Koniec z tym na autostradzie A2? Szukają sposobu na zerwanie umowy

Bezpośrednim impulsem do podjęcia tak radykalnych działań są nieustanne i zdaniem przedstawicieli ministerstwa stanowczo zbyt częste podwyżki stawek za przejazd. Resort otwarcie deklaruje brak akceptacji dla polityki cenowej narzucanej przez spółkę Autostrada Wielkopolska.

W tym momencie trwa szczegółowa kontrola tego, jak koncesjonariusz wywiązuje się ze swoich formalnych zobowiązań. Wnioski z tego audytu mają posłużyć jako najważniejszy element analizy, która odpowie na pytanie, czy istnieją podstawy prawne do przedterminowego zakończenia współpracy z operatorem trasy.

Podwyżki o ponad 140 procent. Rachunek drastycznie przewyższa inflację

Wymiar finansowego obciążenia dla kierowców obrazują dane zaprezentowane przez samo ministerstwo. W okresie od września 2015 do września 2026 roku koszty pokonania koncesyjnej trasy A2 poszybowały w górę o około 141–145 proc., w zależności od typu pojazdu. Dla porównania, skumulowany wskaźnik inflacji w tym samym czasie nie przekroczył poziomu 70 proc.

Dla posiadaczy samochodów osobowych oznacza to potężny skok wydatków. Jeszcze jedenaście lat temu pokonanie każdego z trzech 50-kilometrowych fragmentów kosztowało 17 zł, podczas gdy w tej chwili stawka ta wynosi aż 41 zł. To wzrost o 24 zł na pojedynczym odcinku, czyli o ponad 141 proc.

Kłopotliwe dziedzictwo lat 90. Dlaczego państwo ma związane ręce?

Operator ma prawo wprowadzać kolejne podwyżki bez konieczności uzyskiwania zgody ze strony administracji rządowej. Wszystko przez postanowienia umowy koncesyjnej, którą podpisano w 1997 roku. Zgodnie z jej zapisami prywatna spółka samodzielnie pokrywa koszty budowy, bieżącej eksploatacji i modernizacji autostrady, a zainwestowane środki odbija sobie poprzez opłaty pobierane na bramkach. Państwo nie posiada prawnych mechanizmów zablokowania kolejnych wzrostów cen, o ile mieszczą się one w pułapie maksymalnych stawek zdefiniowanych w kontrakcie sprzed blisko trzech dekad. Bliźniacze uregulowania zawiera inna umowa z 1997 roku – ze spółką Stalexport, zarządzającą odcinkiem A4 między Krakowem a Katowicami.

Sytuacja ta różni się diametralnie od kontraktów zawieranych w późniejszych latach. Na trasach A1 Gdańsk–Toruń oraz A2 Świecko–Nowy Tomyśl, gdzie porozumienia sygnowano w 2008 roku, państwo zagwarantowało sobie realny wpływ na kształtowanie cenników.

UOKiK rozkłada ręce. Brak podstaw do ukarania zarządcy

Resort infrastruktury szukał ratunku również w instytucjach ochrony konsumentów. W marcu 2026 roku ministerstwo skierowało zapytanie do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, chcąc ustalić, czy cykliczne podbijanie cen można zakwestionować na gruncie przepisów konsumenckich jako narzucanie nieuczciwych stawek.

Stanowisko UOKiK okazało się jednak dla resortu niepomyślne. Urząd orzekł, iż na ten moment brak jest podstaw do postawienia spółce zarzutów. Kluczowym argumentem okazał się fakt, iż kwoty pobierane w tej chwili od kierowców na bramkach wciąż pozostają zauważalnie niższe niż maksymalne limity określone w umowie koncesyjnej.

Kiedy koniec opłat? Kontrakt na A2 potrwa znacznie dłużej niż na A4

Podczas gdy kierowcy korzystający z autostrady A4 Kraków–Katowice doczekają się bezpłatnego przejazdu już w marcu przyszłego roku – wraz z wygaśnięciem 30-letniej umowy i przejęciem trasy przez GDDKiA – na A2 sytuacja jest znacznie bardziej skomplikowana.

Kontrakt na odcinek Nowy Tomyśl–Konin podpisano bowiem nie na 30, ale aż na 40 lat, przez co obowiązuje on do marca 2037 roku. o ile urzędnikom nie uda się znaleźć skutecznego sposobu na zerwanie porozumienia, zmotoryzowani będą musieli godzić się z dyktatem koncesjonariusza przez kolejne ponad dziesięć lat. Ministerstwo jednoznacznie zaznaczyło również, iż nie przygotowuje zmian w prawie, które mogłyby zamrozić podwyżki, ani nie planuje wprowadzenia państwowych dopłat do przejazdów tą trasą.

W praktyce jedyną deską ratunku pozostaje w tej chwili poszukiwanie przez GDDKiA ewentualnych uchybień w wypełnianiu kontraktu przez zarządcę. W przeciwnym razie kierowcom pozostanie płacenie astronomicznych rachunków lub wybieranie dróg alternatywnych.

Aktualny cennik na A2. Ile trzeba zapłacić na bramkach?

Trasa koncesyjna Nowy Tomyśl–Konin liczy 150 km i jest podzielona na trzy 50-kilometrowe odcinki. Zgodnie z cennikiem obowiązującym od 11 września 2026 roku opłaty prezentują się następująco:

• Samochody osobowe: 41 zł za jeden odcinek (123 zł za całą trasę w jedną stronę oraz 246 zł za podróż tam i z powrotem),
• Motocykle: 21 zł za pojedynczy odcinek (63 zł za pokonanie 150 km),
• Pojazdy z przyczepą: 213 zł za całą trasę,
• Pojazdy trzyosiowe: 324 zł za cały dystans,
• Pojazdy o liczbie osi większej niż trzy: 495 zł za przejechanie całego odcinka,
• Pojazdy ponadnormatywne: aż 1230 zł za 150-kilometrową podróż.

Pewną ulgą dla kierowców aut osobowych są wprowadzone od września zniżki w ramach automatycznego systemu videotolling. Korzystając z tej metody płatności, na dwóch odcinkach między Poznaniem a Koninem stawka wynosi 39 zł zamiast standardowych 41 zł za fragment.