Mieszkanie po rodzicach w Warszawie i na Mazowszu. Jak uporządkować spadek i sprzedać odziedziczony lokal?

52 minut temu

Sąd czy notariusz?

Spadkobiercy wchodzą w prawa zmarłego w chwili jego śmierci, ale żeby sprzedać mieszkanie, muszą to wykazać dokumentem. Najszybciej uzyskuje się go u notariusza, pod warunkiem iż stawią się wszystkie osoby, które mogą dziedziczyć z ustawy lub z testamentu, i nie ma między nimi sporu. Gdy rodzina jest rozproszona albo ktoś kwestionuje testament, pozostaje postępowanie przed sądem rejonowym, które może potrwać kilka miesięcy lub dłużej.

Przy okazji trzeba sprawdzić księgę wieczystą, bo jeżeli współwłaścicielami mieszkania byli oboje rodzice, a jedno z nich zmarło wcześniej, trzeba uregulować także spadek po nim, czasem wiele lat po jego śmierci i z udziałem innego kręgu spadkobierców niż przy drugim rodzicu. Bez tego spadkobiercy nie wykażą prawa do jego udziału w lokalu.

Sześć miesięcy na zgłoszenie w urzędzie skarbowym

Do najbliższej rodziny, która może odziedziczyć mieszkanie bez podatku od spadków, należą m.in. małżonek, dzieci, wnuki, rodzice, dziadkowie i rodzeństwo. Warunkiem zwolnienia jest zgłoszenie nabycia na formularzu SD-Z2 w ciągu sześciu miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia sądu albo od zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia. Liczy się data uprawomocnienia, nie dzień odebrania pisma z sądu. Spóźnienie może oznaczać utratę zwolnienia.

Potwierdzenie z urzędu skarbowego przyda się też przy sprzedaży, bo notariusz poprosi o dokument, z którego wynika, iż podatek od spadku został rozliczony albo iż obowiązku podatkowego nie ma.

Gdy spadkobierców jest kilkoro

Mieszkanie odziedziczone przez rodzeństwo staje się współwłasnością całego rodzeństwa w częściach wynikających z testamentu albo z ustawy, a sprzedaż całego lokalu wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli, bo jako czynność przekraczająca zakres zwykłego zarządu nie może się odbyć głosami większości. Przed działem spadku pojedynczy spadkobierca nie może też swobodnie sprzedać swojego udziału w samym mieszkaniu: bez zgody pozostałych taka sprzedaż może okazać się bezskuteczna, jeżeli narusza ich uprawnienia przy podziale majątku.

Co zrobić, gdy jedno z rodzeństwa nie chce sprzedawać? Pozostali mogą zaproponować mu spłatę, a jeżeli to nie pomoże, wystąpić do sądu o dział spadku. Współwłaściciele, którym przysługuje co najmniej połowa udziałów, mogą też żądać, by o samej sprzedaży rozstrzygnął sąd. Postępowanie kosztuje i trwa. Przez ten czas ktoś musi płacić czynsz i media za puste mieszkanie. Dokumenty, kolejne kroki i podział pieniędzy między spadkobierców zebrano w poradniku, w którym krok po kroku opisano sprzedaż mieszkania ze spadku.

Czy od sprzedaży trzeba zapłacić podatek?

Przy mieszkaniu odziedziczonym pięcioletni okres, po którym sprzedaż nie podlega podatkowi dochodowemu, liczy się od końca roku, w którym nieruchomość nabył spadkodawca. Gdy rodzice kupili lub wykupili mieszkanie w ostatnich latach, trzeba sprawdzić datę nabycia i ewentualnie rozliczyć sprzedaż w zeznaniu PIT-39.

Warszawa i mniejsze miasta Mazowsza

W 2025 roku mediana czasu, przez jaki ogłoszenie mieszkania z rynku wtórnego pozostawało aktywne w Warszawie, wynosiła według zestawienia Otodom 40 dni. W II kwartale 2026 roku metr takiego mieszkania kosztował w stolicy w transakcjach średnio 16 723 zł, wynika z danych NBP. Przy odziedziczonych lokalach kłopotem bywa stan techniczny po dekadach bez remontu i odległość: spadkobiercom mieszkającym w innym mieście trudno prowadzić pokazy. W Radomiu, Płocku czy Siedlcach popyt jest mniejszy, a mieszkanie do remontu czeka na kupca dłużej.

Część rodzin, zwłaszcza gdy lokal wymaga generalnego remontu albo spadkobiercy mieszkają daleko, sprzedaje odziedziczone mieszkanie kupującemu płacącemu gotówką, który przejmuje je w obecnym stanie. Przebieg takiej transakcji w stolicy opisuje firma Awentin, której skup nieruchomości w Warszawie kupuje mieszkania bez wcześniejszego remontu. Przed taką decyzją spadkobiercy powinni wiedzieć, ile mieszkanie jest warte na rynku, bo cena przy sprzedaży za gotówkę jest niższa od rynkowej.

Idź do oryginalnego materiału