1 godzina temu
Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji opublikowało dziś na Facebooku post wyjaśniający, co w praktyce oznacza trzeci stopień alarmowy CHARLIE, przedłużony przez premiera Donalda Tuska do 31 maja 2026 r. Resort podkreśla, iż „na zapleczu” dzieje się znacznie więcej, niż widać gołym okiem.
Zdjęcie poglądowe. Fot. Warszawa w Pigułce
Dlaczego CHARLIE – i dlaczego akurat na kolei?
Trzeci stopień alarmowy na liniach kolejowych zarządzanych przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. i PKP Linia Hutnicza Szerokotorowa Sp. z o.o. obowiązuje od listopada 2025 r. Jego bezpośrednią przyczyną były 2 akty dywersji na infrastrukturze kolejowej między Warszawą a Lublinem. W pierwszym incydencie doszło do wysadzenia fragmentu torów w miejscowości Mika na Mazowszu – sprawcami okazali się 2 obywatele Ukrainy podejrzewani o współpracę z rosyjskim wywiadem. Dobę później pociąg z 475 pasażerami musiał gwałtownie hamować w okolicach stacji Gołąb na Lubelszczyźnie z powodu uszkodzonej linii.
Premier Tusk ocenił te zdarzenia w Sejmie jako „być może najpoważniejszą z punktu widzenia bezpieczeństwa państwa polskiego sytuację od momentu wybuchu pełnoskalowej wojny w Ukrainie”. Na wniosek szefów MSWiA i ABW wprowadzono wtedy CHARLIE. Pierwotnie miał obowiązywać do 28 lutego 2026 r. – zarządzeniami nr 15-18 z 26 lutego 2026 r., wydanymi na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o działaniach antyterrorystycznych (Dz.U. z 2025 r. poz. 194), premier przedłużył go o kolejne 3 miesiące.
Cztery rzeczy, które służby robią teraz na kolei
MSWiA w dzisiejszym komunikacie wskazuje wprost, iż CHARLIE to „sygnał do działań na wyższym poziomie prewencji”. W praktyce oznacza 4 rodzaje działań, które toczą się niezależnie od tego, czy pasażer je widzi, czy nie.
Pierwsze to zaostrzone kontrole na wybranych odcinkach kolejowych – wzmożone patrole służb, sprawdzanie osób i pojazdów w pobliżu torów, większa liczba funkcjonariuszy na dworcach i peronach. Drugie to całodobowe dyżury personelu uprawnionego do podejmowania decyzji w sprawach bezpieczeństwa – wszystkie instytucje odpowiedzialne za ochronę infrastruktury kolejowej muszą mieć przez całą dobę dostępne osoby zdolne do wydania natychmiastowej decyzji w razie incydentu. Trzecie – nadzór nad przedmiotami i pojazdami w okolicach infrastruktury krytycznej – monitoring tego, co dzieje się przy torach, w tunelach, przy podstacjach i mostach kolejowych. Czwarte to weryfikacja sygnałów o podejrzanych osobach i zachowaniach – każde zgłoszenie jest traktowane poważniej niż zwykle i szybciej weryfikowane przez odpowiednie służby.
Wszystkie te działania są nakładką na obowiązki wynikające z niższych stopni – ALFA i BRAVO – które równolegle pozostają w mocy.
BRAVO w całej Polsce i BRAVO-CRP – dwa równoległe fronty
Na liniach kolejowych obowiązuje CHARLIE, ale reszta kraju nie jest bez ochrony. Na całym terytorium RP od 1 marca do 31 maja 2026 r. obowiązuje drugi stopień alarmowy BRAVO oraz BRAVO-CRP – jego odpowiednik w cyberprzestrzeni. Jak wyjaśnia MSWiA, BRAVO ma charakter prewencyjny i jest bezpośrednio powiązany z trwającymi działaniami hybrydowymi Federacji Rosyjskiej i Białorusi wobec Polski i innych państw UE oraz z konsekwencjami pełnoskalowej agresji Rosji na Ukrainę.
BRAVO-CRP oznacza wzmożony monitoring systemów teleinformatycznych administracji publicznej – całodobowe dyżury administratorów, sprawdzanie dostępności usług elektronicznych i szczególną czujność w obszarze infrastruktury krytycznej. Osobnym zarządzeniem (nr 17) objęta jest też polska infrastruktura energetyczna poza granicami RP – rurociągi, instalacje i magazyny, które fizycznie leżą za granicą, ale należą do polskich podmiotów lub są przez nie zarządzane.
CHARLIE – najwyższy stopień, jaki kiedykolwiek wprowadzono w Polsce
Warto to powiedzieć wyraźnie: stopień CHARLIE jest jak dotąd najwyższym stopniem alarmowym wprowadzonym w historii polskiego systemu antyterrorystycznego. Czterostopniowa skala – ALFA, BRAVO, CHARLIE, DELTA – przewiduje jeszcze jeden poziom wyżej, ale DELTA oznaczałaby bezpośrednie, potwierdzone zagrożenie atakiem i wiązałaby się z konkretnymi ograniczeniami dla obywateli. CHARLIE to poziom, na którym służby mają już potwierdzone informacje o prawdopodobnym celu ataku – nie tylko ogólne przesłanki, jak przy BRAVO.
Przedłużenie do końca maja 2026 r. oznacza, iż od czasu dywersji w Mice zagrożenie w ocenie ABW i MSWiA nie zostało wyeliminowane. Służby nie ogłosiły, ile osób jest podejrzewanych o udział w siatce odpowiedzialnej za listopadowe incydenty.
Co to oznacza dla pasażera – i kiedy zadzwonić pod 112
- Pociągi kursują normalnie. Stopnie alarmowe nie wprowadzają żadnych ograniczeń dla pasażerów – nie ma dodatkowych odpraw, anulowanych połączeń ani zamkniętych dworców. Zmieniła się jednak intensywność działań służb w terenie, których pasażer może po prostu nie zauważyć.
- Każde podejrzane zachowanie warto zgłosić. Porzucony plecak na peronie, torba pozostawiona w przedziale, pojazd zaparkowany przy torach bez wyraźnego powodu, ktoś fotografujący infrastrukturę kolejową w sposób, który wzbudza niepokój – w czasie obowiązywania CHARLIE każdy taki sygnał trafia do służb i jest weryfikowany szybciej niż zwykle. Numer do zgłoszeń to 112.
- Nie blokuj działań służb. jeżeli funkcjonariusze na dworcu lub w pociągu proszą o dokumenty lub kontrolę bagażu – to wynik obowiązujących zarządzeń, nie powód do odmowy. kooperacja zawsze przyspiesza procedurę.
- Śledź komunikaty RCB. Rządowe Centrum Bezpieczeństwa (@RCB_RP) na platformie X i strona rcb.gov.pl to jedyne oficjalne źródła informacji o zmianie poziomów alarmowych. W razie nagłego podwyższenia stopnia RCB wysyła alert na telefony komórkowe w zagrożonym rejonie.
- Nie rozpowszechniaj niesprawdzonych doniesień. Przy każdym podwyższeniu stopnia alarmowego w mediach społecznościowych pojawia się fala dezinformacji o rzekomych incydentach. Przed udostępnieniem jakiejkolwiek informacji o zagrożeniu – sprawdź ją w oficjalnych źródłach.
