Najnowsze modele IMGW nie pozostawiają wątpliwości – w przyszłym tygodniu Polskę czeka fala upałów, jakiej nie widzieliśmy od dekad. Najnowsza prognoza ECMWF wskazuje, iż w Warszawie temperatura może sięgnąć choćby 40 stopni Celsjusza, a stolica nie będzie wyjątkiem – podobne wartości czekają cały środkowy i zachodni pas kraju.

Nadchodzą piekielne upały w Warszawie. | Grafika wygenerowana przy pomocy AI.

Apogeum w niedzielę i poniedziałek. Ile pokaże termometr w stolicy?

Według aktualnych danych modelu ECMWF HRES, do soboty 27 czerwca w Warszawie temperatury będą się wahać między 32 a 35 stopniami – już wysoko, ale to dopiero rozgrzewka. Prawdziwy szczyt fali upałów synoptycy przewidują na niedzielę 28 i poniedziałek 29 czerwca, kiedy termometry w stolicy mogą pokazać 40 stopni Celsjusza. To wartość, którą IMGW określa jako możliwą dla zachodnich i centralnych regionów Polski, do których należy też Mazowsze.

Upał nie odpuści też we wtorek 30 czerwca i w pierwszych dniach lipca – prognozy wskazują na temperatury rzędu 36-39 stopni jeszcze przez kilka kolejnych dni, z lekkim spadkiem dopiero w okolicach 2 lipca.

Czy to byłby rekord dla Warszawy? Sprawdzamy historyczne dane

Tu trzeba wprowadzić ważne rozróżnienie. Absolutny rekord temperatury w stolicy to 37,68 stopnia, zanotowany 3 lipca 2025 roku przez stację Meteo Warszawa – najwyższy wynik od 121 lat, czyli od 17 lipca 1904 roku (37,1 st. C). Tej wartości prognozowane 40 stopni by nie pobiło jako rekord absolutny miasta, bo padłaby w innym miesiącu.

Znacznie ważniejsze jest jednak to, co dzieje się w samym czerwcu. Dotychczasowy rekord czerwcowy dla Warszawy to 35,3 stopnia, ustanowiony w 2019 roku (poprzedni wynosił 35,1 st. C z 2000 roku). Gdyby prognozowane 40 stopni się potwierdziło, byłaby to wartość o prawie 5 stopni wyższa od najgorętszego dnia czerwca w historii pomiarów w stolicy – to już nie jest kosmetyczna różnica, a skok do zupełnie innej kategorii zjawiska.

Warszawa nie jest osamotniona – krajowy rekord czerwca też może runąć

W skali całego kraju krajowy rekord temperatury dla czerwca to 38,2 stopnia, zmierzone w Radzyniu w województwie lubuskim w 2019 roku – wcześniej rekord należał do Wrocławia z 27 czerwca 1935 roku (38 st. C). Prognozowane teraz 40-41 stopni w zachodnich i centralnych regionach Polski oznaczałoby przebicie tego wyniku o ponad 2 stopnie.

Synoptycy tłumaczą zjawisko zaburzeniem cyrkulacji zachodniej nad kontynentem, które otwiera drogę do napływu gorącego, zwrotnikowego powietrza z południa Europy – ten sam układ wyżowy, który już teraz powoduje temperatury przekraczające 40 stopni w Hiszpanii i Francji.

Co to znaczy dla mieszkańców stolicy w praktyce

Przy takich temperaturach najważniejsze staje się unikanie wysiłku w najgorętszych godzinach, czyli między 11:00 a 17:00. Rządowe Centrum Bezpieczeństwa apeluje, by w razie objawów przegrzania – przyspieszonego oddechu, nudności, zawrotów głowy czy dreszczy – dzwonić pod numer 112. Szczególnie narażone są osoby starsze, małe dzieci, kobiety w ciąży oraz osoby pracujące na otwartej przestrzeni – w stolicy to między innymi pracownicy budów, kurierzy i osoby zatrudnione przy pracach drogowych, których w tym sezonie w Warszawie nie brakuje.

Warto pamiętać, iż temperatury rzędu 38-40 stopni w mieście odczuwa się inaczej niż na otwartym terenie – efekt miejskiej wyspy ciepła, wynikający z dużej ilości betonu i asfaltu oraz ograniczonej zieleni w centrum, może sprawić, iż w niektórych częściach Warszawy realnie odczuwalna temperatura będzie jeszcze wyższa niż wskazania termometrów na stacjach pomiarowych poza miastem.

Co to oznacza dla Ciebie? Tak przygotuj się na falę 40 stopni

• Zaplanuj weekend 27-29 czerwca tak, by unikać przebywania na słońcu w godzinach 11:00-17:00 – to dotyczy zwłaszcza niedzieli i poniedziałku, gdy prognozowane jest apogeum upałów.
• Pij minimum 2-3 litry wody dziennie, więcej przy wysiłku fizycznym – nie czekaj, aż poczujesz pragnienie.
• Sprawdzaj regularnie samopoczucie osób starszych i dzieci w swoim otoczeniu – są najbardziej narażone na przegrzanie.
• Nigdy nie zostawiaj dziecka lub zwierzęcia w samochodzie, choćby na kilka minut – przy takich temperaturach to może być śmiertelnie niebezpieczne.
• W razie objawów udaru cieplnego – przyspieszonego oddechu, nudności, zawrotów głowy – dzwoń pod 112.
• Jeśli pracujesz na otwartej przestrzeni w Warszawie, planuj najbardziej wymagające zadania na wczesny ranek lub wieczór.

