Zdecydowanie mniej pieniędzy na inwestycje i postępujące zadłużenie gminy. Tak w uproszczeniu można opisać projekt budżetu Gminy i Miasta Lwówek Śląski na 2027 rok.
Projekt budżetu Gminy i Miasta Lwówek Śląski na 2027 rok, przekazany przez burmistrza Kobiałkę radzie miejskiej, trudno nazwać planem ambitnym czy prorozwojowym. Lektura dokumentu finansowego na nadchodzący rok ukazuje obraz samorządu borykającego się z ogromną presją wydatków bieżących, zmuszonego do łatania dziury budżetowej nowym zadłużeniem i malejącego inwestowania w przyszłość gminy. Zamiast dynamicznego impulsu rozwojowego, mieszkańcy otrzymują budżet administracyjnego trwania.
Projekt budżetu zakłada 108,76 mln zł dochodów i niemal 116,82 mln zł wydatków. Różnicę trzeba będzie pokryć m.in. emisją obligacji. Największym obciążeniem pozostają wydatki bieżące, przede wszystkim oświata, wynagrodzenia, administracja i utrzymanie gminnych jednostek.
Deficyt i nowe obligacje
Planowany deficyt wynosi 8.060.980 zł. Jego finansowanie ma pochodzić z emisji papierów wartościowych. Łącznie gmina zamierza pozyskać ze sprzedaży obligacji 11.760.980 zł. Z tej kwoty część zostanie przeznaczona na pokrycie deficytu, a 3,7 mln zł na spłatę wcześniej zaciągniętych kredytów. Na same odsetki od kredytów i pożyczek zapisano 820 tys. zł. (!)
Warto również zwrócić uwagę na strukturę dochodów. Dochody bieżące mają wynieść 104,07 mln zł, natomiast majątkowe zaledwie 4,7 mln zł. W tej drugiej grupie 1,24 mln zł stanowią planowane wpływy ze sprzedaży majątku gminnego.
Oświata pochłania najwięcej
Największą pozycją w wydatkach gminy jest szeroko rozumiana oświata, edukacja i opieka nad najmłodszymi. Na ten cel zaplanowano łącznie 46.972.292 zł. To około 40 proc. wszystkich wydatków budżetowych.
Z tej kwoty 46.538.612 zł stanowią wydatki bieżące, a 397.680 zł wydatki majątkowe na oświatę i wychowanie. Dodatkowe 36 tys. zł zapisano na zakupy majątkowe związane z opieką nad dziećmi do lat trzech. Szczególnie wymowna jest struktura kosztów. Na wynagrodzenia i składki od nich naliczane przypada 31.419.158 zł, czyli 67,51 proc. bieżących wydatków na oświatę, edukacyjną opiekę wychowawczą i opiekę nad najmłodszymi.
Nie oznacza to, iż wydatki na edukację są niepotrzebne. Trudno jednak nie zauważyć dysproporcji pomiędzy kosztami utrzymania istniejącej infrastruktury a pieniędzmi przeznaczanymi na jej rozwój. Na inwestycje w szkołach i przedszkolach zapisano niespełna 400 tys. zł. W praktyce są to przede wszystkim zakupy wyposażenia, sprzętu oraz wartości niematerialnych i prawnych, a nie duże przedsięwzięcia modernizacyjne.
Urząd i administracja
Drugą z istotnych pozycji jest administracja publiczna, na którą zaplanowano 13.761.260 zł.
Samo funkcjonowanie Urzędu Gminy i Miasta ma kosztować 12.104.750 zł, z czego 11.544.750 zł to wydatki bieżące. W tej ostatniej kwocie znalazło się m.in. 6,75 mln zł na wynagrodzenia pracowników, 1,24 mln zł na składki ZUS i Fundusz Pracy oraz 480 tys. zł dodatkowego wynagrodzenia rocznego. Do tego dochodzi 284 tys. zł na funkcjonowanie Rady Miejskiej, w tym 250 tys. zł na diety radnych.
Warto przy tym zauważyć, iż w całym budżecie na wynagrodzenia i składki jednostek budżetowych zapisano ponad 45,16 mln zł. To ogromna pozycja, która w znacznym stopniu ogranicza możliwość przesuwania środków na inne potrzeby.
Utrzymanie gminy
Kolejnym dużym obciążeniem jest gospodarka komunalna i ochrona środowiska. Na ten dział przewidziano 12.155.337 zł. Największą część stanowi gospodarka odpadami – 4,7 mln zł. Z tej kwoty ponad 4,27 mln zł ma zostać przeznaczone na odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych, utrzymanie PSZOK i pozostałe usługi związane z systemem.
Na oświetlenie ulic, placów i dróg zaplanowano 2,41 mln zł, w tym 1,5 mln zł na energię elektryczną. Oczyszczanie miasta i wsi ma kosztować 1,52 mln zł, a utrzymanie zieleni 1,2 mln zł. W tej ostatniej pozycji znalazło się m.in. 90 tys. zł na utrzymanie tężni solankowej oraz 120 tys. zł na pielęgnację drzew, wycinkę i nowe nasadzenia.
Drogi i transport
Na transport i łączność zapisano 8.022.730 zł. Z tej kwoty 5.969.492 zł dotyczy dróg gminnych, w tym 4.400.492 zł wydatków majątkowych.
Na bieżące naprawy i utrzymanie dróg, chodników oraz mostów przewidziano 1,57 mln zł. To m.in. konserwacja nawierzchni, zakup tłucznia, oznakowanie, koszenie poboczy i przeglądy infrastruktury.
Wydatki na transport zbiorowy mają wynieść 340 tys. zł. Gmina planuje przeznaczyć 90 tys. zł na dofinansowanie przewozów autobusowych organizowanych przez powiat oraz 250 tys. zł na organizację transportu dla mieszkańców. Na odbudowę kładki nad Bobrem, zniszczonej podczas powodzi w 2024 roku, zapisano 1.257.537 zł.
Kultura i sport
Na kulturę i ochronę dziedzictwa narodowego przewidziano 6.231.186 zł. W tej kwocie znalazło się 600 tys. zł na organizację Lwóweckiego Lata Agatowego, Jasełek, obchodów 810-lecia miasta i innych wydarzeń oraz aż 60 tys. zł na Przegląd PARK ROCK (!)
Lwówecki Ośrodek Kultury ma otrzymać 1,55 mln zł dotacji, Biblioteka Publiczna 1,38 mln zł, a na planowane utworzenie nowego Muzeum w Lwówku Śląskim przewidziano 300 tys. zł.
Na kulturę fizyczną i sport zapisano 5.471.262 zł, z czego ponad 3,72 mln zł stanowią wydatki majątkowe. W tej kategorii dominują przedsięwzięcia związane ze przebudową stadionu, boiskami i infrastrukturą rekreacyjną.
Co konkretnie gmina chce zbudować?
Załącznik nr 5 do projektu budżetu zawiera wykaz wydatków majątkowych na 2027 rok. Łącznie zapisano w nim zaledwie 15.697.354,09 zł. To zdecydowanie mniej niż latach poprzednich!
- W projekcie budżetu na 2024 rok, na inwestycje przeznaczono 25,98 mln zł
- W projekcie budżetu na 2025 rok, na inwestycje przeznaczono 27,23 mln zł
- W projekcie budżetu na 2026 rok, na inwestycje przeznaczono 28 mln zł
- W projekcie budżetu na 2026 rok, na inwestycje przeznaczono zaledwie 15,69 mln zł
Najważniejsze zaplanowane inwestycje przedstawiają się następująco:
1. Drogi i infrastruktura komunikacyjna – 5.924.730,11 zł
- Budowa chodnika w ciągu drogi wojewódzkiej nr 364 w m. Lwówek Śląski ul. Gryfowska oraz al. Wojska Polskiego – 200.000,00 zł
- Utworzenie przejścia dla pieszych w rejonie skrzyżowania ul. Przyjaciół Żołnierza i Słowiczej – droga wojewódzka 297 – 66.700,00 zł
- Przebudowa drogi gminnej nr 108762 D – ul. Jana Pawła II w Lwówku Śląskim – 1.469.873,10 zł
- Przebudowa ulicy Marii Skłodowskiej Curie w Lwówku Śląskim – 169.560,00 zł
- Przebudowa ulicy Partyzantów w Lwówku Śląskim – 1.650.000,00 zł
- Wykonanie nawierzchni bitumicznych na drogach wiejskich – 1.100.000,00 zł
- Wykonanie projektu dróg dojazdowych do budynków nr 60A i 66B w m. Niwnice – FS – 11.059,72 zł
- Odbudowa kładki nad rzeką Bóbr – 1.257.537,29 zł
2. Gospodarka mieszkaniowa – 1.134.914 zł
- Modernizacja budynku przy ul. Jana Pawła II 33 – 552.415 zł (pod warunkiem uzyskania dofinansowania z BGK).
- Modernizacja budynku przy ul. Sikorskiego 10 – 412.499 zł (również uzależniona od dofinansowania z BGK).
- Wymiana wysokoemisyjnych źródeł ciepła w mieszkaniach komunalnych – 100.000 zł.
- Pozostałe zakupy wyposażenia i środków trwałych – 70.000 zł.
3. Działalność usługowa – 500.000,00 zł
- Przebudowa głównej alei na cmentarzu komunalnym w Lwówku Śląskim – 500.000,00 zł
4. Sport i rekreacja – 3.771.520 zł
- Rozbiórka i budowa nowego ogrodzenia zewnętrznego oraz nasadzenia na Stadionie Miejskim – 983.874 zł.
- Budowa skoczni do skoku wzwyż i modernizacja boiska przy Szkole Podstawowej nr 1 – 855.634 zł.
- Rozwój infrastruktury rekreacyjnej: ścianki wspinaczkowe i ciągi pieszo-rowerowe na stadionie – 600.939 zł.
- Miasteczko ruchu drogowego, trampoliny i zjazd linowy – 586.241 zł.
- Modernizacja orlika przy Szkole Podstawowej nr 2 – 518.814 zł.
- Budowa placu zabaw przy murach obronnych – 100.000 zł.
- Inwestycje w ramach funduszu sołeckiego – 60.966 zł.
- Projekt tras rowerowych – 50.000 zł.
- Pozostałe zakupy wyposażenia – 15.050 zł.
5. Gospodarka komunalna i ochrona środowiska – 1.646.457 zł
- Przebudowa Wzgórza Kombatantów – 795.348 zł (zadanie realizowane przy udziale środków ZIT Aglomeracji Jeleniogórskiej).
- Modernizacja oświetlenia ulicznego – 398.109 zł, w tym zadania funduszu sołeckiego.
- Budowa separatora wód opadowych – 250.000 zł.
- Budowa wybiegu dla psów – 100.000 zł.
- Dofinansowanie przydomowych oczyszczalni ścieków – 20.000 zł.
- Pozostałe zakupy majątkowe – 60.000 zł.
6. Bezpieczeństwo – 745.607 zł
- Zakup samochodu strażackiego dla OSP Chmielno – 600.000 zł.
- Doposażenie jednostek OSP i pozostałe zakupy wyposażenia – 80.607 zł.
- Dofinansowanie zakupu oznakowanego samochodu dla Komendy Powiatowej Policji w Lwówku Śląskim – 20.000 zł.
- Dofinansowanie przebudowy parkingu przy budynku Państwowej Straży Pożarnej – 10.000 zł.
- Zakupy dla Straży Miejskiej i zarządzania kryzysowego – 35.000 zł.
7. Kultura i ochrona dziedzictwa – 631.341 zł
- Sala wielofunkcyjna w Lwóweckim Ośrodku Kultury – 500.000 zł (realizacja uzależniona od pozyskania dofinansowania z Funduszy Norweskich).
- Zadania inwestycyjne w ramach funduszu sołeckiego – 29.000 zł.
- Zakupy środków trwałych w ramach funduszu sołeckiego i pozostałe wyposażenie – 102.341 zł.
8. Inne inwestycje
- Dostosowanie budynku Urzędu Gminy i Miasta do wymagań przeciwpożarowych – 400.000 zł.
- Inwestycje w ramach projektu „Dwa miasta – (bez) jednej granicy – myślą interaktywnie i bez granic” – 317.603 zł.
- Inwestycje i zakupy w placówkach oświatowych – 397.680 zł.
- Zakupy majątkowe dla pomocy społecznej – 29.000 zł.
- Zakupy majątkowe związane z opieką nad dziećmi do lat trzech – 36.000 zł.
Wszystkie zadania inwestycyjne znajdują się w załączniku nr 5 do projektu budżetu.
Projekt budżetu na 2027 rok dla Gminy i Miasta Lwówek Śląski to dokument głęboko defensywny. Szczególnie niepokojący jest udział wydatków majątkowych w całym budżecie. Zaledwie 13,43 proc. wszystkich zaplanowanych wydatków ma zostać przeznaczone na inwestycje. Pozostałe 86,57 proc. pochłonie bieżące funkcjonowanie samorządu i podległych mu jednostek, co oznacza, iż zdecydowana większość złotówek jest przejadana.
Niepokoi również uzależnienie części przedsięwzięć od pozyskania zewnętrznych pieniędzy. Przebudowa ulicy Partyzantów, modernizacje dwóch budynków komunalnych czy budowa sali wielofunkcyjnej w LOK nie są zadaniami zagwarantowanymi w obecnym kształcie. Ich realizacja będzie zależała od powodzenia w staraniach o dofinansowanie. o ile środki nie zostaną pozyskane, plany mogą pozostać jedynie pustymi zapisami na papierze.
Największe obawy rodzi zapowiedź dalszego zadłużania gminy. Niemal 12 milionów złotych nie pozostanie obojętne dla przyszłych rządów w gminie. Tu przypomnieć warto także przedwyborczą deklarację Kobiałki i stowarzyszenia „Po stronie mieszkańców”.
„Ograniczenie długu poprzedników, który doszedł do rekordowego poziomu, płacimy w tej chwili ponad pół miliona złotych odsetek w ciągu roku.” – grzmiał Kobiałka. Natomiast w planie wydatków na obsługę długu gminy na rok 2027 jest już 820 tysięcy złotych (!).
Ostateczna ocena projektu będzie należała do radnych, którzy zdecydują, czy taki podział publicznych pieniędzy odpowiada potrzebom mieszkańców Lwówka Śląskiego i okolicznych miejscowości. Aczkolwiek przy obecnym składzie rady trudno mieć wątpliwości, co do wyników głosowania.

24 minut temu













