Krasnostawskie KRASKI z Nagrodą Specjalną na prestiżowej gali „Diamenty Kultury Województwa Lubelskiego 2026”

W piątek, 15 maja, odbyła się uroczysta gala wręczenia nagród „Diamenty Kultury Województwa Lubelskiego 2026”. Wśród laureatów znalazła się wyjątkowa inicjatywa krasnostawskich twórczyń ludowych - "Kraski. Nasze dziedzictwo", która została uhonorowana Nagrodą Specjalną. Prestiżowe wyróżnienie osobiście odebrały utalentowane artystki: Małgorzata Bandosz, Danuta Perestaj, Anna Krzyżanowska oraz Sylwia Czapla.Z ogromnego sukcesu swoich podopiecznych dumni są przedstawiciele lokalnych instytucji. Jak podkreślają z niekrytym zadowoleniem pracownicy Krasnostawskiego Domu Kultury:– Nasze dziedzictwo. Nagrodę odebrały Małgorzata Bandosz, Danuta Perestaj, Anna Krzyżanowska i Sylwia Czapla. Gratulujemy. Przypominamy, iż tradycja wykonywania pisanek techniką drapaną w 2025 roku została wpisana na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa UNESCO.Fot: Krasnostawski Dom KulturyDzieła sztuki z jajka i cebuliTradycja krasek z Krasnegostawu i okolic już wcześniej została oficjalnie doceniona na szczeblu ogólnopolskim. Decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z 2025 roku, umiejętność wykonywania pisanek techniką drapaną trafiła na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Czym jednak dokładnie wyróżniają się te niezwykłe dzieła?Ich charakterystyczna technika polega na misternym, ręcznym wydobywaniu wzoru z wcześniej zabarwionej skorupki jajka. Najczęściej barwi się je w naturalnych wywarach, w których od lat królują łupiny cebuli. Dzięki temu procesowi powierzchnia zyskuje głębokie, nasycone odcienie czerwieni, brązu i wiśni. Na tak przygotowanym tle wprawne ręce twórców wydrapują bardzo ostrymi narzędziami cienkie, płynne linie. Zestawienie jasnych ornamentów – motywów geometrycznych, solarnych, roślinnych czy religijnych – z ciemnym tłem nadaje kraskom wyjątkowy, malarski wręcz charakter.Co ważne, każdy wyrób jest absolutnie niepowtarzalny. Cały proces, od starannego doboru jaj po precyzyjne drapanie wzoru, odbywa się manualnie i wymaga ogromnego doświadczenia. Zaledwie jeden nieostrożny ruch dłuta może całkowicie zniszczyć efekt wielogodzinnych przygotowań.Żywa tradycja przekazywana w rodzinachSztuka tworzenia krasek jest w Krasnymstawie i okolicznych miejscowościach czymś więcej niż tylko rzemiosłem – to żywa tradycja, przekazywana w lokalnych społecznościach z pokolenia na pokolenie. Nauka precyzyjnego drapania nierzadko rozpoczyna się w domowym zaciszu już w okresie dzieciństwa, stanowiąc nieodłączny element przygotowań do Świąt Wielkanocnych.Zarówno obecność krasek na prestiżowej liście dziedzictwa kulturowego, jak i wojewódzkie wyróżnienia, otwierają przed krasnostawskim pisankarstwem zupełnie nowe możliwości popularyzacji i ochrony. To doskonała szansa na wzmocnienie lokalnej tożsamości, a zarazem potężna promocja Krasnegostawu jako regionu, w którym sztuka ludowa przez cały czas odgrywa niezwykle istotną rolę w życiu mieszkańców.Czytaj też: