Kilkaset złotych dopłaty za wodę? Powodem może być nieważny wodomierz

24 minut temu

Wodomierz w mieszkaniu, którego termin legalizacji minął, nie powinien być dalej wykorzystywany jako podstawa rozliczenia zużycia wody. Dla wodomierzy okres ten wynosi co do zasady 5 lat. jeżeli mieszkaniec nie umożliwi wymiany lub legalizacji urządzenia, spółdzielnia albo wspólnota może – o ile przewiduje to obowiązujący regulamin rozliczeń – potraktować lokal jak nieopomiarowany i naliczyć zużycie według ryczałtu.

Licznik wody | Fot. Delo / Pixabay

Nie oznacza to jednak, iż istnieje jedna ogólnopolska stawka ryczałtowa albo automatyczna „kara” za niewpuszczenie ekipy do mieszkania. Sposób rozliczenia trzeba sprawdzić w regulaminie konkretnej spółdzielni lub wspólnoty. W jednym budynku może to być średnie zużycie na osobę, w innym określona liczba metrów sześciennych, a jeszcze gdzie indziej metoda oparta na różnicy między wodomierzem głównym a licznikami w lokalach.

Wodomierz nie jest istotny bezterminowo

Liczniki zimnej i ciepłej wody wykorzystywane do rozliczeń podlegają prawnej kontroli metrologicznej.

Główny Urząd Miar wskazuje, iż termin zgłoszenia wodomierza do pierwszej legalizacji ponownej po dokonaniu oceny zgodności oraz okres ważności legalizacji wynosi 5 lat.

Nowy wodomierz nie musi przy tym wyglądać tak, jak starsze urządzenie z klasyczną cechą legalizacyjną.

Współczesne liczniki mogą posiadać oznakowanie CE oraz dodatkowe oznaczenie metrologiczne z literą „M”, rokiem i numerem jednostki notyfikowanej.

To właśnie z oznaczenia na urządzeniu można ustalić, kiedy został wprowadzony do użytkowania i kiedy powinien przejść kolejną kontrolę.

Po upływie wymaganego okresu wodomierz, który przez cały czas ma służyć do rozliczeń, powinien zostać ponownie zalegalizowany albo wymieniony na urządzenie posiadające ważne oznaczenia.

Stary licznik może przez cały czas pokazywać zużycie, ale to nie wystarcza

To jedna z najważniejszych kwestii.

Wodomierz może działać, obracać się prawidłowo i pokazywać pozornie wiarygodny wynik, a mimo to nie nadawać się już do rozliczeń.

Główny Urząd Miar jednoznacznie wskazuje, iż o ile wodomierze służą do rozliczania kosztów wody, powinny posiadać ważne dowody prawnej kontroli metrologicznej.

Nie można więc opierać rozliczeń wyłącznie na argumentacji: „przecież licznik przez cały czas działa”.

Po upływie ważności nie ma już aktualnego potwierdzenia, iż urządzenie spełnia wymagania metrologiczne.

Czy zawsze dokładnie po 5 latach trzeba wymienić licznik?

Nie musi to oznaczać fizycznego wyrzucenia urządzenia.

Prawo wymaga utrzymania ważnej kontroli metrologicznej.

W praktyce zarządcy budynków najczęściej decydują się na wymianę wodomierzy na nowe, ponieważ przy dużej liczbie lokali jest to prostsze organizacyjnie niż demontaż, legalizacja ponowna i ponowny montaż tych samych urządzeń.

Możliwa jest jednak także legalizacja ponowna.

Dodatkowo istnieje metoda statystycznej legalizacji ponownej określonych partii wodomierzy. W takim przypadku okres może zostać przedłużony zgodnie z odpowiednią procedurą.

Dlatego samo spojrzenie na datę produkcji nie zawsze daje pełną odpowiedź. o ile zarządca informuje, iż wodomierz przez cały czas ma istotną legalizację, można poprosić o podstawę i dokument potwierdzający ten fakt.

Kto odpowiada za wymianę wodomierza?

Nie ma jednej odpowiedzi dla wszystkich mieszkań.

Kluczowe jest ustalenie, czyją własnością jest wodomierz i kto jest jego użytkownikiem w rozumieniu przyjętych zasad.

W niektórych spółdzielniach wodomierze należą do spółdzielni i są wymieniane zbiorczo w całym budynku.

W innych koszty urządzenia są ostatecznie rozliczane z mieszkańcami.

W lokalach należących do wspólnot mieszkaniowych zasady również mogą wynikać z uchwał, regulaminów oraz sposobu zarządzania instalacją.

