Mecenat kulturalny i kapliczki podlaskie – wsparcie na ochronę lokalnego dziedzictwa

Stroje ludowe i historyczne, instrumenty dla zespołów oraz renowacja przydrożnych kapliczek i krzyży – na ochronę lokalnego dziedzictwa do podlaskich organizacji trafi łącznie ponad 178 tys. zł na realizację 13 projektów. Środki przyznano w ramach dwóch konkursów Samorządu Województwa Podlaskiego: „Podlaski mecenat kulturalny 2026” oraz „Kapliczki Podlaskie 2026 – ocalić od zapomnienia”. W środę, 26 sierpnia, umowy z beneficjentami podpisali marszałek Łukasz Prokorym, wicemarszałek Marek Malinowski i członek zarządu Jacek Piorunek.

Wydarzenie odbyło się w Podlaskim Muzeum Kultury Ludowej. Wybór miejsca nie był przypadkowy – wśród zabytkowej architektury i pamiątek podlaskiej wsi można było najlepiej pokazać, czego dotyczą oba programy: ochrony materialnego dziedzictwa oraz wspierania lokalnej kultury i tradycji.

– Jesteśmy w okresie dożynkowym. Wojewódzkie święto plonów już za nami, ale przed nami kolejne dożynki – w gminach i powiatach. To właśnie podczas tych wydarzeń najlepiej widać bogactwo naszej regionalnej kultury: przydrożne kapliczki wpisane w podlaski krajobraz, tradycyjne stroje, muzykę i lokalne zespoły. Dwa konkursy, które dziś rozstrzygnęliśmy, są odpowiedzią na potrzebę ochrony i pielęgnowania tego dziedzictwa – mówił Łukasz Prokorym.

Konkurs „Podlaski mecenat kulturalny 2026” koncentruje się na wsparciu zespołów i grup artystycznych oraz pielęgnowaniu tradycji poprzez zakup instrumentów i strojów. Z kolei program „Kapliczki Podlaskie 2026 – ocalić od zapomnienia” służy ratowaniu materialnych śladów lokalnej historii – przydrożnych kapliczek, krzyży i innych miejsc związanych z pamięcią i kultem mieszkańców regionu. Przydrożne kapliczki i krzyże często nie mogą korzystać z tradycyjnych form dotacji na ochronę zabytków ze względów formalnych. Jednocześnie pozostają ważnym elementem lokalnej historii, tożsamości i krajobrazu, dlatego ich zachowanie w dużej mierze zależy od zaangażowania mieszkańców i lokalnych organizacji.

Wsparcie dla zespołów i grup artystycznych

W ramach konkursu „Podlaski mecenat kulturalny 2026” sześć organizacji otrzymało łącznie 117 tys. zł.

– Departament Kultury i Dziedzictwa Narodowego realizuje kilkadziesiąt zadań na sumę kilkunastu milionów złotych. Jednym z nich jest właśnie „Podlaski mecenat kulturalny”, w ramach którego staramy się wspierać kulturę, sztukę i dobra kultury w całym województwie podlaskim – mówił Jacek Piorunek, który w zarządzie województwa jest odpowiedzialny m.in. za obszar kultury.

W ramach konkursu po 20 tys. zł otrzymały Fundacja „Tradycja i Rozwój” na stroje ludowe dla chóru „Małe Rutkowianki” oraz Stowarzyszenie Zespół Regionalny „Mazowia” na rekonstrukcję i zakup tradycyjnych strojów Podlasia Nadbużańskiego. Blisko 20 tys. zł trafiło do Fundacji im. Łukasza Górnickiego na historyczne stroje dla grupy rekonstrukcyjnej „Zaciąg Łukasza Górnickiego”, a prawie 20 tys. zł do Stowarzyszenia Wspierania Kultury Narodowej „Małe Podlasie” na rekonstrukcję dziecięcych strojów ludowych z regionu siemiatyckiego.

Stowarzyszenie Podlaska Brać Szlachecka otrzymało 19,5 tys. zł na zakup strojów kontuszowych. Z kolei ponad 18 tys. zł przyznano Ochotniczej Straży Pożarnej w Hajnówce na zakup instrumentów dla orkiestry dętej – dwóch puzonów tenorowych i klarnetu basowego.

Kapliczki i krzyże – ocalenie lokalnej pamięci

W ramach programu „Kapliczki Podlaskie 2026 – ocalić od zapomnienia” dofinansowanie otrzymało siedem projektów na łączną kwotę 61 tys. zł. Z czego po 10 tys. zł otrzymały Parafia Rzymskokatolicka pw. św. Anny w Radziłowie na odtworzenie przydrożnego krzyża w Czerwonce oraz Stowarzyszenie Przyjaciół Powiatu Bielskiego na renowację krzyża w Sasinach. Po 9 tys. zł przyznano Parafii Rzymskokatolickiej pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Gródku na renowację kapliczki Matki Bożej i krzyża „Słupek” oraz Stowarzyszeniu „Ziemia Sokólska” na renowację Krzyża Jubileuszowego „Chrystus wczoraj – dziś – na wieki” w Sokółce. Kolejne 8 tys. zł otrzymały Prawosławna Parafia św. Anny w Królowym Moście na renowację przydrożnego krzyża w Raduninie oraz Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Gródeckiej na renowację pamiątkowego krzyża w Gródku. 7 tys. zł trafiło do Koła Gospodyń Wiejskich „Róża” w Rudce na pierwszy etap remontu kapliczki św. Józefa.

Dziedzictwo ważne dla mieszkańców i turystów

Marszałek Prokorym podkreślił, iż wsparcie samorządu ma służyć zachowaniu dziedzictwa, które stanowi istotną część tożsamości mieszkańców regionu. – Dziękuję państwu, iż poprzez swoją działalność tę kulturę kultywujecie i dbacie o nią, tak aby turyści, którzy do naszego województwa przyjeżdżają, oprócz pięknych domów i pięknych potraw mogli zobaczyć także piękne stroje i poznać naszą kulturę – dodał.

W spotkaniu uczestniczył także poseł Krzysztof Truskolaski, który zwrócił uwagę na rolę organizacji i lokalnych społeczności w pielęgnowaniu podlaskiego dziedzictwa. – To państwo promujecie nasze województwo, nasze podlaskie dobra. Wiecie, jak to robić i jak tę pamięć oraz naszą tożsamość kultywować – powiedział.

W środowej konferencji uczestniczyły również m.in.: zastępca dyrektora Departamentu Kultury i Dziedzictwa Narodowego UMWP Anna Maria Dobrowolska-Cylwik i dyrektor Podlaskiego Muzeum Kultury Ludowej Katarzyna Ancipiuk.

Źródło: UMWB