Serotonina kojarzy się przede wszystkim z dobrym nastrojem i regulacją snu. Okazuje się jednak, iż może mieć również znaczenie w walce z nowotworami. Naukowcy z Politechniki Krakowskiej opracowują cząsteczki, które blokują receptory serotoninowe i mogą hamować rozwój komórek rakowych. Badania rozpoczęły się od poszukiwania nowych metod leczenia glejaka wielopostaciowego. Dziś obejmują również lekoopornego raka prostaty i raka piersi.
Serotonina i receptory, które mogą stać się celem terapii
Punktem wyjścia do badań był glejak wielopostaciowy, jeden z najbardziej agresywnych nowotworów mózgu. Jego leczenie pozostaje dużym wyzwaniem, a dostępne metody, obejmujące między innymi operację, chemioterapię i radioterapię, nie zawsze przynoszą oczekiwane rezultaty.
Krakowscy naukowcy postanowili przyjrzeć się roli serotoniny. Ten neuroprzekaźnik odpowiada nie tylko za regulację nastroju, snu czy apetytu. Może również wpływać na procesy związane z rozwojem nowotworów, w tym namnażanie, przeżycie i migrację komórek rakowych.
Jak wyjaśnia dr inż. Przemysław Zaręba, serotonina oddziałuje na komórki za pośrednictwem określonych receptorów. Można to porównać do mechanizmu klucza i zamka. Receptor jest zamkiem, a serotonina kluczem, który uruchamia określony sygnał.
– W projekcie „Proof of Concept” postanowiliśmy wykorzystać rolę receptorów serotoninowych w szlakach sygnałowych, związanych z progresją nowotworów. Opracowaliśmy cząsteczki, blokujące receptory serotoninowe, których obecność stwierdzono w komórkach nowotworowych, wywołując efekt przeciwnowotworowy – mówi naukowiec Politechniki Krakowskiej.
Badacze liczą, iż takie podejście pozwoli ograniczyć zdolność komórek nowotworowych do adaptowania się do leczenia. To istotne, ponieważ agresywne nowotwory potrafią uruchamiać alternatywne mechanizmy, dzięki którym przetrwają mimo stosowania leków. W konsekwencji może dochodzić do rozwoju lekooporności i nawrotów choroby.
Opracowane przez krakowski zespół związki mają pomóc w przełamywaniu tych mechanizmów, a jednocześnie ograniczyć ryzyko ogólnoustrojowych skutków ubocznych. Na razie jednak rozwiązanie jest na etapie badań przedklinicznych.
Nie tylko glejak. Naukowcy badają także raka prostaty i piersi
Badania nad receptorami serotoninowymi otworzyły przed zespołem kolejne możliwości. Naukowcy odkryli, iż opracowaną strategię można rozwijać również z myślą o innych nowotworach.
– Nasza strategia pozwoliła na uzyskanie jeszcze silniejszego efektu przeciwnowotworowego w leczeniu raka prostaty, co mogłoby wpłynąć na zwiększenie szans pacjenta na przeżycie. Tu także realizowane są już badania przedkliniczne in vivo opracowanych przez nas cząsteczek – informuje dr Zaręba.
Kolejnym obszarem jest rak piersi. W tym przypadku chcą zaprojektować cząsteczki, które będą wiązać się z nim w innym miejscu niż serotonina. Ma to pozwolić na zablokowanie mechanizmu przekazywania sygnałów sprzyjających rozwojowi nowotworu.
Czy opracowane cząsteczki w przyszłości trafią do leczenia pacjentów? Przed naukowcami jeszcze długa droga. Przejście od badań przedklinicznych do konkretnych terapii wymaga przeprowadzenia badań klinicznych. Jak wskazuje Politechnika Krakowska, przy zapewnieniu finansowania i pomyślnym przebiegu kolejnych etapów mogłyby one potrwać od trzech do pięciu lat.

1 godzina temu

![Uczestnicy założyli wąsy i ruszyli na trasę [ZDJĘCIA]](https://cowkrakowie.pl/wp-content/uploads/2026/11/Bieg_z_wasem16.jpg)










