1 godzina temu
Mieszkańcy Krakowa nie odrzucają idei strefy czystego transportu, ale oczekują zmiany zasad jej funkcjonowania. Z badania przygotowanego przez Fundację More in Common Polska dla Polityki Insight wynika, iż 72 proc. krakowian uważa takie strefy za potrzebne, pod warunkiem iż zostaną dobrze zaprojektowane. Najczęściej wskazywanym sposobem na zwiększenie społecznej akceptacji SCT jest obniżenie cen biletów komunikacji miejskiej.
Tańsze bilety mają przekonać mieszkańców
Autorzy badania zapytali krakowian, jakie działania mogłyby zwiększyć ich akceptację dla strefy czystego transportu. Najwięcej respondentów – 41 proc. – wskazało niższe ceny biletów komunikacji publicznej.
Kolejne 26 proc. ankietowanych oczekuje, iż ograniczenia wjazdu będą uzależnione od rzeczywistej emisji pojazdu, a nie wyłącznie od jego wieku. Dla 21,6 proc. mieszkańców najważniejszy byłby natomiast dalszy rozwój transportu publicznego.
Wyniki pokazują, iż sprzeciw wobec obecnego modelu SCT nie musi oznaczać całkowitego odrzucenia tego rozwiązania. Wśród osób, które nie popierają strefy w obecnym kształcie, tylko 13,8 proc. deklaruje, iż nie zaakceptowałoby jej w żadnej formie. Pozostali są skłonni poprzeć SCT, ale oczekują korekty zasad.
– Różnica zdań dotyczy tempa i sposobu wprowadzania zmian – podkreśla Adam Traczyk z More in Common Polska.
SCT nie była główną przyczyną referendum
Badanie przynosi również istotne informacje dotyczące przyczyn udziału mieszkańców w majowym referendum, które doprowadziło do odwołania prezydenta Krakowa Aleksandra Miszalskiego.
Osoby głosujące za odwołaniem prezydenta najczęściej wskazywały podwyżki cen biletów komunikacji miejskiej – odpowiedź tę wybrało 39 proc. ankietowanych. Na kolejnych miejscach znalazły się zadłużenie miasta – 35 proc., ogólne niezadowolenie z kierunku rozwoju Krakowa – 31 proc. oraz nepotyzm w miejskich spółkach – 30 proc.
Na strefę czystego transportu wskazało 26 proc. badanych. Oznacza to, iż SCT była jednym z czynników mobilizujących przeciwników prezydenta, ale nie stanowiła najczęściej wymienianej przyczyny udziału w referendum.
Czyste powietrze pozostaje ważnym problemem
Wśród najważniejszych wyzwań Krakowa mieszkańcy wymieniają dostęp do ochrony zdrowia, liczbę miejsc parkingowych oraz jakość powietrza. Dalej znalazły się transport publiczny, dostęp do terenów zielonych i stan dróg.
Aż 91 proc. respondentów zgadza się, iż zanieczyszczone powietrze może powodować problemy zdrowotne. Taki sam odsetek uważa, iż miasto powinno podejmować działania na rzecz poprawy jego jakości.
Jednocześnie 64 proc. ankietowanych akceptuje walkę z zanieczyszczeniem powietrza choćby wówczas, gdy wiązałaby się ona z dodatkowymi kosztami dla mieszkańców. Przeciwnego zdania jest 27 proc. badanych.
Wśród osób źle oceniających jakość krakowskiego powietrza najczęściej wskazywanymi przyczynami smogu są gęsta zabudowa – 50,1 proc. odpowiedzi – oraz spaliny samochodowe – 48,7 proc. Transport drogowy jest więc uznawany za jedno z najważniejszych źródeł zanieczyszczeń, ale nie za jedyne.
Mieszkańcy chcą SCT, ale na innych zasadach
Wyniki badania wskazują, iż krakowski spór nie dotyczy samej potrzeby poprawy jakości powietrza. Zasadnicze różnice odnoszą się do sposobu wprowadzania ograniczeń, ich kosztów oraz dostępności alternatywy dla samochodów.
Dla władz miasta oznacza to, iż społeczna akceptacja SCT może zależeć nie tylko od korekty granic i kryteriów wjazdu, ale także od polityki transportowej. Tańsze bilety, rozwój komunikacji miejskiej oraz powiązanie ograniczeń z rzeczywistą emisją pojazdów są rozwiązaniami najczęściej wskazywanymi przez mieszkańców.
Jak przeprowadzono badanie?
Badanie zrealizowała firma Opinia24 metodami CAWI i CATI w proporcji 65 do 35 proc. Ankiety przeprowadzono od 6 do 19 sierpnia 2026 roku na reprezentatywnej pod względem płci, wieku i wykształcenia próbie 800 mieszkańców Krakowa. Opracowanie przygotowała Fundacja More in Common Polska dla Polityki Insight.
