1 godzina temu
Jedną z najbardziej zauważalnych zmian dla rodziców i opiekunów jest rewolucja w dokumentacji opiekuńczej. Od soboty, 24 października 2026 roku, dotychczasowe formularze Z-15a oraz Z-15b zostały wycofane i zastąpione jednym wspólnym wnioskiem oznaczonym jako Z-15.
Zmieniła się również treść samego formularza. Wnioskodawcy nie muszą już odpowiadać na szczegółowe pytania dotyczące tego, czy drugi z rodziców jest aktywny zawodowo ani czy świadczy pracę w systemie zmianowym. Zamiast tego wprowadzono proste oświadczenie, w którym ubiegający się o zasiłek potwierdza, iż w okresie objętym wnioskiem w gospodarstwie domowym nie ma innego członka rodziny mogącego zająć się dzieckiem lub chorym bliskim.
Trzy wnioski połączone w jeden ZAM. Pełna obsługa zasiłków macierzyńskich
Podobne uproszczenie wprowadzono w przypadku świadczeń związanych z rodzicielstwem. ZUS zrezygnował z konieczności żonglowania trzema osobnymi drukami: ZAM, ZUR oraz ZAO. W ich miejsce pojawił się jeden zintegrowany wniosek ZAM.
Za pośrednictwem tego pojedynczego dokumentu zainteresowani mogą wnioskować o zasiłek macierzyński za każdy przewidziany prawem okres:
- tradycyjnego urlopu macierzyńskiego,
- urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego,
- urlopu rodzicielskiego,
- uzupełniającego urlopu macierzyńskiego,
- urlopu ojcowskiego.
Osoba składająca wniosek wypełnia po prostu tę część formularza, która odnosi się do konkretnego rodzaju urlopu, z jakiego zamierza skorzystać.
Akt urodzenia dziecka: ZUS pobierze dane samodzielnie
Kolejna istotna modyfikacja dotyczy potwierdzania faktu narodzin dziecka. jeżeli instytucją wypłacającą zasiłek macierzyński jest bezpośrednio Zakład Ubezpieczeń Społecznych, rodzic nie musi już załączać do dokumentacji skróconego odpisu aktu urodzenia. Urzędnicy sami pozyskają te dane z państwowych rejestrów – wystarczy podać we wniosku imię i nazwisko malucha, datę i miejsce jego narodzin oraz dane wnioskującego rodzica.
Obowiązek ten nie zniknął jednak całkowicie. W sytuacji, gdy płatnikiem zasiłku macierzyńskiego pozostaje zakład pracy (płatnik składek), pracownik wciąż musi dostarczyć tradycyjny skrócony odpis aktu urodzenia wraz z wnioskiem.
Przedsiębiorcy bez zaświadczenia Z-3b
Ulgę odczują również przedsiębiorcy oraz inne specyficzne grupy ubezpieczonych. ZUS zniósł wymóg dostarczania zaświadczenia płatnika składek Z-3b, które dotąd było warunkiem koniecznym do ustalenia prawa do zasiłku. Zmiana ta obejmuje:
- osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą,
- osoby współpracujące z przedsiębiorcami,
- duchownych opłacających składki na własne ubezpieczenia,
- marynarzy.
W ich sprawach decyzje będą zapadać wyłącznie na podstawie złożonego wniosku o zasiłek oraz pozostałej standardowej dokumentacji, bez konieczności generowania druku Z-3b.
Nowe wzory formularzy i zasady w okresie przejściowym
Katalog zmian obejmuje ponadto aktualizację innych wzorów formularzy zasiłkowych: ZNp-7, Z-10, ZAS-53, a także formularzy Z-3 i Z-3a. Wszystkie zostały dopasowane do znowelizowanych zasad ustalania uprawnień do świadczeń.
Nowe i odświeżone wersje druków pojawiły się na oficjalnej witrynie internetowej ZUS (www.zus.pl) z dniem 24 października. Z kolei wdrożenie zaktualizowanych formularzy w systemie elektronicznym eZUS zaplanowano na połowę listopada. Do tego momentu obowiązują reguły przejściowe. Klienci ubiegający się o świadczenia za pośrednictwem platformy internetowej mogą korzystać z dotychczasowych formularzy wciąż widocznych w portalu eZUS lub pobierać nowe wzory ze strony www.zus.pl.
