Jezioro Winiary odzyska czystość? Miasto pozyskało fundusze na aerację i plan adaptacyjny

Gniezno otrzymało ponad 134 tysiące złotych dofinansowania z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Poznaniu. Środki zostaną przeznaczone na dwa najważniejsze przedsięwzięcia. Po pierwsze – poprawę jakości wody w jeziorze Winiary, które walczy z zakwitami sinic i nadmiarem biomasy. Zaplanowano osiem zabiegów mobilnej aeracji pulweryzacyjnej z inaktywacją fosforu oraz usunięcie rdestnicy kędzierzawej z około 10 hektarów jeziora. Po drugie – miasto opracuje Miejski Plan Adaptacji do zmian klimatu (MPA), czyli dokument strategiczny, który pomoże lepiej przygotować Gniezno na skutki zmian klimatycznych, takie jak fale upałów, gwałtowne opady czy susze. Umowa podpisana, wizja lokalna za nami – możemy działać.

Jezioro Winiary, położone w Parku XXV-lecia, to jedno z ulubionych miejsc wypoczynku gnieźnian – szczególnie w okresie letnim, gdy działa tam kąpielisko. Niestety, od lat problemem są zakwity sinic, które nie tylko szpecą wodę, ale też zagrażają zdrowiu kąpiących się (toksyny wydzielane przez sinice mogą powodować wysypki, problemy żołądkowe, a choćby uszkodzenia wątroby). Dodatkowym utrudnieniem jest nadmierny rozwój rdestnicy kędzierzawej – rośliny, która ogranicza przepływ wody, utrudnia rekreację i przyspiesza zamulanie zbiornika.

Dzięki dotacji w wysokości 104 900 zł miasto przeprowadzi szereg działań ratunkowych. W ramach projektu wykonanych zostanie osiem zabiegów mobilnej aeracji pulweryzacyjnej z inaktywacją fosforu. Aeracja polega na napowietrzaniu wody, co ogranicza rozwój sinic i poprawia warunki tlenowe. Inaktywacja fosforu z kolei wiąże ten pierwiastek w osadach dennych, pozbawiając glony i sinice pożywki. Dodatkowo usunięta zostanie biomasa rdestnicy kędzierzawej z około 10 hektarów jeziora.

Efektem ma być mniejsza ilość azotu i fosforu w wodzie, ograniczenie zakwitów oraz poprawa warunków życia organizmów wodnych – ryb, makrofitów i bezkręgowców.

Miejski Plan Adaptacji – strategia na przyszłość

Drugie zadanie to opracowanie Miejskiego Planu Adaptacji do zmian klimatu (MPA). Dotacja na ten cel wynosi 30 000 zł. Dokument będzie miał charakter strategiczny i obejmie m.in.:

• analizę zjawisk meteorologicznych i hydrologicznych w mieście (deszcze nawalne, susze, fale upałów, wiatry),

• koncepcję zazieleniania Gniezna – nowe tereny zieleni, ochrona istniejących parków, zieleńce osiedlowe,

• rozwiązania dotyczące gospodarowania wodami opadowymi (retencja, zbiorniki, zielono-niebieska infrastruktura),

• harmonogram działań adaptacyjnych na najbliższe lata,

• system monitorowania efektów.

Plan odpowie na pytanie: jak miasto ma się przygotować na zmiany klimatu, które już teraz dają się we znaki – susze, lokalne podtopienia, miejskie wyspy ciepła, pogarszająca się jakość powietrza. Umowa z WFOŚiGW została już podpisana, odbyła się też wizja lokalna. Miasto może przystąpić do realizacji.

Dlaczego to ważne?

Jezioro Winiary to nie tylko miejsce rekreacji, ale też istotny element ekosystemu miasta. Jego kondycja wpływa na bioróżnorodność, mikroklimat okolicy i jakość życia mieszkańców. Walka z sinicami i nadmiarem roślinności to inwestycja w bezpieczeństwo kąpiących się i zdrowie wodnego środowiska.

Z kolei Miejski Plan Adaptacji to dokument, który – choć niewidoczny gołym okiem – jest podstawą do ubiegania się o kolejne środki zewnętrzne (np. na budowę zbiorników retencyjnych, zielonych dachów, systemów chłodzenia), a także do świadomego planowania przestrzennego.

Działania te pokazują, iż Gniezno nie ignoruje wyzwań klimatycznych i stara się reagować proaktywnie – zamiast tylko gasić pożary (czasem dosłownie). Zarówno czysta woda, jak i plan adaptacyjny to inwestycje w bezpieczniejszą przyszłość.