają się do takiego bezpośredniego odczytu. W tych przypadkach wysokość zebranej wody nie odpowiada wysokości opadu.
Można również obliczyć opad na podstawie objętości zgromadzonej wody i powierzchni otworu naczynia. Przykładowo pojemnik z okrągłym otworem o średnicy 10 cm, który zebrał około 78,5 ml wody, zarejestrował opad wynoszący 10 mm.
Domowy przyrząd będzie mniej dokładny od prawidłowo wykonanego deszczomierza, ale pozwoli oszacować ilość deszczu bez dodatkowych wydatków.
Deszczomierz elektroniczny czy tradycyjny? Czym różnią się urządzenia?
Najprostsze deszczomierze wymagają manualnego odczytu i opróżniania zbiornika. Ich zaletą jest niewielka liczba elementów mogących ulec awarii oraz możliwość prowadzenia pomiarów bez zasilania.
Elektroniczne stacje pogodowe często wykorzystują deszczomierz korytkowy. Zbierana woda trafia do niewielkiego mechanizmu, który przechyla się po zgromadzeniu określonej porcji opadu. Urządzenie zlicza przechylenia i na tej podstawie określa wysokość deszczu. Może również rejestrować jego natężenie w mm/h.
Przydatną funkcją jest sumator opadów, umożliwiający sprawdzenie łącznej ilości deszczu w wybranym okresie. Deszczomierz z sumatorem opadów pozwala kontrolować dobowe, tygodniowe lub miesięczne wartości, zależnie od możliwości konkretnego modelu.
Automatyzacja nie oznacza jednak całkowitej bezobsługowości. Takie urządzenia również wymagają czyszczenia, prawidłowego wypoziomowania i okresowej kontroli działania.
Czy 10 mm deszczu wystarczy, żeby dobrze podlać ogród lub pole?
Wynik pomiaru mówi o ilości wody, która spadła na powierzchnię, ale nie określa bezpośrednio stopnia nawodnienia gleby. Istotne są również natężenie deszczu, rodzaj podłoża, jego wcześniejsza wilgotność oraz warunki pogodowe.
Przykładowo 10 mm deszczu, które spadło równomiernie przez kilka godzin, może zostać w większym stopniu wchłonięte przez glebę niż taka sama ilość wody dostarczona podczas krótkiej, gwałtownej ulewy. W drugim przypadku, szczególnie na gruncie o ograniczonej przepuszczalności lub na pochyłym terenie, część opadu może spłynąć po powierzchni.
Znaczenie ma także struktura gleby. Gleby piaszczyste zwykle gwałtownie przepuszczają wodę, ale zatrzymują jej mniej niż wiele gleb o większej zawartości frakcji ilastej i próchnicy. Z kolei gleby zbite mogą mieć ograniczoną zdolność przyjmowania intensywnych opadów.
Dlatego sam pomiar deszczu nie wystarczy do określenia, czy należy podlać rośliny. W ogrodzie warto dodatkowo sprawdzić wilgotność ziemi na głębokości odpowiadającej strefie korzeniowej, a w gospodarstwie rolnym uwzględnić fazę rozwoju upraw oraz dostępne dane o wilgotności gleby.
Trzeba również odróżniać sumę opadów od ich natężenia. Deszcz o natężeniu 20 mm/h nie oznacza automatycznie, iż spadło 20 mm wody. jeżeli trwał zaledwie 15 minut i natężenie było stałe, suma opadu wyniesie 5 mm.
Jak prowadzić własne pomiary opadów przez cały sezon?
Systematyczne notowanie wyników pozwala obserwować, jak zmieniają się warunki pogodowe w konkretnym ogrodzie lub gospodarstwie. Wystarczy prosty zeszyt albo arkusz kalkulacyjny, w którym zapisuje się datę, dobową sumę opadów oraz ewentualne uwagi dotyczące przebiegu deszczu.
Warto oddzielnie rejestrować opady krótkotrwałe i intensywne, a także kilkudniowe okresy z niewielką ilością deszczu. Zsumowanie wyników dobowych pozwoli obliczyć miesięczną sumę opadów, którą można porównać z danymi publikowanymi przez Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej (IMGW-PIB).
Należy pamiętać, iż pobliska stacja meteorologiczna nie zawsze odnotuje taką samą ilość deszczu. Szczególnie podczas lokalnych burz różnice mogą być znaczne choćby na niewielkim obszarze. Własny deszczomierz pozwala więc poznać warunki panujące dokładnie w miejscu prowadzenia upraw, a wieloletnie obserwacje mogą pomóc w planowaniu podlewania i ocenie sezonowych niedoborów wody.
