Krakowska fabryka leków świętuje 95-lecie. Powstała na… obrzeżach miasta

5 godzin temu

Najpierw była fabryka Dr A. Wander SA, potem Wytwórnia nr 10, POLFA i PLIVA, teraz to Teva – krakowska fabryka leków ma już 95 lat. Przejeżdżając obok niej ulicą Mogilską, aż trudno uwierzyć, iż kiedyś wybudowano ją na… obrzeżach Krakowa.

To przy Mogilskiej przed II wojną światową powstawały innowacyjne preparaty żywieniowe, a po 1945 roku – leki, które stały się ikonami polskich aptek, w tym m.in. Aviomarin i Flegamina. Przez lata fabryka leków się modernizowała i rozbudowywała, kilka razy zmieniła też właściciela.

Historia krakowskiej fabryki leków

Początki historii krakowskiej fabryki leków to rok 1931. W niespełna dziesięć miesięcy powstała wtedy nowoczesna, jak na tamte czasy, fabryka chemiczno‑farmaceutyczna Dr A. Wander SA. Zakład wybudowano na obrzeżach Krakowa, przy drodze do Mogiły (obecnie ul. Mogilska). Już w pierwszym roku produkcji z linii zjechała Ovomaltina z polską etykietą – symbol połączenia szwajcarskiego know‑how z lokalną produkcją.

W dwudziestoleciu międzywojennym zakład rozwijał szeroki wachlarz produktów: od odżywek i słodyczy, po substancje chemiczne stosowane w innych gałęziach przemysłu. Przed wojną zatrudnienie wzrosło z 50 do 150 osób, a produkty trafiały nie tylko na rynek krajowy, ale także za granicę.

W okresie niemieckiej okupacji fabryka została wpisana w rejestr firm niemieckich, uniknęła narzuconego zarządu, co pozwoliło polskiej kadrze chronić pracowników przed wywózką oraz prowadzić szeroką pomoc żywnościową. W laboratoriach prowadzone były tajne prace badawcze, a zatrudniani profesorowie Uniwersytetu Jagiellońskiego i Akademii Medycznej prowadzili tajne nauczanie oraz kontynuowali działalność naukową – wielu z nich po wojnie współtworzyło rozwój polskiej farmacji i chemii organicznej.

Po II wojnie światowej zakład został znacjonalizowany jako Wytwórnia nr 10, a w 1961 roku przyjął nazwę Krakowskie Zakłady Farmaceutyczne POLFA. Czasy PRL to okres intensywnej rozbudowy i rozwoju syntez witamin oraz antybiotyków. To właśnie tu powstawały preparaty, które z czasem stały się ikonami polskich aptek – m.in. Aviomarin (od 1959) i Flegamina (od 1978).

Lata 90. przyniosły zakładowi zmiany systemowe, restrukturyzację i konieczność dostosowania do nowych realiów gospodarczych. Działania prośrodowiskowe, wdrożenie GMP, likwidacja najbardziej obciążających instalacji oraz inwestycje w modernizację pozwoliły fabryce odzyskać stabilność i wejść w nowoczesny etap rozwoju.

Kolejne lata to zmiany właścicielskie, które zapoczątkowała prywatyzacja w 1997 roku, po której rok później nastąpiła zmiana nazwy fabryki na Krakowskie Zakłady Farmaceutyczne PLIVA SA. W 2007 roku PLIVA została połączona z amerykańską firmą Barr Pharmaceuticals, a w 2008 roku krakowski zakład stał się częścią globalnych struktur Tevy. Od tej pory fabryka jest częścią jednej z największych organizacji farmaceutycznych na świecie.

A obecnie…

Dziś zakład w Krakowie to nowoczesna fabryka produkująca dziesiątki preparatów – zarówno na receptę, jaki i produktów OTC, z których znaczna część trafia na rynki zagraniczne, m.in. w Unii Europejskiej, a około jedna czwarta — do polskich pacjentów.

– Krakowska produkcja od lat wzmacnia bezpieczeństwo lekowe Polski i daje pacjentom pewność dostępu do sprawdzonych terapii. Fakt, iż wiele leków trafiających do polskich aptek powstaje właśnie tutaj, to powód do dumy i dowód na istotną rolę Tevy w polskim systemie zdrowia – podkreśla Ewa Królikowska, Dyrektor Generalna Teva Pharmaceuticals Polska.

Teva Pharmaceuticals to światowy lider rynku farmaceutycznego z szerokim portfolio wykraczającym poza standardowe kategorie leków. Teva działa od ponad 120 lat, zatrudnia 37 000 pracowników na 60 rynkach.

– Jubileusz 95 lat produkcji leków w Krakowie to dla nas ogromna duma i zobowiązanie. Każdego dnia budujemy przyszłość tego miejsca, łącząc doświadczenie wielu pokoleń z nowoczesnymi technologiami i kulturą ciągłego doskonalenia. To dzięki zespołowi pełnemu profesjonalizmu i zaangażowania możemy dostarczać pacjentom w Polsce i na świecie leki najwyższej jakości – dziś i przez kolejne dekady – mówi Liron Weiss Bazak, Dyrektor Generalna fabryki – Teva Operations Poland.