2 godzin temu
Dobiegła końca jedna z najważniejszych inwestycji w historii Książnicy Cieszyńskiej. Trwająca w latach 2022–2025 modernizacja objęła nie tylko przestrzenie dostępne dla czytelników, ale przede wszystkim – niewidoczną na pierwszy rzut oka – infrastrukturę techniczną, kluczową dla ochrony bezcennych zbiorów.
To właśnie zaplecze techniczne było najbardziej wymagającą i kosztowną częścią całego przedsięwzięcia. Jak podkreślają pracownicy biblioteki, dotychczasowe instalacje miały ponad 25 lat i – mimo regularnych przeglądów – przestały spełniać współczesne standardy. Były awaryjne i niewydolne, co mogło stanowić realne zagrożenie dla przechowywanych zbiorów.
Modernizacja objęła więc całkowitą przebudowę systemu klimatyzacji w magazynach. Zainstalowano pięć niezależnych central, z których każda odpowiada za utrzymanie odpowiednich warunków w osobnym magazynie.
– Nowy system pozwala na precyzyjną kontrolę temperatury i wilgotności – kluczową dla trwałości papieru, pergaminu i innych materiałów archiwalnych. Stabilny mikroklimat zapobiega zarówno degradacji fizykochemicznej zbiorów, jak i rozwojowi mikroorganizmów – tłumaczą bibliotekarze, dodając, iż realizacja zadania wymagała również zwiększenia mocy zasilania budynku oraz modernizacji sieci elektrycznej.
Drugim filarem inwestycji było wdrożenie kompleksowych systemów bezpieczeństwa. Chronią one zarówno cenne zbiory, jak i osoby korzystające z budynku. Szczególne znaczenie ma system wykrywania wycieków wody. – To odpowiedź na tragiczne doświadczenia z 1987 roku, kiedy awaria wodna doprowadziła do poważnych zniszczeń starodruków i rękopisów. Dziś choćby niewielki wyciek jest natychmiast sygnalizowany – wyjaśniają pracownicy Książnicy Cieszyńskiej.
Fot. Książnica Cieszyńska
Modernizacja to jednak nie tylko technologia i bezpieczeństwo. Duży nacisk położono także na dostępność i komfort użytkowników, ale tak, by nowoczesne rozwiązania nie naruszały historycznego charakteru gmachu.
W trakcie prac przebudowano ciągi komunikacyjne, poprawiając ich ergonomię. Poszerzona klatka schodowa w oficynie umożliwia dziś swobodne poruszanie się osobom na wózkach inwalidzkich – od windy, przez salę konferencyjną, aż po strefę dla dzieci. Wyrównano również wysokość stopni, co ułatwia poruszanie się wszystkim użytkownikom.
– Jedna z toalet została w pełni dostosowana do potrzeb osób z niepełnosprawnościami, a windę wyposażono w przyciski z oznaczeniami w alfabecie Braille’a oraz komunikaty głosowe – informują cieszyńscy bibliotekarze.
Ułatwienia wprowadzono także na klatkach schodowych. Balustrady wydłużono i oznaczono w sposób czytelny dla osób niewidomych i słabowidzących. W całym budynku pojawiły się tabliczki z wypukłym drukiem i oznaczeniami brajlowskimi, a włączniki światła obniżono do poziomu dostępnego dla osób poruszających się na wózkach. Zautomatyzowano również otwieranie drzwi – szerokie przyciski łokciowe pozwalają na ich łatwe otwieranie bez użycia siły.
Uzupełnieniem zmian są rozwiązania technologiczne: pętle indukcyjne wspomagające osoby niedosłyszące oraz dostosowana do standardów dostępności cyfrowej strona internetowa, umożliwiająca m.in. zmianę kontrastu, powiększanie czcionki czy nawigację dzięki klawiatury.
Całkowity koszt inwestycji wyniósł ponad 5,1 mln zł, z czego blisko 1,8 mln zł pochodziło z dofinansowania Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa 2.0, a ponad 3,3 mln zł zapewniło miasto Cieszyn. Dzięki zakończonej modernizacji Książnica Cieszyńska dysponuje dziś nowoczesnym zapleczem technicznym, bezpiecznymi magazynami oraz przestrzeniami przyjaznymi dla wszystkich użytkowników, niezależnie od wieku czy stopnia sprawności.
Fot. Książnica Cieszyńska