Główny Urząd Miar podkreśla, iż odpowiedzialność zależy między innymi od tego, kto jest właścicielem i użytkownikiem konkretnego przyrządu.

Dlatego przed samodzielnym zakupem nowego wodomierza warto skontaktować się z administracją.

Wymiana urządzenia na własną rękę bez uzgodnienia może spowodować problemy z plombami, odczytem początkowym albo uznaniem licznika w systemie rozliczeniowym budynku.

Spółdzielnia może wejść do mieszkania, żeby wymienić licznik?

Nie chodzi o dowolne wejście do lokalu bez wiedzy mieszkańca.

Przepisy przewidują jednak obowiązek udostępnienia lokalu w określonych celach.

Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków stanowi, iż w budynku wielolokalowym właściciel lub zarządca może zainstalować wodomierze przy punktach poboru wody.

Osoba korzystająca z lokalu jest natomiast zobowiązana umożliwić dostęp w celu:

  • zainstalowania wodomierza,
  • dokonania odczytu,
  • legalizacji,
  • konserwacji,
  • wymiany.

Jeżeli więc administracja wcześniej informuje o terminie wymiany liczników, całkowite ignorowanie kolejnych terminów może mieć konsekwencje dla późniejszego sposobu rozliczania wody.

Nie było mnie podczas wymiany. Czy od razu dostanę ryczałt?

Niekoniecznie.

Jednorazowa nieobecność nie jest tym samym co uporczywe odmawianie dostępu.

W praktyce spółdzielnie często wyznaczają:

  • termin podstawowy,
  • termin dodatkowy,
  • możliwość indywidualnego umówienia montera.

Szczegółowe zasady powinien określać regulamin albo komunikat zarządcy.

Problem zaczyna się wtedy, gdy ważność wodomierza kończy się, a urządzenia nie można wymienić dlatego, iż mieszkaniec mimo kolejnych informacji nie udostępnia lokalu.

Od tego momentu zarządca nie powinien bez końca korzystać z odczytów licznika, który utracił możliwość legalnego wykorzystania do rozliczeń.

Czy spółdzielnia może naliczyć ryczałt?

Tak, ale trzeba bardzo precyzyjnie wyjaśnić podstawę.

Nie istnieje jeden ustawowy ryczałt dla wszystkich mieszkania z nieważnym wodomierzem.

Ustawa reguluje rozliczanie wody w budynku wielolokalowym, ale konkretna metoda rozliczenia lokalu bez prawidłowego odczytu zwykle wynika z regulaminu przyjętego przez właściciela lub zarządcę budynku.

Główny Urząd Miar przywoływał również orzecznictwo, w którym dopuszczono możliwość zastosowania ryczałtu wobec lokalu, którego zużycie nie może być wiarygodnie ustalone dzięki ważnego wodomierza.

Dlatego mieszkańca może spotkać sytuacja, w której po utracie ważności licznika lokal zostanie potraktowany tak samo jak lokal nieopomiarowany.

Ale administrator powinien być w stanie wskazać konkretny zapis regulaminu, na podstawie którego obliczył należność.

Jak może być liczony ryczałt?

Sposoby są różne.

Regulamin może przewidywać między innymi:

  • określoną liczbę metrów sześciennych miesięcznie na osobę,
  • średnie zużycie przypadające na mieszkańca budynku,
  • średnie wcześniejsze zużycie lokalu,
  • odpowiednio podwyższony wskaźnik,
  • udział w nierozliczonej różnicy pomiędzy wodomierzem głównym a sumą prawidłowych liczników lokalowych.

Nie wolno więc zakładać, iż w każdym bloku nieważny licznik oznacza np. automatycznie 10 mł na osobę.

Takiego ogólnopolskiego przelicznika dla tej sytuacji nie ma.

Skąd mogą się wziąć dopłaty rzędu kilkuset złotych?

Różnica wynika z tego, iż rzeczywiste zużycie może być dużo niższe od ryczałtu przewidzianego w regulaminie.

Przykład:

jeżeli jedna osoba faktycznie zużywa około 3 mł wody miesięcznie, a regulamin w określonej sytuacji przewiduje rozliczenie na poziomie 6 mł, po kilku miesiącach powstaje duża różnica.

Do samej ceny wody należy zwykle doliczyć koszt odprowadzania ścieków, a przy ciepłej wodzie mogą dochodzić koszty jej podgrzania.

Przy kilku osobach zamieszkujących lokal różnica może gwałtownie wzrosnąć.

Dlatego dopłata widoczna dopiero w rozliczeniu półrocznym albo rocznym może wynieść kilkaset złotych, choćby jeżeli co miesiąc problem wydawał się niewielki.

