ZUS może podwyższyć emeryturę za wychowywanie dzieci. Chodzi o okres sprzed 1999 roku
Osoby, które wychowywały dzieci przed 1 stycznia 1999 roku, powinny sprawdzić, czy wszystkie okresy opieki zostały uwzględnione przy ustalaniu ich emerytury.
To właśnie wtedy weszła w życie reforma systemu emerytalnego. Wcześniej dokumentacja dotycząca zatrudnienia i urlopów związanych z wychowywaniem dzieci była prowadzona przede wszystkim w formie papierowej.
W rezultacie ZUS może nie dysponować kompletnymi informacjami o okresach urlopów wychowawczych i innych okresach opieki nad dziećmi sprzed 1999 roku.
Co ważne, nie chodzi wyłącznie o samą datę urodzenia dziecka. Decydujące znaczenie ma to, kiedy rodzic sprawował opiekę, czy okres ten podlega uwzględnieniu w przepisach emerytalnych oraz czy został odpowiednio udokumentowany.
Jeżeli takich informacji zabrakło podczas ustalania kapitału początkowego, możliwe jest wystąpienie do ZUS o jego ponowne ustalenie.
Ile lat można doliczyć do emerytury za wychowywanie dzieci?
Przepisy przewidują określone limity uwzględniania okresów opieki nad dziećmi.
W przypadku okresów urlopu wychowawczego oraz innych przewidzianych przepisami okresów niewykonywania pracy z powodu opieki nad dzieckiem można uwzględnić:
- maksymalnie 3 lata na każde dziecko,
- nie więcej niż 6 lat łącznie, niezależnie od liczby dzieci,
- dodatkowo do 3 lat na każde dziecko, o ile spełnione są ustawowe warunki dotyczące opieki nad dzieckiem wymagającym szczególnej opieki ze względu na stan zdrowia.
Z możliwości uwzględnienia okresów opieki mogą korzystać zarówno matki, jak i ojcowie, o ile spełniają wymagania określone w przepisach.
Nie oznacza to jednak, iż każdemu rodzicowi ZUS automatycznie doliczy maksymalną liczbę lat. Znaczenie ma rzeczywisty okres opieki i jego udokumentowanie.
Wyższa emerytura z ZUS. Korzystniejszy przelicznik za urlop wychowawczy
Szczególnie istotny jest sposób uwzględniania okresów urlopu wychowawczego przy obliczaniu kapitału początkowego.
Choć okresy te zaliczane są do okresów nieskładkowych, przy ustalaniu kapitału początkowego stosuje się do nich korzystniejszy wskaźnik.
Za każdy rok urlopu wychowawczego uwzględnianego w kapitale początkowym stosuje się wskaźnik 1,3 proc. podstawy wymiaru, zamiast standardowych 0,7 proc. przewidzianych dla wielu innych okresów nieskładkowych.
Może to zwiększyć wartość kapitału początkowego, a w konsekwencji wpłynąć na wysokość emerytury.
Nie istnieje jednak jedna, gwarantowana kwota podwyżki. Jej wysokość zależy między innymi od indywidualnej historii ubezpieczenia, długości uwzględnionych okresów oraz dotychczasowego sposobu obliczenia świadczenia.
Jakie dokumenty trzeba przedstawić w ZUS?
Osoby, które podejrzewają, iż okresy wychowywania dzieci nie zostały uwzględnione przy obliczaniu ich emerytury, powinny sprawdzić dokumentację zgromadzoną w ZUS.
Do potwierdzenia okresów opieki mogą być potrzebne między innymi:
- odpis aktu urodzenia dziecka,
- świadectwo pracy zawierające informacje o urlopie wychowawczym,
- zaświadczenie pracodawcy potwierdzające okres korzystania z urlopu,
- inne dokumenty potwierdzające okresy opieki, o ile są wymagane w danej sytuacji.
Jeśli dawny zakład pracy już nie istnieje, warto poszukać dokumentacji w archiwum przechowującym akta pracownicze. Pomocne mogą okazać się również wpisy w dawnej legitymacji ubezpieczeniowej.
W przypadku osób pobierających już emeryturę konieczne może być złożenie wniosku o ponowne ustalenie kapitału początkowego, a następnie przeliczenie świadczenia.
A co z rodzicami dzieci urodzonych po 1998 roku?
Po reformie emerytalnej zmieniły się zasady ewidencjonowania składek i okresów ubezpieczenia. Informacje dotyczące urlopów związanych z rodzicielstwem są przekazywane do ZUS w ramach dokumentacji ubezpieczeniowej.
Nie oznacza to jednak, iż wszystkie dane zawsze są kompletne.
Dlatego również rodzice młodszych dzieci mogą sprawdzić informacje zapisane na swoim koncie ubezpieczonego, korzystając z platformy eZUS lub kontaktując się bezpośrednio z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych.
Czy każdy rodzic dostanie wyższą emeryturę?
Samo wychowanie dzieci nie oznacza automatycznego prawa do podwyżki emerytury. najważniejsze jest to, czy okresy opieki podlegają uwzględnieniu i czy zostały już wcześniej zaliczone przy obliczaniu świadczenia.
Jeżeli ZUS uwzględnił wszystkie należne okresy podczas ustalania kapitału początkowego, ponowne złożenie tych samych dokumentów nie spowoduje dodatkowego wzrostu emerytury.
Inaczej może być w przypadku osób, których dokumentacja była niekompletna.
Dlatego emeryci, którzy korzystali z urlopów wychowawczych przed 1999 rokiem, powinni sprawdzić decyzję o ustaleniu kapitału początkowego. Może się bowiem okazać, iż uzupełnienie brakujących dokumentów pozwoli ZUS ponownie obliczyć świadczenie i wypłacać wyższą emeryturę.
