Świnoujście znów pod chmurą jętek

Maj i czerwiec to okres, kiedy mieszkańcy Świnoujścia oraz turyści zaczynają obserwować niezwykłe zjawisko. Wieczorami wokół lamp, na elewacjach budynków, balkonach, samochodach i promenadzie pojawiają się tysiące drobnych owadów przypominających komary. W wielu miejscach tworzą ogromne roje, które dosłownie oblepiają ściany budynków i witryny sklepów.

W mediach społecznościowych pojawiają się zdjęcia oraz nagrania pokazujące całe chmury owadów krążących wokół światła. Wielu mieszkańców pyta, czy to komary i czy są niebezpieczne dla ludzi. Odpowiedź może zaskoczyć. W większości przypadków są to jętki, czyli owady całkowicie inne niż komary.

W Świnoujściu zjawisko nasila się szczególnie w pobliżu wody, kanałów portowych, basenów, terenów zielonych oraz nadmorskich promenad. Ciepłe wieczory, wysoka wilgotność i sztuczne oświetlenie sprawiają, iż jętki pojawiają się masowo i potrafią skutecznie utrudnić spokojny wypoczynek.

Co to są jętki?

Jętki to jedne z najstarszych owadów żyjących na Ziemi. Ich historia sięga setek milionów lat. Choć wyglądają niepozornie, są niezwykle charakterystyczne.

Najbardziej znaną cechą jętek jest bardzo krótki czas życia dorosłego osobnika. Niektóre gatunki żyją zaledwie kilka godzin. Ich głównym zadaniem jest rozmnażanie.

Larwy jętek rozwijają się w wodzie. Mogą żyć tam choćby kilka lat, zanim przeobrażą się w dorosłego owada i opuszczą zbiornik wodny. Gdy nadchodzi odpowiedni moment, tysiące jętek wylatują jednocześnie, tworząc widowiskowe roje.

To właśnie wtedy mieszkańcy Świnoujścia obserwują ogromne skupiska owadów przy lampach ulicznych i budynkach.

Dlaczego jętek jest tak dużo nad morzem?

Świnoujście posiada idealne warunki dla jętek. Wpływ mają na to:

Bliskość wody

Jętki rozwijają się w wodach słodkich i słonawych. Kanały portowe, zbiorniki wodne oraz tereny wilgotne sprzyjają ich rozwojowi.

Wysoka wilgotność

Nadmorski klimat powoduje, iż owady mają doskonałe warunki do aktywności.

Ciepłe noce

Im cieplejszy maj i czerwiec, tym większa aktywność jętek.

Sztuczne światło

Lampy LED oraz jasne elewacje przyciągają owady z ogromnej odległości.

Jętka a komar. Jak odróżnić te owady?

To pytanie pojawia się najczęściej. Dla wielu osób każdy mały latający owad to po prostu komar. Tymczasem różnice są ogromne.

Czy jętki gryzą?

Nie.
Jętki nie gryzą ludzi i nie piją krwi.

To najważniejsza różnica między jętkami a komarami. Dorosłe jętki często choćby nie posiadają rozwiniętego aparatu gębowego. Nie interesują się człowiekiem i nie atakują ludzi.

Czy komary gryzą?

Tak.
Komary, a dokładniej samice komarów, żywią się krwią ludzi oraz zwierząt. To właśnie one powodują swędzące bąble i potrafią uprzykrzyć letnie wieczory.

Jak wygląda jętka?

Jętka:

• ma bardzo delikatne ciało
• posiada cienkie skrzydła
• często ma charakterystyczne długie „ogonki”
• siedzi nieruchomo na ścianach
• wygląda lekko i krucho

Jak wygląda komar?

Komar:

• jest bardziej smukły
• ma wyraźny aparat kłujący
• siedzi pod kątem
• częściej lata wokół ludzi
• aktywnie szuka ofiary

Dlaczego jętki lecą do światła?

Jętki bardzo silnie reagują na sztuczne światło. Lampy uliczne, reflektory, oświetlenie balkonów i witryn działają na nie jak magnes.

To dlatego w Świnoujściu wieczorem można zobaczyć:

• całe ściany pokryte owadami
• tysiące jętek przy lampach
• roje unoszące się nad promenadą
• owady wpadające do mieszkań i hoteli

Czy jętki są niebezpieczne?

Nie.
Jętki nie przenoszą chorób, nie gryzą i nie niszczą budynków.

Są jedynie bardzo uciążliwe:

• brudzą elewacje
• wpadają do mieszkań
• osiadają na samochodach
• utrudniają korzystanie z balkonów i tarasów
• przyciągają pająki oraz ptaki

Dlaczego jętki pojawiają się masowo?

Jętki rozmnażają się w sposób zsynchronizowany. Oznacza to, iż tysiące osobników wykluwają się niemal jednocześnie.

W efekcie przez kilka dni może dochodzić do prawdziwej inwazji owadów. Później liczba jętek gwałtownie spada.

Czy jętki oznaczają czystą wodę?

Tak i jest to bardzo interesujący fakt.

Larwy jętek są bardzo wrażliwe na zanieczyszczenia. Ich obecność często świadczy o dobrej jakości środowiska wodnego.

Paradoksalnie więc ogromna liczba jętek może oznaczać, iż środowisko naturalne w regionie jest w dobrej kondycji.

Dlaczego jętki pojawiają się wieczorem?

Wieczorem:

• spada temperatura
• rośnie wilgotność
• włączane jest sztuczne oświetlenie

To idealne warunki dla aktywności tych owadów.