Jak się chronić przed taką falą upałów? Lekarze i WHO mają konkretne wytyczne

Światowa Organizacja Zdrowia opublikowała właśnie drugą edycję wytycznych dla rządów i instytucji dotyczących ograniczania skutków fal upałów – to reakcja na alarmujące dane: w Europie upały odpowiadają już za ponad 200 tys. zgonów. WHO nazywa wysoką temperaturę „cichym zabójcą” i stawia sobie cel zerowej liczby zgonów związanych z upałem.

Ministerstwo Zdrowia w swoich zaleceniach kładzie nacisk na kontrolowanie temperatury w mieszkaniu – w dzień nie powinna przekraczać 32 stopni, a w nocy 24 stopni. Kluczowa jest tu pora wietrzenia – okna otwiera się tylko wtedy, gdy temperatura na zewnątrz jest najniższa, czyli wcześnie rano lub wieczorem, a w ciągu dnia zasłania się je i zamyka, również w pomieszczeniach klimatyzowanych. Eksperci podkreślają też, iż warto na 2-3 godziny dziennie znaleźć się w jakimkolwiek chłodnym miejscu – może to być zacienione mieszkanie, ale równie dobrze klimatyzowane centrum handlowe czy biblioteka, jeżeli w domu jest po prostu zbyt gorąco.

Dzieci i seniorzy – dlaczego to dla nich największe ryzyko

Najbardziej narażone na skutki upału są dzieci, osoby starsze, kobiety w ciąży oraz osoby z chorobami serca i płuc – ich organizm znacznie słabiej reguluje temperaturę ciała. Dla tych grup najbezpieczniejsze jest ograniczenie wychodzenia na zewnątrz w godzinach największego nasłonecznienia, czyli między 11:00 a 17:00, i pozostanie w zacienionym, dobrze wywietrzonym pomieszczeniu – pod warunkiem, iż rzeczywiście jest w nim chłodniej niż na ulicy. Mieszkanie pod skosem na ostatnim piętrze bez zasłon w południe bywa cieplejsze niż zacieniony park, więc kluczem jest faktyczna temperatura otoczenia, nie sama nieobecność na dworze.

Eksperci ostrzegają również przed czymś, co łatwo przeoczyć – tak zwanymi nocami tropikalnymi, gdy temperatura nie spada poniżej 20 stopni. Według specjalistów WHO utrzymujący się nocny upał bywa dla zdrowia większym zagrożeniem niż dzienny szczyt, bo organizm nie ma wtedy czasu w regenerację, a serce pracuje pod stałym obciążeniem przez całą dobę. To szczególnie dotyczy starszych mieszkańców Warszawy w mieszkaniach bez klimatyzacji, gdzie betonowe ściany kumulują ciepło z dnia i oddają je dopiero w nocy.

Osoby opiekujące się dziećmi i seniorami powinny w te dni regularnie sprawdzać ich samopoczucie – mowa choćby o kilku razach dziennie. Nigdy nie wolno zostawiać dziecka ani zwierzęcia w samochodzie, choćby na chwilę – w nagrzanym aucie temperatura rośnie drastycznie w ciągu kilku minut.

Udar cieplny – jak go rozpoznać i co robić, gdy się zdarzy

Pierwsze objawy przegrzania to zmęczenie, wzmożone pragnienie, ból i zawroty głowy, zaczerwienienie skóry oraz nudności. jeżeli się nie zareaguje, stan może przejść w udar cieplny – poważne zagrożenie życia, które wymaga natychmiastowej pomocy medycznej. Sygnały ostrzegawcze to dezorientacja, niewyraźna mowa, pobudzenie lub drgawki, a także sytuacja, w której skóra przestaje się pocić i robi się gorąca, mimo wysokiej temperatury ciała.

W razie podejrzenia udaru cieplnego osobę trzeba jak najszybciej przenieść w chłodne, zacienione miejsce, poluzować ubranie i schładzać ciało wilgotnymi ręcznikami, a przede wszystkim natychmiast wezwać pomoc pod numer 112. Leczenie udaru cieplnego w domu jest niebezpieczne – to stan, który wymaga monitorowania w warunkach szpitalnych, więc do przyjazdu pogotowia można jedynie schładzać organizm i czekać.

Co to oznacza dla Ciebie? Tak przygotuj się na falę 40 stopni

• W godzinach 11:00-17:00, zwłaszcza w niedzielę i poniedziałek (28-29 czerwca), ogranicz wychodzenie na słońce do minimum – to dotyczy szczególnie dzieci i seniorów.
• Wietrz mieszkanie tylko wcześnie rano lub wieczorem, gdy jest najchłodniej, a w dzień zasłaniaj okna od strony słonecznej.
• Jeśli w domu jest cieplej niż 32 stopnie, znajdź na 2-3 godziny dziennie chłodne miejsce poza domem – klimatyzowane centrum handlowe, bibliotekę czy zacieniony park.
• Pij minimum 2-3 litry wody dziennie, więcej przy wysiłku fizycznym – nie czekaj, aż poczujesz pragnienie.
• Regularnie, kilka razy dziennie, sprawdzaj samopoczucie dzieci i starszych osób w swoim otoczeniu – one same czasem nie zauważają objawów przegrzania.
• Nigdy nie zostawiaj dziecka lub zwierzęcia w samochodzie, choćby na kilka minut.
• Przy objawach dezorientacji, gorącej skóry bez pocenia się, drgawkach lub utracie przytomności – od razu dzwoń na 112, nie próbuj leczyć tego samodzielnie w domu.