„Ksiądz, który się nie bał”. Niezwykła historia sądeckiego kapłana, którego prześladowała bezpieka

41 minut temu

Był młodym, odważnym kapłanem, który nie ugiął się przed komunistycznymi władzami. Za swoją działalność duszpasterską trafił do więzienia, a później przez lata pozostawał pod obserwacją Służby Bezpieczeństwa. Ksiądz Gerard Bratek, współtwórca fundamentów parafii Matki Bożej Niepokalanej w Nowym Sączu, zmarł tragicznie w wieku zaledwie 32 lat. Jego niezwykłą historię przypomina wystawa „Ksiądz, który się nie bał”, prezentowana w Miasteczku Galicyjskim w Nowym Sączu.

Kapłan, który nie bał się komunistycznych represji

W przedsionku cukierni w Miasteczku Galicyjskim w Nowym Sączu można oglądać wystawę planszową poświęconą pamięci ks. Gerarda Bratka (1933–1966). Ekspozycja przybliża postać duchownego, który mimo młodego wieku zapisał się w historii sądeckiego Kościoła jako człowiek niezwykłej odwagi, zaangażowania i determinacji.

Wystawę przygotowali prof. Barbara Mróz, mgr Elżbieta Bujacz oraz rodzina kapłana. Wykorzystano fotografie pochodzące z rodzinnego archiwum, dokumentujące życie i działalność duchownego.

Więzienie za działalność duszpasterską

Gerard Bratek urodził się 29 grudnia 1933 roku w Nowym Wiśniczu, w wielodzietnej rodzinie Marii i Baltazara Bratków. Po ukończeniu tarnowskiego Seminarium Duchownego w 1956 roku rozpoczął posługę kapłańską.

W latach 1957–1960 pracował w Ropczycach, gdzie szczególną uwagę poświęcał dzieciom i młodzieży. Organizował chóry, grupy ministranckie i różańcowe, wyjazdy, przedstawienia oraz wydarzenia sportowe.

Angażował się również w rozbudowę kaplicy św. Anny w Chechłach, prowadzoną bez wymaganej zgody komunistycznych władz. Kiedy religię usunięto ze szkół, kontynuował nauczanie w miejscowym Domu Katechetycznym.

Jego aktywność nie pozostała niezauważona przez aparat bezpieczeństwa PRL.

5 października 1960 roku został aresztowany przez milicję. W więzieniu spędził około siedmiu tygodni. Służba Bezpieczeństwa zaliczała go do grona najbardziej niepokornych duchownych.

Nowy Sącz stał się miejscem jego najważniejszej posługi

Po opuszczeniu więzienia ks. Gerard Bratek trafił do Nowego Sącza. Początkowo pracował w parafii św. Małgorzaty, a od 1963 roku kierował nowo utworzonym rektoratem przy kaplicy Sióstr Niepokalanek, znanej mieszkańcom jako Biały Klasztor.

To właśnie tutaj rozpoczął intensywną pracę nad organizacją życia religijnego lokalnej społeczności.

Z jego inicjatywy powstało zaplecze duszpasterskie, plebania oraz sala przeznaczona do nauczania religii. Działania te stworzyły fundamenty pod przyszłą parafię Matki Bożej Niepokalanej w Nowym Sączu.

Mimo nieustannej inwigilacji ze strony Służby Bezpieczeństwa duchowny nie zrezygnował ze swojej misji.

Tragiczna śmierć w wieku zaledwie 32 lat

22 czerwca 1966 roku ks. Gerard Bratek odniósł poważne obrażenia w wypadku drogowym. Przez kolejne dni walczył o życie w nowosądeckim szpitalu.

Zmarł 29 czerwca 1966 roku, mając zaledwie 32 lata.

Jego pogrzeb odbył się 2 lipca. W ostatniej drodze duchownemu towarzyszyły tłumy wiernych. Kapłan został pochowany na cmentarzu przy ul. Rejtana w Nowym Sączu.

Po 60 latach Nowy Sącz pamięta o swoim kapłanie

Pamięć o ks. Gerardzie Bratku przetrwała kolejne dziesięciolecia. 21 czerwca 2026 roku, podczas obchodów związanych z 60. rocznicą jego śmierci, w kościele Matki Bożej Niepokalanej w Nowym Sączu odsłonięto tablicę upamiętniającą duchownego.

Teraz jego historię przypomina również wystawa „Ksiądz, który się nie bał”.

Ekspozycja w Miasteczku Galicyjskim jest okazją, aby poznać mniej znany fragment powojennej historii Nowego Sącza i przypomnieć postać człowieka, który mimo represji i zagrożenia konsekwentnie realizował swoje kapłańskie powołanie.

Miejsce wystawy: przedsionek cukierni w Miasteczku Galicyjskim w Nowym Sączu.

Źródło: Muzeum Ziemi Sądeckiej.

Idź do oryginalnego materiału