Jak walczyć z jętkami?

Choć całkowite wyeliminowanie jętek jest praktycznie niemożliwe, można ograniczyć ich obecność.

Ogranicz światło

Najważniejsza metoda to:

• wyłączanie niepotrzebnych lamp
• stosowanie cieplejszego światła
• unikanie bardzo mocnych reflektorów LED

Jętki najmocniej przyciąga zimne białe światło.

Zamykaj okna po zmroku

Jeśli w mieszkaniu świeci się światło, otwarte okna działają jak zaproszenie dla owadów.

Montuj moskitiery

To najskuteczniejszy sposób ochrony mieszkań i hoteli.

Czy środki na komary działają na jętki?

Częściowo, ale problem polega na tym, iż jętki występują w ogromnych ilościach. choćby skuteczne preparaty nie zatrzymają całego roju.

Czy opryski mają sens?

W przypadku jętek masowe opryski często są nieskuteczne i kontrowersyjne ekologicznie. Ponieważ jętki są ważnym elementem ekosystemu, ich całkowite zwalczanie mogłoby negatywnie wpłynąć na środowisko.

Jak długo trwa plaga jętek?

Najczęściej:

• kilka dni
• czasem tydzień lub dwa

Wszystko zależy od temperatury, wilgotności oraz warunków pogodowych.

Dlaczego jętki giną przy lampach?

Dorosłe jętki są bardzo delikatne i żyją bardzo krótko. Po okresie godowym gwałtownie giną.

Dlatego rano pod lampami można zobaczyć setki martwych owadów.

Czy jętki pojawiają się co roku?

Tak.
W Świnoujściu oraz innych nadmorskich miejscowościach zjawisko jest sezonowe i powtarza się regularnie.

Czy jętki są pożyteczne?

Tak.
Stanowią istotny element łańcucha pokarmowego.

Są pokarmem dla:

• ryb
• ptaków
• nietoperzy
• pająków

Dlaczego w tym roku jętek może być więcej?

Eksperci wskazują na kilka powodów:

• łagodna zima
• wysoka wilgotność
• ciepła wiosna
• brak silnych wiatrów

To wszystko sprzyja rozwojowi owadów.

Jętki w hotelach i apartamentach

W Świnoujściu problem szczególnie odczuwają:

• hotele
• restauracje
• apartamenty przy promenadzie
• lokale z ogródkami

Wieczorne oświetlenie przyciąga ogromne ilości owadów, które potrafią skutecznie utrudnić funkcjonowanie lokali.

Czy jętki mogą wejść do łóżka lub ubrań?

Tak, ale przypadkowo.
Nie interesują się ludźmi ani jedzeniem.

Jak wygląda rój jętek?

Rój jętek przypomina:

• chmurę owadów
• mgłę unoszącą się przy świetle
• wirujące punkty wokół lamp

W ekstremalnych przypadkach może ograniczać widoczność.

Czy jętki są aktywne za dnia?

Największą aktywność wykazują:

• wieczorem
• nocą
• o świcie

Czy jętki można pomylić z meszkami?

Tak.
Wiele osób myli:

• jętki
• komary
• meszki
• ochotki

Jednak jętki są najmniej groźne z całej tej grupy.

Dlaczego turyści są zaskoczeni?

Osoby przyjeżdżające nad morze często pierwszy raz widzą tak ogromne skupiska owadów.

Dla wielu turystów widok całych ścian pokrytych jętkami jest szokujący.

Czy jętki są problemem tylko w Polsce?

Nie.
Masowe pojawy jętek występują:

• nad Bałtykiem
• nad jeziorami
• przy dużych rzekach
• w wielu krajach Europy

Jętki a zmiany klimatu

Coraz cieplejsze noce oraz dłuższe okresy wysokiej wilgotności mogą powodować większą aktywność owadów.

Eksperci zauważają, iż sezon jętek w niektórych regionach wydłuża się.

Czy jętki mogą uszkodzić samochód?

Nie, ale:

• brudzą karoserię
• pozostawiają ślady
• przyklejają się do szyb

Jak mieszkańcy Świnoujścia reagują na jętki?

Opinie są podzielone.

Jedni traktują to jako naturalne zjawisko nad morzem. Inni narzekają na ogromną uciążliwość i problemy z korzystaniem z balkonów czy spacerami wieczorem.

Czy jętki są częścią nadmorskiego klimatu?

Tak.
Podobnie jak wiatr, mewy czy mgły nad Bałtykiem, jętki są elementem życia nad wodą.

Podsumowanie

Maj i czerwiec w Świnoujściu to czas, kiedy jętki potrafią dosłownie przejąć ściany budynków, lampy oraz promenady. Choć ich obecność bywa bardzo uciążliwa, warto pamiętać, iż nie są to groźne owady.

Jętki:

• nie gryzą
• nie piją krwi
• nie przenoszą chorób
• są naturalnym elementem ekosystemu

Największym problemem pozostaje ich ogromna liczba oraz przyciąganie przez światło.

Mieszkańcy oraz turyści mogą ograniczać problem poprzez:

• stosowanie moskitier
• ograniczenie światła
• zamykanie okien po zmroku
• używanie cieplejszych żarówek

Choć wieczorne roje potrafią wyglądać jak scena z filmu katastroficznego, w rzeczywistości jętki są znacznie mniej groźne niż komary.

Chiny bez filtrów. 72 Strange Buildings w Zhangjiajie wyglądają jak świat z filmu science fiction