Koniec egzaminu na placu manewrowym
Największa zmiana dotyczy egzaminów praktycznych na kategorię B i B1. Zgodnie z projektem kandydaci nie będą już zdawać części egzaminu na placu manewrowym. Po sprawdzeniu przygotowania do jazdy i podstawowego stanu technicznego pojazdu egzamin ma przenieść się bezpośrednio na drogi publiczne. Zmiana ma wejść w życie 1 stycznia 2027 roku. Ministerstwo argumentuje, iż obecny system nie zawsze pozwala realnie sprawdzić umiejętności kierowcy w ruchu drogowym.
Jak wskazano w uzasadnieniu projektu, średnio około 30 proc. kandydatów kończy egzamin jeszcze na placu manewrowym. Plac nie zniknie jednak całkowicie z systemu szkolenia. W przypadku innych kategorii pozytywnie zaliczona część wykonywana na placu będzie mogła zachować ważność przez 24 miesiące. o ile kandydat obleje później jazdę po drogach, przy kolejnym podejściu nie będzie musiał ponownie wykonywać zaliczonych wcześniej manewrów.
Symulator na kursie i nowe podejście do zagrożeń
Reforma nie ogranicza się tylko do samego egzaminu. Projekt przewiduje również możliwość wykorzystywania symulatorów podczas praktycznej części kursu. Takie zajęcia miałyby służyć przede wszystkim nauce rozpoznawania zagrożeń w ruchu drogowym.
To element przygotowań do szerszego wprowadzenia tzw. testów percepcji zagrożeń, które mają sprawdzać nie tylko znajomość przepisów, ale również umiejętność przewidywania niebezpiecznych sytuacji. Na razie projekt nie określa jednak szczegółowych parametrów symulatorów ani liczby godzin, które będzie można w ten sposób przeprowadzić. Nie wiadomo również, czy zajęcia na symulatorze będą mogły zastąpić część obowiązkowych jazd samochodem.
Teoria nie będzie ważna bezterminowo
Dużą zmianą będzie również ograniczenie ważności zdanego egzaminu teoretycznego. w tej chwili pozytywny wynik teorii jest istotny bezterminowo. Według nowego projektu osoby zdające po wejściu przepisów w życie będą miały 12 miesięcy na zaliczenie części praktycznej. Osoby, które zdadzą teorię wcześniej, zachowają jednak dotychczasowe uprawnienie i ich wynik pozostanie istotny bezterminowo.
Zmienić mają się także zasady kolejnych podejść do egzaminu praktycznego. Po niezdanym egzaminie następna próba będzie mogła odbyć się najwcześniej kolejnego dnia. Ma to zakończyć sytuacje, w których kandydat podchodził do praktyki kilka razy w ciągu jednego dnia.
Większe wymagania dla instruktorów
Projekt zaostrza również wymagania wobec osób, które chcą zostać instruktorami nauki jazdy. Kandydat na instruktora kategorii A, B lub T będzie musiał posiadać odpowiednie prawo jazdy od co najmniej pięciu lat.
Pozostanie także wymóg posiadania wykształcenia co najmniej średniego lub średniego branżowego. Nowe zasady dla instruktorów miałyby obowiązywać od 1 lipca 2027 roku. Ministerstwo przekonuje, iż dłuższy staż za kierownicą ma zwiększyć doświadczenie osób szkolących przyszłych kierowców.
Egzaminy wewnętrzne pod kamerą
Kolejna nowość dotyczy egzaminów wewnętrznych organizowanych przez szkoły jazdy. Od 1 lipca 2027 roku praktyczna część takiego egzaminu ma być obowiązkowo nagrywana. Rejestrowany będzie obraz, ale bez dźwięku. Nagrania mają być przechowywane przez 90 dni, a kursant będzie mógł wystąpić o ich udostępnienie.
Jeszcze inne zasady mają obowiązywać w WORD-ach. Od 1 stycznia 2027 roku państwowe egzaminy praktyczne mają być rejestrowane wraz z dźwiękiem również w większej liczbie kategorii niż obecnie.
Nowa baza pytań i większa kontrola nad egzaminami
Projekt zakłada także powołanie Centrum do Spraw Szkolenia i Egzaminowania działającego w strukturze Instytutu Transportu Samochodowego. Nowa jednostka ma odpowiadać między innymi za opracowywanie, weryfikowanie i zatwierdzanie pytań egzaminacyjnych. Pytania mają być regularnie sprawdzane, a docelowa baza teoretyczna ma zostać ograniczona do około 1500 pytań. Planowane jest także publikowanie statystyk zdawalności z podziałem na szkoły jazdy, instruktorów i WORD-y.
Kandydaci mają dzięki temu łatwiej oceniać skuteczność poszczególnych ośrodków szkoleniowych. Zmiany mają być wprowadzane etapami. Najważniejsza z punktu widzenia przyszłych kierowców, czyli odejście od placu manewrowego podczas egzaminów kategorii B i B1, zgodnie z projektem ma obowiązywać już od początku 2027 roku. To jednak tylko jeden z elementów znacznie szerszej przebudowy systemu szkolenia i egzaminowania kierowców.
