Miał tylko 12 lat. Bogdan Bartnikowski, ps. "Mały" wspomina wybuch Powstania Warszawskiego

Zdjęcie: Wiceprezes Związku Powstańców Warszawskich Bogdan Bartnikowski (w środku), powstańcy warszawscy: Halina Rogozińska ps. Mała (L) i Zbigniew Daab Kapiszon (P) (autor: PAP/Piotr Nowak)

Miał dwanaście i pół roku. Jak podkreśla, to pół było wtedy niezwykle ważne. Bogdan Bartnikowski, pseudonim "Mały" był jednym z najmłodszych uczestników Powstania Warszawskiego.

"Dla nas broni nie starczyło"

Należał do Zgrupowania "Reduta Kaliska" w IV Obwodzie Armii Krajowej Warszawa-Ochota. Broni dla najmłodszych nie wystarczało. Mogli jednak pomagać starszym i przeżywać z nimi krótkie, dramatyczne dni powstania.

– Byłem bardzo młodą osobą, ale też chciałem być razem ze starszymi. Dla nas broni nie starczyło, ale wychowani byliśmy przecież na Polaków. Dla nas to była wielka radość, iż możemy w ograniczony sposób, w takim młodzi, dzieci adekwatnie prawie, być razem z dorosłymi, pomagać im – powiedział naszemu reporterowi Bogdan Bartnikowski.

Walki trwały jedenaście dni. W pamięci Powstańca została też przedwojenna Ochota – nowoczesna dzielnica, która niedługo stała się świadkiem wojny.

Specjalne znaczenie Ochoty

Jego kamienica przy Kaliskiej 15 przetrwała, ale mieszkanie rodzinne zostało zniszczone. Nigdy już do niego nie wrócił, choć wciąż zatrzymuje się przed budynkiem.

Szczególne znaczenie ma dla Bogdana Bartnikowskiego Plac Narutowicza, gdzie co roku rozpoczyna obchody rocznicy Powstania Warszawskiego.

– Gdy jestem na Placu Narutowicza, przy Filtrowej, gdzie był sztab generała Chruściela, patrzę wtedy na kościół świętego Jakuba, na akademik z dużym wzruszeniem i z radością, iż znowu tam jestem. Rok w rok – mówił.

Dla Bartnikowskiego Ochota to nie tylko miejsce walk, ale też dom i dzieciństwo, do którego wciąż wraca mimo bolesnych wspomnień.

Bogdan Bartnikowski (P)/fot. PAP/Piotr Nowak

82. rocznica Powstania Warszawskiego – obchody

Informacje o rocznicowych wydarzeniach w Warszawie można znaleźć na stronie Muzeum Powstania Warszawskiego. Co roku najważniejszą datą jest 1 sierpnia – rocznica wybuchu powstania. Najważniejszym momentem tego dnia jest godzina 17:00, gdy – jak co roku – Warszawa zatrzyma się na minutę. Właśnie o tej porze w 1944 roku kryptonim "Godzina «W»" rozpoczął powstańczy zryw. Tego dnia w Muzeum Powstania Warszawskiego będzie można porozmawiać z uczestnikami powstania, a wieczorem na Placu Piłsudskiego, po raz dwudziesty Warszawiacy wspólnie zaśpiewają powstańcze piosenki. 5 sierpnia odbędzie się Marsz Pamięci ofiar cywilnych Powstania Warszawskiego.

Historia Powstania Warszawskiego

W Powstaniu Warszawskim, które trwało 63 dni – od 1 sierpnia do 3 października 1944 roku – zginęło około 18 tysięcy Powstańców, a 25 tysięcy zostało rannych. Ogromne były straty wśród ludności cywilnej – wyniosły około 180 tysięcy osób. Pozostałych przy życiu mieszkańców Warszawy, około 500 tysięcy, wypędzono z miasta, które po powstaniu zostało niemal całkowicie zburzone. Specjalne oddziały niemieckie, używając dynamitu i ciężkiego sprzętu, jeszcze przez ponad trzy miesiące metodycznie niszczyły resztki ocalałej warszawskiej zabudowy. Do niemieckiej niewoli trafiło ponad 15 tysięcy Powstańców, w tym dwa tysiące kobiet, wśród nich niemal całe dowództwo Armii Krajowej.

"Przed wybuchem uczyliśmy się historii Polski". Wspomnienia uczestniczki Powstania Warszawskiego

Walczyli o wolną i suwerenną Polskę. 82 lata temu wybuchło Powstanie Warszawskie