Mniej zwolnień lekarskich, ale niemal tyle samo dni absencji. ZUS podsumował I półrocze 2026 roku

W pierwszym półroczu 2026 roku w Polsce wystawiono mniej zwolnień lekarskich niż w analogicznym okresie ubiegłego roku. Spadek liczby zaświadczeń nie przełożył się jednak na równie wyraźne zmniejszenie liczby dni absencji chorobowej. Najnowsze dane opublikował Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Według raportu Departamentu Statystyki i Prognoz Aktuarialnych ZUS, w okresie od stycznia do czerwca 2026 roku w rejestrze znalazło się 14,1 mln zaświadczeń lekarskich o czasowej niezdolności do pracy, wystawionych łącznie na 147,7 mln dni absencji chorobowej.

Dla porównania w pierwszym półroczu 2025 roku było to 14,5 mln zaświadczeń i 148,1 mln dni absencji. Oznacza to, iż liczba zwolnień zmniejszyła się rok do roku o 2,7 proc., natomiast liczba dni absencji spadła jedynie o 0,3 proc.

Dane obejmują zwolnienia związane z chorobą własną ubezpieczonego, a także opieką nad dzieckiem oraz innym członkiem rodziny.

Mniej zwolnień, ale ich łączna długość prawie się nie zmieniła

Różnica pomiędzy spadkiem liczby wystawionych zaświadczeń a niemal niezmienioną liczbą dni absencji jest jednym z najciekawszych wniosków płynących z danych ZUS.

Jeszcze wyraźniej widać to po ograniczeniu analizy do zwolnień wystawionych z powodu choroby własnej osób ubezpieczonych w ZUS.

W pierwszym półroczu 2026 roku wystawiono z tego powodu około 11,4 mln zaświadczeń, obejmujących łącznie 123,1 mln dni absencji chorobowej.

W stosunku do pierwszego półrocza 2025 roku liczba takich zwolnień zmniejszyła się o 2,5 proc., ale liczba dni absencji jednocześnie wzrosła o 0,6 proc.

Oznacza to, iż choć zaświadczeń było mniej, łączny czas niezdolności do pracy z powodu własnej choroby był nieco większy niż rok wcześniej.

Przeciętne zwolnienie trwało prawie 11 dni

ZUS wyliczył, iż przeciętna długość pojedynczego zaświadczenia lekarskiego wystawionego z powodu choroby własnej wyniosła w pierwszej połowie 2026 roku 10,81 dnia.

Z kolei skumulowana od początku roku przeciętna długość absencji chorobowej wyniosła 24,98 dnia.

W przypadku mężczyzn było to przeciętnie 24,11 dnia, a w przypadku kobiet – 25,70 dnia. W analogicznym okresie 2025 roku wartości te były przeciętnie o około jeden dzień niższe.

Dane pokazują więc, iż sam spadek liczby wystawianych e-ZLA nie oznacza automatycznie podobnego spadku czasu, jaki pracownicy spędzają na zwolnieniach.

Najwięcej jest krótkich zwolnień

Największą grupę stanowiły zaświadczenia wystawiane na okres od jednego do pięciu dni. W pierwszym półroczu 2026 roku odpowiadały one za 44,5 proc. wszystkich zwolnień z tytułu choroby własnej.

Zwolnienia jednodniowe stanowiły 8,8 proc. wszystkich zaświadczeń.

• zwolnienia od 6 do 10 dni – 20,9 proc.,
• zwolnienia od 11 do 30 dni – 29,3 proc.

W porównaniu z pierwszym półroczem 2025 roku zwiększył się udział zwolnień trwających od 11 do 30 dni – o 1,4 punktu procentowego. Jednocześnie udział zwolnień jednodniowych wzrósł o 1 punkt procentowy.

Kobiety otrzymały ponad połowę zwolnień

Z danych ZUS wynika również, iż 56,3 proc. zaświadczeń lekarskich z tytułu choroby własnej wystawiono kobietom. Rok wcześniej proporcje były zbliżone.

Analiza według wieku pokazuje, iż największa część dni absencji przypadła na osoby pomiędzy 30. a 39. rokiem życia – grupa ta odpowiadała za 25,7 proc. wszystkich dni nieobecności z powodu choroby własnej.

Wśród kobiet udział tej grupy wyniósł 29,9 proc. W przypadku mężczyzn najwięcej dni absencji przypadło na grupę w wieku od 40 do 49 lat – 25,6 proc.

Co najczęściej powodowało nieobecność w pracy?

Raport ZUS pokazuje również, jakie grupy chorób odpowiadały za największą liczbę dni absencji.

W pierwszym półroczu 2026 roku na pierwszym miejscu znalazły się choroby układu mięśniowo-szkieletowego i tkanki łącznej. Odpowiadały za 17,5 proc. absencji, czyli około 21,6 mln dni.

• zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania – 14,8 proc., czyli 18,2 mln dni,
• urazy, zatrucia i inne skutki działania czynników zewnętrznych – 14 proc., czyli 17,2 mln dni,
• choroby układu oddechowego – 13,1 proc., czyli 16,1 mln dni,
• ciąża, poród i połóg – 12,7 proc., czyli 15,6 mln dni.

W porównaniu z pierwszym półroczem 2025 roku wzrósł udział absencji związanej między innymi z zaburzeniami psychicznymi i zaburzeniami zachowania oraz urazami i zatruciami. uległ zmniejszeniu natomiast udział nieobecności spowodowanych chorobami układu oddechowego.

Stres coraz wyżej w statystykach absencji

Szczegółowe dane pokazują interesujące różnice pomiędzy kobietami i mężczyznami.

Wśród mężczyzn do jednostek chorobowych powodujących najwięcej dni niezdolności do pracy należały bóle grzbietu oraz ostre zakażenia górnych dróg oddechowych – po 5,1 proc. dni absencji. Na kolejnym miejscu znalazły się reakcje na ciężki stres i zaburzenia adaptacyjne, odpowiadające za 4,5 proc. dni absencji mężczyzn. Rok wcześniej było to 4 proc.

Wśród kobiet reakcja na ciężki stres i zaburzenia adaptacyjne odpowiadała za 6,3 proc. dni absencji, wobec 5,5 proc. rok wcześniej.

Dane te pokazują, iż problemy związane ze zdrowiem psychicznym stanowią coraz bardziej widoczną część absencji chorobowej w Polsce.

Grypa i COVID-19 miały mniejsze znaczenie

W pierwszej połowie 2026 roku zmniejszyło się natomiast znaczenie części infekcji sezonowych.

Wśród kobiet absencja związana z grypą stanowiła 0,9 proc. dni niezdolności do pracy. W porównaniu z analogicznym okresem 2025 roku liczba tych dni zmniejszyła się o 30,4 proc.

Wśród mężczyzn grypa odpowiadała za 1 proc. dni absencji.

COVID-19 miał już marginalny udział w statystykach – zarówno wśród kobiet, jak i mężczyzn odpowiadał za około 0,1 proc. dni absencji chorobowej.

Czerwiec przyniósł wzrost liczby dni absencji

W samym czerwcu 2026 roku zarejestrowano około 2 mln zaświadczeń lekarskich, które obejmowały łącznie 22,7 mln dni absencji chorobowej.

W porównaniu z majem liczba wystawionych zwolnień zmniejszyła się o 1,2 proc., ale liczba dni absencji wzrosła o 1,8 proc.

W porównaniu z czerwcem 2025 roku zarówno liczba zaświadczeń, jak i liczba dni absencji były wyższe o 2,1 proc.

Jeżeli spojrzymy wyłącznie na chorobę własną osób ubezpieczonych w ZUS, w czerwcu wystawiono około 1,6 mln zaświadczeń na 19,1 mln dni. Przeciętne zwolnienie trwało w tym miesiącu 11,64 dnia.

Mniej zwolnień na opiekę nad dzieckiem

Osobną część statystyk stanowią zwolnienia związane z koniecznością opieki nad dzieckiem.

W pierwszym półroczu 2026 roku ubezpieczonym w ZUS wystawiono z tego powodu około 1,48 mln zaświadczeń, obejmujących 5,34 mln dni absencji.

W stosunku do analogicznego okresu poprzedniego roku liczba zwolnień związanych z opieką nad dzieckiem spadła o 6,2 proc., a liczba dni absencji zmniejszyła się o 9,7 proc.

Odwrotna tendencja pojawiła się w przypadku opieki nad innym członkiem rodziny. Z tego tytułu wystawiono około 283 tys. zaświadczeń na 1,32 mln dni. Liczba zwolnień wzrosła rok do roku o 12,7 proc., a liczba dni absencji o 9 proc.

Co pokazują dane ZUS?

Statystyki za pierwsze półrocze 2026 roku pokazują, iż sama liczba wystawianych zwolnień lekarskich nie daje pełnego obrazu absencji chorobowej.

W porównaniu z pierwszą połową 2025 roku zaświadczeń było mniej, ale całkowita liczba dni nieobecności zmniejszyła się tylko nieznacznie. W przypadku zwolnień z powodu własnej choroby liczba zaświadczeń spadła, podczas gdy łączna liczba dni absencji choćby nieznacznie wzrosła.

Dane wskazują również na rosnące znaczenie problemów związanych ze zdrowiem psychicznym oraz utrzymujące się duże znaczenie chorób układu mięśniowo-szkieletowego.

Źródło: Zakład Ubezpieczeń Społecznych, „Informacja o absencji chorobowej – I półrocze 2026 r.”, Departament Statystyki i Prognoz Aktuarialnych.

Zobacz oficjalny raport ZUS dotyczący absencji chorobowej w I półroczu 2026 roku