Miłość i szacunek w prezencie. Dzień Babci i Dziadka

21 i 22 stycznia to Dzień Babci i Dzień Dziadka – święta, które mimo iż nie są ustawowo wolne od pracy, mają stałe miejsce w polskich kalendarzach. Zainicjowane w latach 60. i 70. XX wieku, wciąż łączą pokolenia – wnuki obdarowują babcie i dziadków laurkami, upominkami i wspólnym czasem, a szkoły i domy spokojnej starości organizują dla nich przedstawienia i spotkania. Na Śląsku i w innych regionach kultywowane są lokalne zwyczaje Święto podkreśla wartość doświadczenia i mądrości starszego pokolenia, inspirując zarówno do rodzinnych gestów, jak i kreatywnych prezentów.

Każdego roku w Polsce, 21 i 22 stycznia, obchodzimy wyjątkowe święta – Dzień Babci i Dzień Dziadka. Choć nie są dniami ustawowo wolnymi od pracy, na stałe wpisały się w kalendarze i serca Polaków, podkreślając wartość rodzinnych więzi i rolę starszego pokolenia w naszym życiu. To czas, kiedy wnuki mogą okazać swoją miłość, wdzięczność i szacunek – od laurki wyklejonej w przedszkolu, po wspólnie spędzone chwile przy herbacie czy ulubionym filmie.

Historia polskiego święta

Dzień Babci w Polsce obchodzony jest 21 stycznia, a jego tradycja sięga 1964 roku. Zainicjował je tygodnik Kobieta i Życie, który ogłosił tę datę jako idealny moment, by składać babciom życzenia. Niecałe 15 lat później, w 1978 roku, Telewizja Polska wprowadziła Dzień Dziadka, przypadający dzień po Dniu Babci. Choć pierwotnie w grę wchodziły różne propozycje dat, ostatecznie zdecydowano się na 22 stycznia. Święta te mają charakter społeczny i rodzinny – w domach spokojnej starości organizowane są spotkania z lokalnymi artystami, w szkołach i przedszkolach dzieci wystawiają przedstawienia, a maluchy wręczają babciom i dziadkom drobne upominki.

Regionalne, śląskie zwyczaje i językowe niuanse

Na Śląsku Dzień Babci i Dziadka bywa okazją do odżywienia lokalnych tradycji językowych. W zależności od regionu, starszych członków rodziny można nazwać babcią i dziadkiem, ale też starką i starzikiem lub omą i opą. Nie mniej interesująca jest różnica w zwracaniu się do nich: w jednym domu używa się liczby pojedynczej (ty), w innym liczby mnogiej (wy), a czasem wręcz tzw. pluralis majestaticus (łoni) – forma historycznie podkreślająca szacunek i dystans. Tak różnorodne zwyczaje pokazują bogactwo kulturowe i językowe regionu.

Fot. Pixabay

Dzień Babci i Dziadka w kościele i na świecie

W 2021 roku papież Franciszek ustanowił Światowy Dzień Dziadków i Osób Starszych, obchodzony 23 lipca. W innych krajach święta dziadków mają różne daty: w USA i Kanadzie przypadają w pierwszą niedzielę po Święcie Pracy, w Wielkiej Brytanii – w pierwszą niedzielę października, a we Włoszech 2 października. Hiszpańskie Día del Abuelo to 26 lipca, a we Francji babcie świętują w pierwszą niedzielę marca, a dziadkowie w pierwszą niedzielę października. Niezależnie od daty, idea jest taka sama – podkreślenie znaczenia starszego pokolenia i celebrowanie jego obecności w życiu rodziny.

Fot. Canva

Prezenty i pomysły na świętowanie

Podstawą obchodów w Polsce jest pokazanie wnukom wartości rodzinnych relacji. Popularne są laurki i rękodzieła, a także drobne upominki. Dla bardziej aktywnych dziadków można zorganizować np. lot paralotnią, weekend w SPA czy kurs tworzenia lasów w szkle. Kluczem jest gest i pamięć – w końcu każdy z nas kiedyś był maluchem, a historie babć i dziadków są bezcenne.

Ostatnimi czasy popularne stały się książki, w których babcie i dziadkowie mogą opowiadać (pisać) swoje historie. To może być niezwykła pamiątka dla wnuków, czy prawnuków, ale i szansa by starsi przypomnieli sobie stare, dobre czasy. Książka składa się z rozdziałów zawierających różne pytania skłaniające seniorów do niemałego skupienia – to z kolei może dawać rozrywkę ale i być jednocześnie ćwiczeniem.

Wszystkim babciom, dziadkom, czy też omom i opom, a może i choćby starkom i starzikom życzymy wszystkiego co najlepsze!