Wodomierz główny jest najważniejszy dla całego budynku

W bloku zużycie wody nie jest ustalane wyłącznie przez dodanie liczników znajdujących się w mieszkaniach.

Podstawą rozliczenia całej nieruchomości jest wodomierz główny.

W praktyce niemal zawsze istnieje różnica pomiędzy jego wskazaniem a sumą wskazań wszystkich wodomierzy lokalowych.

Może ona wynikać między innymi z:

  • różnych terminów odczytu,
  • niewielkich przecieków,
  • zużycia w częściach wspólnych,
  • dokładności liczników,
  • awarii,
  • nieprawidłowych odczytów.

Ustawa pozwala właścicielowi lub zarządcy budynku wybrać metodę rozliczenia tej różnicy pomiędzy użytkowników lokali.

Suma obciążeń za wodę i ścieki nie może przy tym przekraczać kosztów, jakie zarządca sam poniósł wobec przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego.

Co jeżeli spółdzielnia naliczyła bardzo wysoki ryczałt?

Najpierw trzeba poprosić o szczegółowe rozliczenie.

Nie wystarczy informacja „brak legalizacji – ryczałt”.

Mieszkaniec powinien ustalić:

  1. od jakiej daty wodomierz został uznany za nieważny,
  2. na jakiej podstawie ustalono tę datę,
  3. jaki paragraf regulaminu zastosowano,
  4. ile metrów sześciennych przyjęto do rozliczenia,
  5. za jaki okres naliczono ryczałt,
  6. ile osób przyjęto do kalkulacji,
  7. jakie stawki za wodę, ścieki i ewentualne podgrzanie zastosowano.

Jeżeli którakolwiek z tych danych jest nieprawidłowa, można złożyć reklamację.

Samo istnienie nieważnego wodomierza nie oznacza, iż administrator może wpisać dowolną kwotę.

A jeżeli administracja sama nie wymieniła licznika?

To bardzo istotny przypadek.

Jeżeli wodomierz należy do spółdzielni, a mieszkaniec udostępniał lokal i nie utrudniał wymiany, trudno automatycznie przypisywać mu odpowiedzialność za to, iż zarządca nie przeprowadził wymiany we właściwym terminie.

Trzeba wtedy sprawdzić:

  • kto jest właścicielem urządzenia,
  • kto zgodnie z regulaminem odpowiada za jego legalizację,
  • czy mieszkańca informowano o wymianie,
  • czy wyznaczono terminy,
  • czy lokal został udostępniony.

Sytuacja mieszkańca, który trzykrotnie odmówił wejścia monterowi, jest więc zupełnie inna niż osoby, której administracja nigdy nie zaproponowała wymiany.

Masz wodomierz starszy niż 5 lat? Sprawdź to krok po kroku

Najpierw obejrzyj licznik.

Poszukaj oznaczenia metrologicznego, roku oraz plomb. Nie zrywaj żadnych zabezpieczeń.

Następnie sprawdź ostatni protokół wymiany wodomierza albo dokument otrzymany od administracji.

Jeżeli urządzenie ma około 5 lat lub więcej, skontaktuj się ze spółdzielnią albo zarządcą i zapytaj wprost:

do kiedy wodomierz ma istotną legalizację?

Nie zakładaj automatycznie, iż skoro urządzenie ma ponad 5 lat, to na pewno jest nieważne – mogła zostać przeprowadzona legalizacja ponowna.

Jeżeli administracja zapowiada wymianę, udostępnij lokal w wyznaczonym terminie. o ile termin Ci nie odpowiada, od razu umów kolejny.

Poproś również o aktualny regulamin rozliczania wody i znajdź zapis dotyczący:

  • braku ważnej legalizacji,
  • braku odczytu,
  • nieudostępnienia lokalu,
  • sposobu naliczania ryczałtu.

Po wymianie zachowaj protokół z numerem starego i nowego wodomierza oraz stanami obu urządzeń.

A o ile otrzymasz wysoką dopłatę, nie ograniczaj się do sprawdzenia końcowej kwoty. Poproś o pełne wyliczenie liczby metrów sześciennych i okresu, za który zastosowano rozliczenie zastępcze.

Najważniejsza zasada jest prosta: wodomierz używany do rozliczeń musi mieć istotną kontrolę metrologiczną, ale sposób rozliczenia mieszkania po jej utracie nie jest identyczny w całej Polsce. Zanim zapłacisz kilkaset złotych ryczałtu, sprawdź regulamin swojej spółdzielni i dokładną podstawę naliczenia.

Idź do oryginalnego materiału