Lokalne autobusy i walka z wykluczeniem komunikacyjnym

W ostatnich latach to właśnie autobusowe połączenia organizowane przez powiaty zaczęły realnie zmieniać codzienność mieszkańców nieposiadających samochodów, szczególnie w mniejszych miejscowościach. Kiedy jednak pojawiły się sygnały o braku pieniędzy na ich dalsze funkcjonowanie w 2026 r., sprawa gwałtownie nabrała powagi i trafiła na szczebel rządowy. Interwencję w tej sprawie podjął między innymi poseł z naszego regionu.

Niepewność samorządów i pytania o przyszłość połączeń

Wiele powiatów składa interwencję do mojego biura poselskiego w sprawie nieotrzymania dofinansowania na 2026 r. do organizowanej komunikacji autobusowej. W roku bieżącym problem wykluczenia komunikacyjnego został w dużym stopniu rozwiązany przez władze powiatów, które organizowały dowozy do szkół, ośrodków zdrowia, urzędów i innych instytucji administracyjnych, znacząco poprawiając sytuację mieszkańców. Na ten cel otrzymały dofinansowanie z budżetu państwa. Podczas prac nad projektem budżetu byłam przekonana, iż w przyszłym roku pieniędzy będzie więcej i kolejne gminy lub powiaty uruchomią takie połączenia. Tymczasem dochodzą do mnie skargi od powiatów, które nie otrzymały żadnych środków na przyszły rok, mimo iż w tym roku wiele zadań w tym zakresie wykonują i muszą przerwać te usługi – mówi Roberta Jagła, poseł z naszego regionu.

Dodał, iż dla Dolnego Śląska brakuje około 20 mln zł, a podobna sytuacja występuje w całym kraju: Sytuacja robi się bardzo poważna, bo można zaprzepaścić to, co do tej pory udało się osiągnąć.

Skargi kierowane do biura poselskiego pokazują, iż problem nie dotyczy pojedynczych samorządów, ale ma znacznie szerszy zasięg. Tam, gdzie jeszcze niedawno udało się uruchomić potrzebne połączenia, dziś pojawia się obawa o ich utrzymanie. Powiaty, które zorganizowały dowozy i wzięły na siebie odpowiedzialność za funkcjonowanie transportu, stanęły przed widmem wstrzymania usług mimo wcześniejszych inwestycji i pracy włożonej w ich uruchomienie.

W swoim wystąpieniu parlamentarzysta zwrócił się do ministra infrastruktury z pytaniami o aktualną sytuację finansowania przewozów autobusowych przez powiaty, o powody braku wsparcia w miejscach, które wcześniej je otrzymywały, oraz o szanse pomocy dla samorządów, które prowadzą już komunikację, ale nie dostały środków na kolejny rok. To właśnie od tych decyzji zależy, czy mieszkańcy przez cały czas będą mogli korzystać z uruchomionych połączeń.

Resort zapowiada rekordowy budżet Funduszu

Odpowiedź w tej sprawie przekazało Ministerstwo Infrastruktury, wskazując, iż w trakcie naboru wniosków na 2026 r. w większości województw dostępne środki okazały się zbyt małe w stosunku do zgłoszonego zapotrzebowania.

W naborze wniosków na 2026 r. w 12 województwach limit przyznanych środków okazał się niewystarczający, aby objąć dopłatą wszystkie złożone i pozytywnie rozpatrzone wnioski organizatorów. W celu zapewnienia dofinansowania dla wszystkich jednostek samorządu, podobnie jak w roku ubiegłym, minister infrastruktury podjął pilne działania mające na celu zwiększenie budżetu Funduszu. W dniu 5 stycznia 2026 r. minister infrastruktury zwrócił się do ministra finansów i gospodarki z prośbą o wydanie zgody na dokonanie zmiany planu finansowego Funduszu, polegającej na jego zwiększeniu o 165 mln zł – informuje Stanisław Bukowiec z Ministerstwa Infrastruktury.

Dodał, iż w dniu 14 stycznia minister finansów i gospodarki uzgodnił tę zmianę, a 21 stycznia sejmowa Komisja Finansów Publicznych pozytywnie ją zaopiniowała. Dzięki temu budżet Funduszu na 2026 r. wyniesie rekordowe 1,235 mld zł, a wszystkie prawidłowo złożone wnioski otrzymają dofinansowanie.

Jak podkreślono w odpowiedzi, zwiększenie środków ma bezpośrednie przełożenie na codzienne życie mieszkańców. Dzięki wsparciu powstają nowe linie komunikacyjne, które umożliwiają dojazd do pracy, szkół, placówek zdrowia i instytucji kultury. Rozbudowa siatki połączeń daje także szansę na podjęcie zatrudnienia w miejscach, do których wcześniej trudno było dotrzeć lub było to niemożliwe.

Resort zapewnia, iż podejmowane działania mają na celu zagwarantowanie pełnej dostępności środków Funduszu dla wszystkich organizatorów publicznego transportu zbiorowego w kraju. Dla samorządów i mieszkańców oznacza to realną szansę na utrzymanie już funkcjonujących linii oraz dalsze rozwijanie komunikacji tam, gdzie wciąż jest ona najbardziej potrzebna. W praktyce stawką jest coś więcej niż tylko liczba kursów w rozkładzie jazdy – to możliwość normalnego funkcjonowania wielu osób, dla których autobus pozostaje jedynym środkiem transportu.