12 godzin temu
Utrzymujące się od kilku dni silne mrozy ponownie wystawiły na próbę organizację pracy w wielu branżach. Do prawników i instytucji zajmujących się prawem pracy trafia coraz więcej pytań o to, jakie warunki muszą zostać spełnione, by praca w niskich temperaturach była zgodna z przepisami. Choć mróz sam w sobie nie oznacza automatycznego wstrzymania obowiązków zawodowych, prawo jasno określa granice odpowiedzialności pracodawcy i sytuacje, w których bezpieczeństwo pracownika ma pierwszeństwo przed realizacją zadań.
Fot. Warszawa w Pigułce
Praca na mrozie. Jakie obowiązki ma pracodawca przy bardzo niskich temperaturach?
Utrzymujące się przez wiele dni mrozy na poziomie minus 10–12 stopni Celsjusza ponownie zwróciły uwagę na warunki pracy zimą. Do kancelarii prawnych i instytucji zajmujących się prawem pracy trafia coraz więcej zapytań od pracowników i pracodawców, którzy nie zawsze wiedzą, jakie standardy obowiązują przy tak niskich temperaturach. Choć sama obecność mrozu nie oznacza automatycznego wstrzymania pracy, przepisy jasno wskazują, jakie obowiązki spoczywają na pracodawcy i kiedy pracownik może odmówić wykonywania zadań.
Minimalna temperatura w miejscu pracy
Zgodnie z przepisami prawa pracy, pracodawca ma obowiązek zapewnić odpowiednią temperaturę w pomieszczeniach, w których wykonywana jest praca. W przypadku prac biurowych oraz lekkich prac fizycznych minimalna temperatura nie powinna być niższa niż 18 stopni Celsjusza. Dla pozostałych rodzajów prac, w tym cięższych prac fizycznych, dolna granica wynosi 14 stopni.
Wyjątek dotyczy sytuacji, w których sama istota pracy wymaga przebywania w niższych temperaturach, na przykład w chłodniach lub mroźniach. W takich przypadkach pracodawca musi jednak zapewnić odpowiednią odzież ochronną oraz środki zabezpieczające zdrowie pracowników.
Jeżeli z powodu awarii lub warunków atmosferycznych nie da się utrzymać wymaganej temperatury w pomieszczeniach, pracodawca jest zobowiązany do zastosowania dodatkowych źródeł ogrzewania, takich jak grzejniki czy nagrzewnice.
Praca na zewnątrz w niskich temperaturach
Szczególne zasady obowiązują przy pracy wykonywanej na wolnym powietrzu. Pracodawca musi zapewnić pracownikom odpowiednią, ciepłą odzież roboczą, możliwość jej zmiany oraz dostęp do pomieszczenia, w którym można się ogrzać. Temperatura w takim miejscu nie powinna być niższa niż 16 stopni Celsjusza.
Dodatkowo pracownikom wykonującym obowiązki na zewnątrz powinny być zapewnione ciepłe napoje. W przypadku prac wymagających dużego wysiłku fizycznego przepisy przewidują również obowiązek zapewnienia posiłków regeneracyjnych.
Kiedy pracownik może odmówić pracy?
Prawo pracy przewiduje sytuacje, w których pracownik może powstrzymać się od wykonywania obowiązków. Dzieje się tak wtedy, gdy warunki pracy stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia. Do takich sytuacji mogą należeć prace wykonywane w bardzo niskich temperaturach, jeżeli pracodawca nie spełnia wymagań dotyczących odzieży ochronnej, ogrzewania czy dostępu do ciepłych napojów.
W takich przypadkach odmowa wykonywania pracy nie może być traktowana jako naruszenie obowiązków pracowniczych, o ile pracownik niezwłocznie poinformuje przełożonego o zagrożeniu.
Czy mróz może usprawiedliwiać przerwę w pracy?
Eksperci prawa pracy podkreślają, iż temperatura może w praktyce wpływać na organizację pracy. o ile warunki pogodowe uniemożliwiają zapewnienie bezpiecznych i zgodnych z przepisami warunków, pracodawca może zdecydować o czasowym wstrzymaniu prac lub zmianie ich formuły, na przykład skróceniu czasu pracy czy przejściu na inne zadania.
Choć dotychczas skargi związane z mrozem nie były powszechne, obecne warunki pokazują, iż wiele firm nie jest w pełni przygotowanych na długotrwałe, silne spadki temperatury. Dlatego zarówno pracodawcy, jak i pracownicy powinni znać swoje prawa i obowiązki, by uniknąć zagrożeń dla zdrowia oraz sporów na tle organizacji pracy.
