Miliony pracowników w Polsce ma dodatkowy dzień wolny. Pracodawcy wyznaczają najczęściej dwie daty

Państwowa Inspekcja Pracy potwierdza wprost – to nie uznaniowy gest dobrej woli szefa, tylko twardy wymóg wynikający z Kodeksu pracy. Skoro Święto Wojska Polskiego, obchodzone razem z Wniebowzięciem Najświętszej Maryi Panny, w 2026 roku wypada w sobotę, pracodawcy w Warszawie i całym kraju mają obowiązek oddać pracownikom inny dzień wolny w zamian.

Palmy nad morzem, na tle zachodzącego słońca we włoskim mieście Bari. Blisko plaży Pane e Pomodoro. | Fot. Warszawa w Pigułce

Jeżeli święto wypada w niedzielę to nic nie zmienia. Tylko sobota rodzi obowiązek

Zgodnie z artykułem 130 paragraf 2 Kodeksu pracy, każde święto ustawowo wolne od pracy, które przypada w dniu innym niż niedziela, obniża wymiar czasu pracy o 8 godzin w danym okresie rozliczeniowym. Niedziela jest już z definicji dniem ustawowo wolnym, więc święto wypadające akurat w niedzielę niczego nie zmienia – pracownik i tak miałby ten dzień wolny. Sobota w większości firm jest wolna wyłącznie dlatego, iż pracodawcy stosują przeciętnie pięciodniowy tydzień pracy, a nie dlatego, iż ustawa czyni z niej dzień świąteczny. Gdy święto wypada właśnie w sobotę, pracownik traci realny dzień wolny wynikający z organizacji czasu pracy – i to tę stratę musi zrekompensować pracodawca.

Ile dokładnie wynosi ten dzień i dokąd trzeba go wpasować?

W sierpniu 2026 roku jest 21 dni roboczych od poniedziałku do piątku, co przy standardowym ośmiogodzinnym dniu pracy daje 168 godzin. Po odjęciu 8 godzin za sobotnie święto zostaje 160 godzin, czyli równowartość 20 pełnych dni pracy. Skoro w kalendarzu jest 21 potencjalnych dni roboczych, a wymiar czasu pracy wynosi tylko 20, pracodawca musi wyznaczyć jeden cały dzień wolny, żeby te liczby się zgadzały. Termin wyznacza samodzielnie, ale musi zmieścić się w tym samym okresie rozliczeniowym, w którym wypadło święto – przy najpopularniejszym, miesięcznym okresie rozliczeniowym oznacza to, iż dzień wolny za 15 sierpnia trzeba oddać jeszcze w sierpniu, a nie na przykład we wrześniu.

Firmy wybierają najczęściej koniec lub początek tygodnia

W praktyce większość pracodawców wybiera piątek 14 sierpnia albo poniedziałek 17 sierpnia, bo dzięki temu pracownicy zyskują długi, trzydniowy weekend bez konieczności sięgania po własny urlop wypoczynkowy. To jednak wybór organizacyjny, nie prawny obowiązek – firma może równie dobrze wyznaczyć zupełnie inny dzień w sierpniu albo, jeżeli tak przewiduje regulamin, rozliczyć ten czas w godzinach zamiast całym dniem. Ostateczna decyzja należy do pracodawcy, choć wielu z nich w praktyce konsultuje termin z zespołem, zwłaszcza jeżeli chce uniknąć niezadowolenia z niekorzystnie ułożonego wolnego.

Dzień wolny wypadający w święto też może przepaść

Jest jedna sytuacja, w której prawo do tego dodatkowego dnia realnie można stracić. jeżeli pracownik w dniu wyznaczonym przez pracodawcę jako wolny za sobotnie święto akurat przebywa na zwolnieniu lekarskim, dzień ten przepada bezpowrotnie – Państwowa Inspekcja Pracy jasno wskazuje, iż nie przysługuje wtedy prawo do odebrania go w innym terminie. Wynika to z prostej logiki – podczas zwolnienia lekarskiego pracownik i tak nie świadczy pracy, więc nie dochodzi do żadnego naruszenia jego wymiaru czasu pracy, które trzeba by wyrównywać. Zupełnie inaczej wygląda to w przypadku urlopu wypoczynkowego – jeżeli pracodawca wyznaczy zbiorowy dzień wolny dla całej firmy, a pracownik akurat miał w tym terminie zaplanowany urlop, dzień ten nie jest pobierany z jego puli urlopowej. To rozróżnienie warto znać, zanim złoży się wniosek urlopowy nakładający się z prawdopodobnym terminem dnia wolnego za święto.

Co grozi pracodawcy, który tego nie zrobi?

Zaniechanie wyznaczenia dnia wolnego nie jest sprawą czysto formalną. jeżeli pracodawca nie odda go w obowiązującym okresie rozliczeniowym, powstaje praca ponadwymiarowa, którą trzeba zrekompensować pracownikowi dodatkowym wynagrodzeniem ze stuprocentowym dodatkiem, tak jak za nadgodziny. Niezależnie od tego, Państwowa Inspekcja Pracy może nałożyć na pracodawcę karę grzywny sięgającą 30 tysięcy złotych za nieprawidłowe rozliczenie czasu pracy. To realna sankcja finansowa, a nie tylko pouczenie – warto o tym wiedzieć, jeżeli w firmie temat dnia wolnego za sierpniowe święto w ogóle nie pojawił się w rozmowach z działem kadr.

Sprawdź, zanim zaplanujesz sierpień

Zapytaj dział kadr w swojej firmie, na kiedy wyznaczono dzień wolny za sobotnie święto 15 sierpnia – to pytanie zadaj z wyprzedzeniem, a nie dopiero pod koniec miesiąca, gdy na wyznaczenie odpowiedniego terminu może już zabraknąć czasu w bieżącym okresie rozliczeniowym. jeżeli planujesz urlop wypoczynkowy w sierpniu, sprawdź, czy nie nakłada się on z możliwym terminem dnia wolnego za święto – lepiej wiedzieć to wcześniej, niż zorientować się po fakcie, iż urlop pokrył się z dniem, który i tak byłby wolny.

Jeśli podejrzewasz, iż Twój pracodawca zignorował ten obowiązek, masz prawo zgłosić sprawę do adekwatnego Okręgowego Inspektoratu Pracy – dla mieszkańców i pracowników Warszawy jest to Okręgowy Inspektorat Pracy w Warszawie. Zanim jednak dojdzie do formalnej skargi, warto zacząć od rozmowy z działem kadr i poproszenia o pisemne wyjaśnienie, w jaki sposób firma rozliczy sierpniowy wymiar czasu pracy – w wielu przypadkach to wystarczy, żeby sprawa wyjaśniła się bez angażowania inspekcji. Warto też zapamiętać, iż w tym samym roku ten sam mechanizm zadziała jeszcze raz – drugi dzień Świąt Bożego Narodzenia, 26 grudnia 2026 roku, również wypada w sobotę.